Hình tượng Vianney

Gioan Maria Vianney sinh ngày 8.5.1786 tại Dardilly, một làng quê trong vùng phụ cận Lyon (Đông Nam nước Pháp), thụ phong linh mục năm 29 tuổi (1815), ba năm sau được bổ nhiệm làm cha sở họ Ars, một họ đạo chỉ có hơn 200 tín hữu, thuộc GP Lyon, qua đời năm 1859, thọ 73 tuổi.

Khi còn sinh thời, cha sở họ Ars đã được xem như một vị thánh. Sự thánh thiện của một mục tử miền quê khiêm tốn và khó nghèo, không chỉ lan tỏa trong vùng mà còn được toàn thế giới biết đến.Tuy nhiên, thời khóa biểu của ngài lại rất đơn giản, phần lớn thời gian trong ngày, ngoài những lúc đi kẻ liệt hoặc thăm viếng giáo hữu, chaở trong nhà thờ, và đây cũng là hình tượng đặc trưng của cha sở họ Ars.

Cha thường ngồi tòa giải tội 15 giờ mỗi ngày, bởi vì giáo dân xứ Ars xưng tội thường xuyên, lại có các khách hành hương từ các nơi xa kéo đến - lên tới 80.000 người hằng năm. Cha còn giải tội bất cứ khi nào hối nhân tìm đến, dù trong thời khắc bất thường. Năm ngày trước khi cha qua đời, người ta còn thấy các tội nhân chen chúc bên giường bệnh của ngài để lãnh nhận ơn tha thứ. Ngài từng cảm nghiệm: “Không phải các tội nhân đến cùng Thiên Chúa để xin Ngài tha tội, nhưngchính Thiên Chúa chạy đến với tội nhânvà làm cho họ đến với Ngài”; đặc biệt cha còn chia sẻ đền tội với hối nhân: “Tôi ra cho họ việc đền tội nhẹ nhàng và tôi làm thay cho họ việc đền tội còn lại”.

Ngoài thời gian giải tội, cha liên lỉ cầu nguyện trước Nhà Tạm và chia sẻ với các giáo hữu điều ngài cảm nhận: “Không phải là những lời cầu nguyện dài và hay mà Thiên Chúa nhìn đến, nhưng là những lời cầu nguyện làm nên tự đáy lòng, với tất cả lòng tôn kính và ước ao thật sự làm đẹp lòng Thiên Chúa”.

Khi thánh nhân được bài sai coi sóc họ Ars, linh mục Tổng đại diện giáo phận đã nhắn nhủ ngài: “Giáo xứ ấy chẳng có lòng mến Chúa lắm đâu, cha phải gắng đưa họ đến chỗ đó”.Cha đã thể hiện được điều này, mất 8 năm để lôi kéo về một số đông con chiên trong xứ, trước đó vẫn bỏ lễ ngày Chúa nhật để đi làm và đi khiêu vũ vào buổi chiều; mất 14 năm (1818 - 1832) làm mọi người chấm dứt khiêu vũ ở sân sau nhà thờ và trong giáo xứ, và mất 29 năm (tới năm 1847) để con chiên không còn đi khiêu vũ ở những làng lân cận.

Dù không phải là một người giỏi giang hoặc có tài hùng biện, nhưng thánh nhân đã luôn có những bài giảng mẫn cảm. ĐTC Piô XII đã lấy cha sở Ars làm gương cho các nhà giảng thuyết: “Cha sở Ars thánh thiện chắc không có tài thiên phú như Đức Giêsu hay nhà hùng biện Bossuet, nhưng ngài có những xác tín sống động, rõ ràng, sâu xa, từ trong tâm hồn rung động ra lời nói, chói sáng trong đôi mắt, khêu gợi trí tưởng tượng và gây xúc động bằng những tư tưởng, hình ảnh, so sánh một cách thích hợp đúng lúc và hấp dẫn. Những nhà rao giảng như thế chắc chắn sẽ chinh phục được các thính giả”.

Gần 50 năm sau khi qua đời, cha được Giáo hội tuyên Chân phước (1905) và sau đó công bố ngài là bổn mạng của các linh mục Pháp và của các nước thuộc Pháp. Ngài được tuyên thánh năm 1925 và là bổn mạng của các cha sở trên toàn thế giới (1929). Hằng năm, ngài được mừng kính ngày 4.8. Kỷ niệm 150 năm ngày ngài mất, Giáo hội đã tưởng niệm với Năm Linh Mục (2009 - 2010).

Cả cuộc đời mục tử chỉ gắn bó với một họ đạo quê, chỉ làm những việc đơn giản, vậy mà đã khắc họa được hình tượng một vị thánh. Nén bạc Chúa trao đã được sinh lợi trọn vẹn. Vianney đã trở nên một tấm gương truyền đời, nhất là cho gần nửa triệu linh mục trên toàn thế giới hiện nay.

HOÀNG ANH