Đức Phanxicô nối nhịp cầu với Hồi giáo Sunni

Cuộc gặp giữa Đức Thánh Cha với Đại giáo chủ Hồi giáo Sunni - Ahmed al-Tayeb tại Vatican vào ngày 23.5 đã đánh dấu điểm nhấn mới trong nỗ lực đối thoại liên tôn.

Trong cuộc hội kiến đầu tiên giữa vị chủ chăn của Công giáo với lãnh đạo Hồi giáo Sunni kể từ năm 2000, Đức Thánh Cha đã trao cái ôm thắm thiết với người đứng đầu Giáo đường al-Azhar ở thủ đô Cairo - Ai Cập, mở ra một tương lai tăng cường hiểu biết và đối thoại lẫn nhau giữa hai tôn giáo.

Cái ôm hướng đến hoà giải giữa Kitô giáo và Hồi giáo Sunni

Thông điệp mạnh mẽ

Theo tờ The Guardian, cuộc hội kiến là đỉnh điểm của nỗ lực mạnh mẽ nhằm cải thiện quan hệ giữa Công giáo và Hồi giáo Sunni kể từ khi Đức Thánh Cha được mật nghị hồng y bầu chọn vào năm 2013.

Đức Phanxicô nhận xét ngắn gọn trước khi bắt đầu cuộc gặp kéo dài 30 phút với Đại giáo chủ al-Tayeb: “Cuộc gặp của chúng tôi chính là thông điệp”. Về phần mình, vị lãnh đạo Hồi giáo Sunni cũng chia sẻ cùng quan điểm với lời nhấn mạnh: “Chúng ta cần phải có lập trường chung, tay trong tay, để mang lại hạnh phúc cho nhân loại. Các tôn giáo đã được mang đến thế gian để giúp con người hạnh phúc, chứ không phải đẩy họ vào nỗi thống khổ”. Giáo đường al-Azhar, cũng là trung tâm học thuật danh giá trong thế giới Hồi giáo, cho hay ĐTC và Đại giáo chủ al-Tayeb đã đồng ý sẽ triển khai một cuộc “hội nghị vì hòa bình”. Đại diện Giáo đường al-Azhar, ông Abbas Shuman, trả lời kênh CBC của truyền hình Ai Cập rằng hai vị đã tiến tới đồng thuận là sẽ nối lại đối thoại, và hội nghị được đề xuất sẽ bao gồm các vấn đề liên quan đến đói nghèo, chủ nghĩa cực đoan và chủ nghĩa khủng bố.

Buổi cầu nguyện của người Hồi giáo dòng Sunni

Theo thông tin từ Vatican, cuộc đối thoại giữa hai vị diễn ra “hết sức thân mật”, và kế đó Đại giáo chủ đã tham quan Đền thờ thánh Phêrô trong khoảng hơn 1 giờ.

Đỉnh điểm của những động thái thiện chí

Quyết định bay đến Rome của Đại giáo chủ Tayeb được công bố bất ngờ vào tuần trước, theo sau một loạt các động thái hướng đến hòa giải nhằm làm dịu căng thẳng từng xảy ra cách đây nhiều năm. Quan hệ giữa Tòa Thánh với Hồi giáo Sunni đã trở nên xấu đi một cách nghiêm trọng vào năm 2006, khi có nhận xét cho rằng Hồi giáo đồng nghĩa với bạo lực, gây nên làn sóng phản đối chết chóc tại một số nước và làm dấy lên những cuộc trả đũa nhằm vào tín hữu Kitô giáo. Trước đó, Đức Gioan Phaolô II đã có cuộc gặp với Đại giáo chủ của Giáo đường al-Azhar vào năm 2000 tại Cairo, tức một năm trước sự kiện tấn công khủng bố 11.9.2001 trên đất Mỹ làm thay đổi hoàn toàn quan hệ giữa phương Tây và thế giới Hồi giáo. Do vậy, chuyến thăm Vatican của nhà lãnh đạo Hồi giáo Sunni đương nhiệm chính là sự đáp lễ bị trì hoãn từ lâu, và Tòa Thánh cho biết cả hai vị đều nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của cuộc hội đàm.

Phát ngôn viên Vatican, cha Federico Lombardi cho hay, Đức Phanxicô và Đại giáo chủ “chủ yếu đề cập đến những thách thức thông thường mà các chính quyền phải đối mặt, cũng như niềm tin của các tôn giáo chính trên thế giới”. Các vị cũng thảo luận cách thức hợp tác để đóng góp vào hòa bình thế giới, loại bỏ bạo lực và chủ nghĩa khủng bố, cũng như tình hình và giải pháp bảo vệ cộng đồng Kitô giáo trước xung đột và khủng bố tại Trung Đông. Đức Thánh Cha đã tặng cho khách quý một bản sao thông điệp gần đây của ngài là Laudato Si’, một bức “tâm thư” với nội dung kêu gọi thế giới phải thức tỉnh trước những mối đe dọa đến từ thay đổi khí hậu và bất bình đẳng kinh tế.

Giáo đường ở thủ đô Cario Ai Cập

Việc Đại giáo chủ al-Tayeb đến Rome chính là kết quả của những hành động bày tỏ thiện chí của Đức Giáo Hoàng đối với thế giới Hồi giáo. Một chuyên gia về Hồi giáo nhận định: “Nếu không phải nhờ vào những quan điểm tốt đẹp này, cuộc gặp sẽ không thể diễn ra. Nhà lãnh đạo Hồi giáo Sunni muốn quảng bá đạo Hồi thực sự và sửa chữa những hiểu lầm về tôn giáo này do các tổ chức khủng bố cực đoan gây ra”. Kể từ sau những căng thẳng trong quá khứ, Đức Phanxicô đã nhanh chóng thiết lập sắc thái riêng và đầy mới mẻ, bằng cách gởi thông điệp cá nhân đến thế giới Hồi giáo vào ngày cuối cùng trong tháng chay Ramadan đầu tiên kể từ khi bắt đầu triều đại của mình. Vị Giáo hoàng người Argentina tiếp tục triển khai nhiều sáng kiến đa dạng, và được giáo sĩ Do thái Abraham Skorka và giáo sư nghiên cứu đạo Hồi Omar Abboud cùng đồng hành khi thăm Jordan và Israel vào năm 2014.

Theo đánh giá, có lẽ hành động tác động mạnh mẽ nhất đến quyết định “nối kết với Rome” của lãnh tụ Hồi giáo Sunni chính là trong chuyến thăm đảo Lesbos (Hy Lạp) hồi tháng 4, Đức Thánh Cha đã đưa ba gia đình người tị nạn Hồi giáo Syria về Vatican.

GIANG VÔ YÊN