Hội nghị các Đại chủng viện về đồng hành trong đào tạo linh mục

Ðại diện 11 Ðại Chủng viện toàn quốc đã tham dự hội nghị với chủ đề “Ðồng hành tòa trong và tòa ngoài trong việc đào tạo linh mục tại Việt Nam”, diễn ra tại Tòa Tổng Giám mục Hà Nội, từ 7 đến 10.8.2023.

Hội nghị quy tụ hơn 60 nhà đào tạo, gồm Đức cha Chủ tịch Ủy ban Giáo sĩ Chủng sinh Giuse Đỗ Quang Khang, cha Thư ký Ủy ban Giuse Phạm Văn Trọng, các Đức cha và các cha giám đốc, phó giám đốc và cha giáo các Đại Chủng viện tại Việt Nam.

Trong các ngày làm việc, hội nghị đã triển khai nội dung gồm ba phần liên quan đến việc đồng hành trong đào tạo linh mục. Ở phần thứ nhất, tham dự viên lắng nghe bài thuyết trình:“Đồng hành ơn gọi linh mục: sứ vụ và nghệ thuật”của cha Phêrô Nguyễn Văn Hương, Phó Giám đốc Đại Chủng viện Vinh. Theo cha, tiến trình đào tạo linh mục trải qua ba giai đoạn bao gồm giáo dục, huấn luyện và đồng hành. Việc đồng hành với người thụ hưởng“không chỉ là hướng dẫn họ trong đời sống tâm linh, dạy dỗ, hay thiết lập tương quan một chiều với họ, nhưng là cùng nhau thực hiện hay cử hành và chia sẻ kinh nghiệm đức tin về Thiên Chúa và sự khôn ngoan của Thánh Thần”.Cha Phêrô chia sẻ những mô hình có nền tảng từ Kinh Thánh, dựa trên gương mẫu Chúa Giêsu. Có ba bước đồng hành: khởi đầu, cùng hợp tác và kết thúc. Trong giai đoạn khởi đầu, cha nhấn mạnh rằng người đồng hành và được đồng hành cần tạo những mối tương quan gần gũi, thân thiện, tin tưởng, cởi mở với nhau. Còn trong giai đoạn hợp tác, nhà đồng hành giúp người thụ huấn thấu hiểu bản thân qua việc khám phá và nhận thức một cách chính xác nếp sống, các thói quen, cảm xúc, chọn lựa, sở thích, sở trường, các phán đoán… phù hợp với các giá trị Tin Mừng và lý tưởng linh mục. Sau cùng, nhà đồng hành trợ giúp người thụ hưởng đưa ra giải pháp và chương trình hành động quy chiếu về Chúa Kitô cho vấn đề đang xảy ra.

Ở phần thứ hai là bài thuyết trình“Cách thức đồng hành tòa trong trong việc đào tạo tu sĩ, chủng sinh”của cha Tôma Vũ Quang Trung, dòng Tên, hiện đang là linh hướng chung tại Đại Chủng viện thánh Giuse Hà Nội. Qua nhiều năm kinh nghiệm trong việc đồng hành tòa trong, cha Tôma đã chia sẻ với hội nghị về ba mô hình đồng hành tòa trong thường được sử dụng, bao gồm mô hình quyền bính, chế tài bằng tình cảm và soi sáng hướng dẫn. Với mô hình quyền bính, người thụ hưởng bị rập khuôn máy móc, thiếu tự phát, thiếu hồn nhiên và không có sáng kiến trước những điều được chỉ dẫn; họ chỉ tuân thủ các luật lệ bề ngoài mà không nội tâm hóa các giá trị, thậm chí trong lòng lại phản kháng. Với việc chế tài bằng tình cảm, người tiếp nhận có thái độ qụy lụy, làm theo ý nhà đào tạo để khỏi bị trù dập; họ có vẻ tiến bộ, nhưng sự tiến bộ sẽ không lâu bền; thậm chí, về lâu về dài họ có thể đánh mất nhân cách, không tạo được tính cách đặc sắc và nét độc đáo riêng. Khi soi sáng hướng dẫn, người tiếp nhận hấp thụ các giá trị cách ý thức và tự nguyện, biết vận dụng chúng một cách tự do và trưởng thành vào các hoàn cảnh đặc thù.

Đức cha Giuse Bùi Công Trác, Giám mục Phụ tá TGP TPHCM kiêm Giám đốc Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn trình bày đề tài “Kinh nghiệm đồng hành tòa ngoài trong việc đào tạo linh mục”. Đức cha Giuse đã khắc họa sứ mạng quan trọng của việc đồng hành qua hình ảnh sống động về mối liên hệ giữa nhà đồng hành và người được đồng hành. Nhà đồng hành vừa là một người cha, vừa là một người bạn, đón nhận tất cả những cảm nhận vui buồn của con mình về cuộc sống. Bởi thế, yếu tố không thể thiếu được trong việc đồng hành là sự tín nhiệm. Theo Đức cha Giuse, để làm được điều này, nhà đồng hành phải không thiên vị, can đảm, biết phân định, sống gương mẫu, đạo đức và đầy lòng bác ái. Đức cha cũng đề cập đến một trong những cách thức quan trọng để việc đồng hành tòa ngoài được hiệu quả, đó là cộng đoàn đồng hành. Nhà đồng hành phải nhận được sự hỗ trợ từ các nhà đồng hành khác và từ các chuyên viên.

Sau mỗi phần, các tham dự viên được dành giờ để trao đổi nhằm đào sâu vấn đề đang bàn thảo với các thuyết trình viên và với toàn thể. Thêm vào đó, hội nghị còn chia nhóm trao đổi theo các câu hỏi gợi ý để gia tăng tính thực tiễn của vấn đề nhờ kinh nghiệm của các giáo sư đến từ nhiều vùng miền.

THIÊN MI