Lũ lụt do biến đổi khí hậu và băng tan ở vùng núi phía bắc đã cướp đi sinh mạng của hơn 1.400 người Pakistan và gây ảnh hưởng đến đời sống của ước tính 33 triệu người.
Mức độ tổn thất kinh tế vì lũ ở Pakistan đến thời điểm này đã vượt hơn 30 tỷ USD, gấp 3 lần ước tính trước đó. Bên cạnh đó, nguy cơ dịch bệnh đang gia tăng. Đài CNN dẫn lời Bộ trưởng Khí hậu Sherry Rehman cho biết Karachi đang đối mặt đợt bùng dịch sốt xuất huyết, số trường hợp mắc bệnh đã cao hơn 50% so với năm ngoái. Gần 600.000 người đang phải tá túc trong các lều trại tạm bợ vì nhà của họ bị lũ cuốn đi hoặc ngập lụt, cuộc khủng hoảng y tế cộng đồng sẽ gây ra sự tàn phá không mong muốn nếu không có biện pháp kiểm soát, theo bộ trưởng. Và những gì đang xảy ra phần lớn đến từ tình trạng biến đổi khí hậu, khiến các “nóc nhà của thế giới” bị tan băng.
 |
Sông băng trên Himalaya
Mỗi năm, khi thời tiết ấm áp, các đội ngũ khoa học gia Ấn Độ leo lên dãy Himalaya để nghiên cứu sông băng Chhota Shigri ở bang miền bắc Himachal Pradesh. Trong 15 năm qua, họ ghi nhận độ phủ của băng, nhiệt độ đất và không khí, quan sát bề mặt của cụm băng hình thành và đo đạc lượng nước đến từ băng tan chảy xuống các thung lũng sông bên dưới.
Năm nay, lượng băng tan xảy ra ở mức độ kỷ lục, và cuốn phăng trạm đo đạc. “Chúng tôi lắp đặt trạm vào tháng 6 và đến tháng 8, chúng tôi không thể nào tìm được dấu vết của nó. Chúng ta trải qua đợt sóng nhiệt khắc nghiệt vào đầu hè, thời điểm nhiệt độ tháng 3 và tháng 4 tăng lên mức cao nhất trong vòng 100 năm. Và chúng tôi ghi nhận băng tan kỷ lục trên dãy Himalaya”, tờ Japan Times dẫn lời ông Mohd Farooq Azam, nhà nghiên cứu băng học của Viện Công nghệ Ấn Độ ở Indore cho biết.
Các đợt sóng nhiệt chưa từng có đã càn quét hành tinh của chúng ta trong hè năm 2022, và băng không những tan mạnh ở dãy Alps mà còn xảy ra cho rặng núi Himalaya. Tình trạng ấm lên toàn cầu đang đẩy nhanh sự thất thoát của các sông băng Himalaya với tốc độ cao hơn nhiều so với tính toán trước đó của giới khoa học. Hậu quả là hệ thống hỗ trợ điều tiết khí quyển và các chu kỳ nước then chốt của Trái đất bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
 |
| Lều trại dành cho những người mất nhà cửa vì lũ lụt |
Pakistan là một trong những quốc gia chứng kiến tác động mạnh mẽ nhất, nơi nước lũ nhấn chìm ruộng đồng và các thành phố, gây rất nhiều thương vong. Tại đây, băng tan kết hợp với lượng mưa kỷ lục do biến đổi khí hậu đã gây nên cái gọi là “thảm họa khí hậu”. Thế nhưng, trận “đại hồng thủy” chỉ mới là sự khởi đầu.
Lũ nguy hiểm thường dẫn đến hạn hán khắc nghiệt
Lưu vực sông Indus bắt nguồn từ Tây Tạng và chảy qua Pakistan trước khi đổ vào biển Ả Rập gần Karachi. Nơi này có diện tích gấp ba Việt Nam và cung cấp 90% lương thực của Pakistan. Khi lưu vực bị ngập lụt, đa số nước sẽ đổ vào biển chứ không thấm qua đất, dẫn đến nguy cơ thiếu nước. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới dự tính đến năm 2050, 1,5 tỷ đến 1,7 tỷ người ở Nam Á có thể bị thiếu nước.
Hậu quả nhiều khả năng vẫn tiếp tục ám ảnh nền kinh tế toàn cầu trong thời gian dài thậm chí sau khi nước lũ rút đi, mà theo một số cảnh báo có thể mất đến 6 tháng để nước rút ở những nơi bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Bên cạnh đó, các mô hình khí hậu toàn cầu tiếp tục bị tác động mạnh, dẫn đến nước biển ấm lên, mực nước dâng cao và càng làm nghiêm trọng hơn nạn hạn hán.
 |
| Hàng viện trợ |
Theo tính toán của giới chuyên gia, các dãy núi Himalaya, Karakoram và Hindu Kush chứa gần 55.000 sông băng, cung cấp nước cho những hệ thống sông ngòi vốn là nguồn sinh kế của hơn 1,3 tỷ người. Trong số này, hơn 7.000 sông băng thuộc địa phận Pakistan. “Khoa học nhận định hết sức rõ ràng về sự liên kết giữa đại dương và chu kỳ nước. Tại sao hai hệ thống này lại quan trọng đến thế? Vì chúng điều phối khí quyển của Trái đất”, theo giáo sư Anjal Prakash của trường kinh tế ở Hyderabad. Ông nhấn mạnh con người cần phải tìm cách bảo vệ hệ thống này.
“Các đợt sốc nhiệt năm nay và những cơn lũ khủng khiếp ở Pakistan là lời cảnh báo. Đây là thời điểm mà con người chúng ta không còn cách nào khác là phải quay đầu trở lại”, chuyên gia Mohd Farooq Azam kết luận.
HỒNG HOANG
Bình luận