Hài cốt thánh Elian bị đào bới tại Syria

Hài cốt của một vị thánh đã được tìm thấy trong đống đổ nát của tu viện cổ ở Syria, sau khi nơi này bị các tay súng của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) hủy hoại hoàn toàn.

Tổ chức IS vào tháng 8.2015 đã dùng chất nổ và xe ủi đất san bằng tu viện và nhà thờ Thánh Elian có niên đại từ thế kỷ thứ 5 ở thị trấn al-Qaryatain, như cách lực lượng này đã và đang làm đối với các công trình tôn giáo tại Syria và Iraq. Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau đó, quân chính phủ Syria đã đoạt lại một trong những thành trì cuối cùng của IS tại miền trung, cho phép giới hữu trách và các tín hữu Kitô giáo tại đây kịp thời thu gom hài cốt của thánh Elian.

Thánh Elian tử đạo năm 284 sau khi ngài từ chối buông bỏ đức tin đối với Thiên Chúa.

Hành động báng bổ

Khói đen bốc lên cuồn cuộn từ phía tây của thị trấn al-Qaryatain, nơi đang diễn ra các cuộc chạm trán giữa quân chính phủ với tàn quân IS. Gần quảng trường trung tâm, một số tòa nhà của chính phủ và dân sự đã bị hủy hoại hoàn toàn, chỉ còn trơ lại nền gạch với đất đá ngổn ngang. Những khu nhà khác bị thủng lỗ chỗ. Các cột điện ngã rạp và dây cáp đứt đoạn, bên cạnh một gốc cây đổ. Đó là hiện trạng của thành phố Al-Qaryatain vào ngày quân đội Syria đánh bật IS khỏi nơi này. Al-Qaryatain nằm giữa thành cổ Palmyra và thủ đô Damascus, từng là nơi có cộng đồng Kitô giáo đáng kể. Trước khi IS đánh chiếm nơi này hồi tháng 8 năm ngoái, al-Qaryatain có dân số khoảng 40.000 người, gồm Hồi giáo Sunni và Kitô giáo chung sống một cách hòa bình, cùng với hàng ngàn người sống trôi dạt sau khi tỉnh Homs thất thủ. Khi al-Qaryatain trở thành mục tiêu tấn công của quân khủng bố, nhiều tín hữu buộc phải di tản khẩn cấp. Hơn 200 dân địa phương, hầu hết theo đạo Kitô, đã rơi vào tay của IS, trong đó có linh mục Jacques Mourad, người đã bị nhốt trong cảnh tù đầy suốt 3 tháng.

Trong 8 tháng nằm dưới quyền kiểm soát của IS, một số tín hữu được trả tự do, và những người khác ký vào cam kết sẽ trả thuế vì không theo đạo Hồi. Một số không nhỏ thì biến mất không còn tung tích. Vài ngày sau khi các tay súng IS hành quyết công khai một học giả 81 tuổi chuyên ngành khảo cổ tại thành phố Palmyra gần đó, đồng bọn của những kẻ này tại al-Qaryatain đã tung những bức ảnh chụp cảnh tượng chúng dùng máy ủi đất san bằng tu viện Thánh Elian. Số phận tương tự cũng xảy ra đối với nhà thờ cổ bên cạnh tu viện, và khu nghĩa trang gần đó cũng bị lật tung, nơi đâu cũng đầy các thánh giá gẫy vụn, bia mộ bị đập phá.

Tu viện Thánh Elian bị IS đánh sập

Các cửa chính và cửa sổ của nhà thờ đã bị kích nổ bằng bom, và bên trong dường như đã bị biến thành nơi điều chế bom và bẫy mìn. Nền nhà vung vãi các bình ga, ấm nước, xô chậu và bình cà phê. Bên dưới tấm đá gãy phủ quan tài là hộp sọ và xương của thánh Elian, người gốc Homs đã bị chính quyền La Mã hành quyết vì từ chối từ bỏ niềm tin vào Thiên Chúa. “Đó thực sự là quách và di hài của ngài”, hãng tin AFP dẫn lời cha Jacques Mourad, trưởng tu viện Công giáo Syria cho hay. Bản thân cha đã thoát khỏi vòng vây của IS trong gang tấc vào tháng 10.2015 sau 84 ngày bị giam giữ, đối mặt với nguy cơ bị sát hại vì từ chối cải đạo sang Hồi giáo.

Tinh thần là vĩnh cửu

Cha Mourad, được trả tự do vào ngày 11.10.2015, chỉ mới thông báo về việc tìm được hài cốt thánh Elian cách đây vài tuần. Ban đầu, ai nấy đều cho rằng di hài của vị thánh đã bị hủy hoại trước sự tàn phá của IS. “Đối với tôi, việc hài cốt của thánh Elian không bị phá hủy thật sự là dấu hiệu đáng mừng: Điều đó có nghĩa là ngài không muốn rời khỏi tu viện và vùng đất thánh”, cha Mourad cho biết. Vị linh mục cũng nói với các tín hữu rằng: “Tu viện bị san bằng không phải là điều quan trọng, thậm chí khi ngôi mộ bị phá cũng như vậy. Vấn đề là chúng ta luôn mang theo hình ảnh của thánh Elian trong tim mình, dù đi bất cứ nơi đâu, thậm chí đến Canada hoặc châu Âu, bởi vì ngài luôn muốn hiện diện trong tim các môn đệ của Chúa”.

Theo hãng tin AFP, một linh mục thuộc Giáo hội Công giáo Syria tại Homs và các tu sĩ ở tu viện Mar Musa đã lên đường đến tu viện ở al-Qaryatain để kiểm tra tình trạng của hài cốt Thánh Elian để bảo quản. “Chúng ta biết rằng nhà thờ cổ đã bị hủy hoại, di tích từ thế kỷ thứ 5 đã không còn, trong khi nhà thờ mới và tu viện cũng bị đốt cháy và đặt chất nổ”, theo cha Mourad. Thế nhưng, cha tin rằng sự sống mới sẽ lại sinh sôi nhờ vào ký ức đối với các vị thánh.

LING LANG

Sự hy sinh của thánh Elian Thánh Elian, người xứ Emesa (hiện là tỉnh Homs, Syria), đã tử vì đạo sau khi từ chối từ bỏ Kitô giáo vào năm 284 dù trong gia đình không ai theo đạo. Những người viết tiểu sử của ngài đã ghi lại như sau: “Đặt niềm tin và hy vọng vào Chúa Giêsu Kitô, ngài không còn bị cám dỗ bởi thế giới phù hoa này. Ngài cầu nguyện ngày và đêm, ăn chay, thăm các tù nhân và an ủi họ. Ngài bố thí phần lớn đồ đạc trong gia đình cho những người khốn cùng. Thánh Elian là một bác sĩ đầy tài năng, và không những chữa lành cho cơ thể của các bệnh nhân mà còn giúp “vá” linh hồn đau khổ của họ. Ngài từng nói: “không phải thuốc men sẽ là thứ có thể chữa lành căn bệnh cho con, mà do quyền năng nhân danh Đức Chúa đã bị người Do Thái đóng đinh trên Thập tự giá dưới thời Tổng trấn Philatô ở Jerusalem, người đã được chôn cất và phục sinh vào ngày thứ 3”. Do năng lực chữa lành bệnh tật và an ủi linh hồn của các bệnh nhân, thánh Elian trở thành đối tượng bị ganh ghét của các đồng nghiệp ngoại đạo. Đầu tiên, những người này đến gặp cha của thánh Elian, vốn là một quan chức có thế lực trong thành phố, gây sức ép buộc ngài phải bỏ đạo và ngưng chữa bệnh cho người khác. Khi thất bại, họ chuyển sang thuyết phục thống đốc tỉnh Homs hãy bỏ tù thánh Elian, và khiến ngài chịu vô vàn đau đớn sau những đợt tra tấn suốt nhiều tháng. Kế đến, người cha đã cột ngài vào một con ngựa và kéo lê trên đường phố, nhưng cũng không buộc được con mình từ bỏ niềm tin vào Thiên Chúa. Cuối cùng, ông đã dùng 12 chiếc đinh đóng vào đầu người con, bỏ mặc cho chết. Tuy nhiên, sau khi những người hành hình bỏ đi, thánh Elian đã tìm cách bò vào hang động của một thợ làm gốm trong vùng và qua đời ở đó. Người thợ gốm phát hiện thi thể của ngài và ngay trong đêm chuyển đến nhà thờ của các tông đồ và thánh Barbara, nơi xác thánh Elian được chôn cất. Sau đó, một nhà thờ được xây trên mảnh đất từng là hang động nơi vị thánh đã táng thân, trong khi di hài của ngài được đặt vào quan tài bằng đá cẩm thạch.