Ðào tạo người kế thừa trong phụng vụ thánh nhạc

Những lớp học đàn hay nhạc lý được tổ chức trong giáo xứ đã phần nào tạo thế hệ kế thừa. Ðiều này thiết thực, hữu ích cho giáo xứ trong phụng vụ thánh nhạc.

Chiều muộn, các em thiếu nhi giáo xứ Tân Phú Hòa, TGP TPHCM nhanh chân đến nhà thờ dự thánh lễ thứ Hai hằng tuần. Trước lễ, một số là học viên của lớp nhạc phụng vụ, do linh mục chánh xứ Vinh Sơn Vũ Đức Liêm phụ trách, tranh thủ đến sớm 15-20 phút để tập đàn trong hội trường. Khai giảng từ đầu tháng 6.2024, cha Vinh Sơn cho biết các em đã hoàn thành phần lý thuyết về ký xướng âm, đệm đàn, phất nhịp, nên thời điểm này tập trung vào thực hành. Lúc này đã vào năm học, nên thiếu nhi được tự chọn thời gian tập đàn. Ngài phấn khởi: “Các em tiếp thu kiến thức khá tốt, siêng năng. Thực hành nhiều thì sẽ mau tiến bộ”. Kể về một em trong lớp đang tập tành phất nhịp cho ca đoàn nhỏ, cha Liêm nói rằng bên cạnh lớp nhạc phụng vụ cho thiếu nhi thu hút hơn 30 em tham gia, giáo xứ còn có lớp dành cho người lớn.

Một trong những học viên của lớp nhạc dành cho người lớn có chị Maria Trần Thị Thu Thủy, giáo dân trong xứ. Người phụ nữ 42 tuổi cùng con gái 17 tuổi và con trai 11 tuổi theo học lớp nhạc phụng vụ trong khóa này với lý do:“Cả nhà đều tham gia ca đoàn, nên muốn học nhạc để việc phục vụ sau này được tốt hơn”. Cách đây 4 năm khi mới về quản xứ Tân Phú Hòa, cha Vinh Sơn đã mở lớp nhạc phụng vụ thử nghiệm đầu tiên và kết quả là đã có 5 em thiếu nhi vừa có khả năng đệm đàn, vừa làm ca trưởng tập hát cho các ca đoàn lớn, nhỏ. Con gái 14 tuổi của chị Thủy cũng là một trong số đó. Bên cạnh lớp nhạc phụng vụ, giáo xứ còn có các lớp về Kinh Thánh, cắm hoa, vi tính và nhiều lớp văn hóa, huấn nghệ, hướng nghiệp thu hút đông đảo giáo dân trong cũng như ngoài xứ tham gia nhằm giúp học viên trang bị kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp cũng như việc phục vụ “việc nhà Chúa” ngày càng tốt hơn. Ủng hộ sáng kiến của cha chánh xứ, ông Lê Hoàng Nguyên, Chủ tịch Hội đồng Mục vụ giáo xứ Tân Phú Hòa khẳng định: “Phương cách đào tạo quy củ của cha xứ sẽ góp phần tạo nên nguồn nhân lực kế thừa hữu hiệu cho xứ đạo và các giáo xứ lân cận, cả ở hiện tại cũng như trong những tháng ngày sắp tới”.

Không có điều kiện tổ chức những lớp học quy củ như Tân Phú Hòa, xứ Jeanne d’Arc (hạt Sài Gòn - Chợ Quán) chỉ có duy nhất lớp đệm đàn thiếu nhi do các nữ tu dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm (cộng đoàn phục vụ giáo xứ) trực tiếp hướng dẫn. Trong rất nhiều năm, các sơ trực tiếp coi sóc ca đoàn và đệm đàn trong các thánh lễ. Tuy vậy, theo bài sai các nữ tu cũng có sự luân chuyển sứ vụ nên việc đào tạo người đệm đàn tại chỗ trở thành nhu cầu thiết yếu, và lớp học đệm đàn ra đời từ đó. Dù chỉ có vài em thiếu nhi theo học, nhưng lớp học vẫn được duy trì trong nhiều năm nay, nhờ vậy mà hiện đã có những “nhạc công” là tín hữu của xứ đạo.

Tại giáo xứ Lộc Hưng, hạt Chí Hòa, dù không mở lớp chính thức nhưng nhiều năm nay, lớp trước kèm lớp sau, người lớn chỉ người bé…, nên các hoạt động này vẫn xuyên suốt, trong số đó có ông Phạm Thanh Liêm, ca trưởng ca đoàn Cecilia với thâm niên hơn 44 năm, và cũng là ngần ấy thời gian tận tình hướng dẫn cho một số anh em có khả năng và khuyến khích họ “thực hành” trong những buổi tập hát, trong mỗi thánh lễ… Cách đây 2 tuần, cha xứ đã khai giảng lớp ký âm và xướng âm do linh mục Xuân Thảo trực tiếp giảng dạy, thu hút gần 50 học viên cả người lớn, thiếu nhi tham gia. Vui mừng với lớp học mới ở xứ đạo, người ca trưởng 63 tuổi nói:“Lớp già chúng tôi rồi cũng đến lúc nghỉ hưu, cần người tiếp nối, nên lớp học này là khởi đầu tốt đẹp mà xứ tôi hằng mong đợi từ rất lâu”. 

Giáo xứ Thánh Nguyễn Duy Khang, hạt Gia Định là “điểm hẹn” thường xuyên của nhiều lớp đàn nhạc, do các thầy thuộc Tu đoàn Tông đồ Giáo sĩ Nhà Chúa phụ trách. Sau nhiều năm nỗ lực của cả thầy và trò, giáo xứ nay đã có người đệm đàn đều là giáo dân. Là một trong số học viên của lớp đàn do linh mục Gioakim Nguyễn Thành Tựu (khi đang là tu sĩ của tu đoàn - pv) giảng dạy, em Maria Dương Ngọc Đoan Trang tính đến nay đã có 14 năm đệm đàn cho ca đoàn chính xứ và 2-3 ca đoàn giáo xứ, giáo khu, thay cho các thầy luân phiên phục vụ trong 24 năm trước. Không chỉ tròn phận sự, cô giáo dạy hóa này còn cộng tác với các thầy tiếp tục đào tạo nhiều lớp đàn em trong nhiều năm. Nhờ vậy xứ đạo nay đã có thêm 6 em thiếu niên đệm đàn cho các ca đoàn trong những thánh lễ thường ngày.

Cứ như vậy, dù tổ chức chính thức hay cá nhân kèm riêng, các giáo xứ dù ít dù nhiều vẫn âm thầm đào tạo những người đệm đàn, ca trưởng thế hệ này nối tiếp thế hệ kia, nên Nhà Chúa vẫn luôn có người phục vụ, rộn ràng du dương lời ca tiếng hát.

Bích Vân