Dòng Chúa Thánh Thần và sứ mạng truyền giáo quốc tế

Nếu như thời xưa các vị thừa sai phương Tây mang hạt giống Tin Mừng đến gieo trồng trên đất Việt, thì ngày nay, các tu sĩ Việt Nam đã triển nở hoa trái, luôn trong tâm thế sẵn sàng lên đường đi bất cứ nơi đâu rao giảng Phúc Âm. Đây cũng là lý tưởng mà cộng đoàn dòng Chúa Thánh Thần (C.S.Sp) đang nỗ lực hiện thực hóa từng ngày.

Các ứng sinh mục vụ truyền giáo ở Ghana, châu Phi

Chúng tôi ghé thăm căn nhà đơn sơ trên đường Phạm Văn Chiêu (Gò Vấp - TPHCM), vừa là nơi ở, vừa là nơi học hành, rèn luyện tu đức cho các ứng sinh dự tu của dòng. Trong gian phòng khách chất đầy sách, cha Frédéric Rossignol Trần Sỹ Hòa đến từ Bỉ, đang là giám tập nhà tập tại Củ Chi biết chúng tôi đến đã nán lại gặp gỡ và chia sẻ về công việc phát triển hội dòng trên đất Việt. Vị thừa sai bày tỏ: “Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II từng giáo huấn rằng Hội Thánh phải đi sâu vào lòng người, đi vào văn hóa châu Á, nơi đang khao khát Nước Hằng Sống. Chính Chúa Thánh Thần đã đem lại sự khao khát này và Chúa Giêsu làm cho sự khao khát ấy trở nên viên mãn. Đáp lại lời mời gọi trên, ngoài những vùng truyền giáo truyền thống như châu Phi, bề trên dòng Chúa Thánh Thần đã quyết định gởi các vị thừa sai đến miền đất hứa châu Á để rao giảng Lời Chúa”.

Ða quốc gia, đa văn hóa

Trước cơn lốc tục hóa, nếu như ơn gọi ở châu Âu ngày càng suy giảm trầm trọng thì ở Việt Nam vẫn còn khá phong phú. Nhận thấy tiềm năng phát triển, năm 2007, ba vị thừa sai đã mang dòng Chúa Thánh Thần đến Việt Nam là cha Patrick Palmer Phan Bá Thông (Ireland) - Bề trên cộng đoàn, cha Frédéric Rossignol Trần Sỹ Hòa và cha Antôn Lê Quang Trinh. Các vị đã thuê ba căn nhà để làm cơ sở xây dựng cộng đoàn, đồng thời tìm kiếm ơn gọi và huấn luyện ứng sinh. “Chúng tôi cố gắng tạo ra một môi trường tu trì đa văn hóa mang chiều kích quốc tế ngay tại Việt Nam. Cụ thể có cha bề trên và cha giám tập là người nước ngoài đang trực tiếp đồng hành, giảng dạy đệ tử. Vì thế, các ứng sinh bắt buộc phải học và nói tiếng Anh. Tại nhà tập ở huyện Củ Chi còn có những tu sinh đến từ Ấn Độ. Ngoài ra, trong thời gian đào tạo, các tu sĩ sẽ được sai đi thực tập mục vụ tại Ethiopia, Kenya, Tanzania, Anh, Ireland… trong hai năm”, cha Antôn Lê Quang Trinh - Giám đốc Nhà dự tu cho biết.

Cha Trinh cùng các thầy thăm viếng người bệnh

Hiện nay, nhiệm vụ chính của cộng đoàn vẫn là huấn luyện các tu sĩ trở thành thừa sai quốc tế. Làm sao để họ được biến đổi, trở nên can đảm, dám mạo hiểm vượt ra khỏi “vùng an toàn” - tức những nơi thân thuộc, rời xa gia đình, quê hương để lên đường đi truyền giáo là một tiến trình cần nhiều nỗ lực cá nhân cũng như trợ lực từ cộng đoàn. Cha Antôn Trinh kỳ vọng những thừa sai Việt Nam dám từ bỏ mình để sẵn sàng phục vụ mọi người trong mọi trường hợp, thậm chí dám hiến thân cho người cùng khổ nơi vùng đất mà mình được sai đến, để làm nhân chứng niềm vui Tin Mừng như Đức cha Cassaigne đã xóa mình vì những bệnh nhân phong ở Di Linh.

Sau khi hoàn thành giai đoạn nhà tập, các ứng sinh sẽ được sai đi thực tập mục vụ ở nước ngoài để làm quen với văn hóa, ngôn ngữ và lối sống của địa phương. Đây là giai đoạn vô cùng quan trọng đối với mỗi tu sinh, để họ xác tín lại con đường mình sẽ dấn thân. Thầy Phaolô Nguyễn Thiên Minh Hoàng kể về những trải nghiệm về cuộc sống truyền giáo tại thị trấn nhỏ Sultan Hamud ở Kenya, châu Phi: “Ngày đầu đặt chân đến đây, tôi ngạc nhiên bởi xung quanh trường học không hề có nhà dân nào, bao quanh là bụi rậm và cây cối. Phần lớn học sinh đến từ các vùng miền khác nhau, chủ yếu là Kitô hữu, một số là Hồi giáo nhưng tất cả đều cùng tham dự thánh lễ và cầu nguyện với nhau. Nhiều bạn nhỏ có hoàn cảnh khó khăn, các cha phải đi xin học bổng để các em có điều kiện tiếp tục đến trường. Tôi được phân công dạy vi tính cho các em từ lớp 9 - 11, tuy bị cản trở về ngôn ngữ, nhưng nhờ tiếp xúc với người dân địa phương, tôi dần thích nghi. Tạ ơn Chúa đã cho tôi cơ hội sống và làm việc ở đây với mọi người, chắc chắn nó sẽ giúp tôi trưởng thành hơn rất nhiều”. Còn đối với thầy Giuse Phùng Mạnh Tiến, hai năm mục vụ ở Anh là hai năm thầy được biến đổi nhờ sống trong môi trường đa văn hóa, tiếp xúc với nhiều phận đời khác nhau, giúp thầy nâng cao nhận thức và mở rộng tầm nhìn.

“Một trái tim, một tâm hồn”

Song song với việc đào tạo kiến thức thì anh em dòng Chúa Thánh Thần còn hướng đến phục vụ tha nhân qua các công việc bác ái xã hội, hiện đang giúp học bổng cho trẻ em nghèo ở Cà Mau và Huế. Hai lần trong năm, cha Hòa và cha Trinh sẽ đến thăm viếng để khuyến khích và nâng đỡ tinh thần của các em. Đã có khoảng 500 em trong những vùng sâu, vùng xa nhận được học bổng để tiếp tục đến trường. Đồng thời, nhận thấy nhiều gia cảnh éo le, một mái ấm nương thân cũng khó, các vị lại tìm cách tương trợ xây nhà tình thương giúp họ an ổn sinh sống; hoặc vùng nào đi lại cách trở thì dòng lại giúp đỡ xây cầu.

Ngoài ra, hằng tuần các tu sĩ còn đi thăm những cụ già neo đơn nơi trại dưỡng lão, thăm viếng bệnh nhân nhiễm H, dạy trẻ mồ côi và trẻ em nghèo trong lớp học tình thương, mang thực phẩm và quần áo cho những người nghèo khổ, vô gia cư. Các linh mục thì làm việc mục vụ như giúp dâng lễ, cử hành bí tích tại các giáo xứ; giúp tĩnh tâm, giảng dạy, linh hướng, chăm sóc mục vụ trong cộng đồng người nói tiếng Anh và tiếng Pháp ở thành phố.

Với tinh thần không ngại gian nan, các vị thừa sai ngoại quốc vẫn kiên định với sứ mệnh được trao phó và từng bước vượt qua thử thách. Sau gần 11 năm trên đất Việt, dòng cũng đã phát triển với gần 50 tu sinh và tu sĩ, từ dự tu cho đến năm ba thần học. Ngoài lời khấn khó nghèo, khiết tịnh và vâng phục, anh em dòng Chúa Thánh Thần còn khắc sâu vào tâm khảm câu châm ngôn “một trái tim, một tâm hồn” mà cha tổ phụ đã để lại. Chính vì thế, dù đến từ quốc gia nào, dù được sai đi thi hành sứ mạng bất cứ đâu, người thừa sai của Chúa Thánh Thần cũng phải khéo léo dung hòa những khác biệt, sống hòa đồng, nâng đỡ người sầu khổ, làm nhân chứng Phúc Âm bằng lời nói, việc làm để tất cả nên một trong Chúa Kitô.

Dòng Chúa Thánh Thần (C.S.Sp) có hai cột mốc quan trọng trong lịch sử. Cha Claude Poullart des Places (trái) thành lập dòng năm 1703 tại Pháp. Năm 1848, dòng sáp nhập với dòng Trái Tim Ðức Mẹ (do linh mục người Pháp François Libermann sáng lập năm 1841), lấy tên gọi chung dòng Chúa Thánh Thần, dưới sự bảo trợ của Trái Tim Vô Nhiễm Ðức Maria. Hiện dòng có gần 3.000 thành viên, làm việc ở châu Âu, châu Phi, châu Mỹ, Châu Úc. Riêng tại châu Á, các vị thừa sai Chúa Thánh Thần có mặt tại Pakistan, Ấn Ðộ, Ðài Loan, Philippines và Việt Nam. Nhà mẹ đặt tại Rome.

NGỌC LAN