ĐỀN THÁNH TRUNG LAO - GP BÙI CHU BỊ HỎA HOẠN THIÊU RỤI

Tối 5.8, một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã thiêu rụi gần như toàn bộ Đền Thánh Trung Lao thuộc xã Trung Đông, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định (GP Bùi Chu).

Đây là ngôi thánh đường rất cổ, được xây dựng bằng gỗ lim, là một trong những nhà thờ đẹp của giáo phận này. Một số người dân địa phương sống gần khu vực cho biết vụ cháy xảy ra vào lúc 23giờ30, khi hầu hết các gia đình đều đã đóng cửa đi ngủ, bất ngờ một cột khói cao bốc lên từ phía nhà thờ. Chỉ một ít phút sau, ngọn lửa lan rộng rồi bốc cháy dữ dội do Đền Thánh Trung Lao ở khu vực thoáng gió. Đến sáng 6.8, khi lửa đã được dập hoàn toàn, ngôi thánh đường tuyệt mỹ có niên đại gần 130 năm chỉ còn trơ phần khung đã cháy đen và vài mảng tường ám khói còn phần mái cũng đã sập.

Công trình gỗ lim độc đáo

Nhà thờ Trung Lao được khởi công xây dựng năm 1888, do cha Juan Pages Tràng Thái và cha Trứ - thừa sai Tây Ban Nha chịu trách nhiệm. Sau một thập niên, với sự góp của, góp công của các giáo dân, nhà thờ đã hoàn thành năm 1898. Đây là một công trình kiến trúc độc đáo kết hợp các yếu tố Gothic, Tây Ban Nha và kiến trúc truyền thống Việt Nam. Nhà thờ có chiều dài 50m, rộng 16m, cao 12m với tháp chuông cao 20m chạy dài về hướng Đông Tây, lòng nhà thờ bao gồm 11 gian, được xây bằng gạch, mái lợp ngói đỏ hình vẩy rồng, còn gọi là ngói Nam. Toàn bộ nội thất và cung thánh đều được làm từ lõi gỗ lim do thợ mộc lành nghề thực hiện. Cột của nhà thờ là những thân gỗ lim có đường kính từ 70cm đến 80cm, để mộc không trang trí. Các vì kèo, xà khóa, xà cân nâng đỡ cây long cốt được chạm trổ rất công phu với hoa văn hoa lá uyển chuyển, tạo sự nhẹ nhàng, thanh thoát.

Tượng Đức Mẹ Maria cùng các vị thánh trong nhà thờ đặt trên những bệ thờ lộng lẫy sơn son thếp vàng kiểu Việt Nam, điêu khắc hết sức công phu, được trau chuốt tới những chi tiết nhỏ nhất. Nhà thờ Trung Lao chưa phải trùng tu một lần nào dù đã trải qua hơn 1 thế kỷ. Năm 1986, một trận bão lớn đã làm đổ bức tường các cửa hành lang, sau đó được xây dựng lại theo kiến trúc hiện đại. Đến năm 1996, trong dịp kỷ niệm 100 năm xây dựng nhà thờ, cha Giuse Lê Ngọc Hoàn đã cho trùng tu lại nhà thờ và làm lại hai bức tường cửa hành lang theo nguyên bản.

400 năm truyền giảngTin Mừng

Trung Lao cùng dải đất với Tương Nam. Khoảng thế kỷ XIII, dân từ Hà Nội, Phố Hiến, Hải Dương, Ninh Bình và vùng lân cận tới nơi này khai khẩn lập ấp. Từ khi hai linh mục dòng Tên Amaral, Morelli mới đặt chân tới Đàng Ngoài, các ngài đã có dịp giới thiệu Lời Chúa với người dân Trung Lao. Xứ đạo đón nhận Tin Mừng từ năm 1596. Đến năm 1635, nhờ sự giúp đỡ của các vị thừa sai, giáo hữu đã cùng nhau đóng góp công của làm nhà thờ và giáo họ Trung Lao được thành lập.

Trung Lao trở thành trọng điểm truyền giáo của giáo phận Đàng Ngoài, đến giáo phận Đông, rồi giáo phận Trung và giáo phận Bùi Chu. Do nhu cầu mục vụ, các thừa sai dòng Tên thường xuyên ở tại Trung Lao để phục vụ giáo hữu địa phương và những vùng lân cận. Theo “Sử ký Địa phận Trung”, trước năm 1916, xứ Trung Lao nằm trên địa bàn 13 xã, gồm 27 giáo họ. Do nhu cầu mục vụ, Đức Giám mục Munhagorri Trung đã tách mấy họ lân cận lập xứ An Lãng năm 1916, lập xứ Nam Lạng năm 1921. Sau đó, Đức cha Đaminh Hồ Ngọc Cẩn tách họ Phú An và Quần Lạc lập xứ Phú An năm 1938.

Giáo xứ Trung Lao ngày nay gồm các giáo họ: Vinhsơn (lập năm 1886); Giuse (1888); Phêrô (1866); Phaolô (1866); Tôma (1820); Hạ Lao (đầu thế kỷ XX); Cổ Lễ (đầu thế kỷ XX); Hạ Thôn (1910); Hải Lộ (1910). Khi thành lập, giáo xứ có 9.132 giáo hữu, và hiện tại có 9.260 nhân danh. Giáo xứ nhận Đức Mẹ Mân Côi làm quan thầy. Trung Lao là nguyên quán của nhiều vị tử đạo, trong đó có cha thánh Đaminh Vũ Đình Tước được tuyên thánh ngày 19.6.1988, và 8 vị tôi tớ Chúa, hồ sơ tuyên thánh đang được giáo phận và Bộ Phong Thánh hoàn tất.

Sau 4 thế kỷ đón nhận Tin Mừng, với biết bao sóng gió, nhưng đời sống đạo của giáo xứ không ngừng được củng cố, thăng tiến và đi vào nề nếp là nhờ sự hy sinh, phục vụ, coi sóc của các cha, sự cộng tác đắc lực của hội đồng mục vụ giáo xứ cùng các nữ tu dòng Đaminh Bùi Chu và nhiều đoàn hội: Các bà mẹ Công giáo, Lòng thương xót, Con Đức Mẹ, Gia trưởng, Giới trẻ, Học sinh- sinh viên, Bác ái, Bảo vệ sự sống, Gia đình phạt tạ Thánh Tâm, Thiếu Nhi Thánh Thể, Giáo lý viên, Huynh đoàn giáo dân Đaminh...

P.V (tổng hợp)