Hương Tết bớt vị ngọt

Dịch Covid-19 tác động trực tiếp đến sức mua trước Tết, nên nhiều làng sản xuất bánh, mứt cũng như các tiểu thương kinh doanh ngành hàng này tại các chợ phải hoạt động cầm chừng khi thị trường và khách hàng đều thưa vắng hơn. Bánh mứt lẽ ra đang vào những ngày xôm tụ nhất nhưng năm nay sự hiện diện có phần “khiêm tốn” hơn hẳn.

Mứt gừng Bình Nhâm

Tiểu thương e dè

Thông thường chưa đầy một tháng trước Tết Nguyên Ðán, các mặt hàng như bánh, kẹo, mứt bắt đầu vào mùa. Thế nhưng, do tình hình dịch bệnh nên thị trường này kém nhộn nhịp hơn mọi năm. Các sạp kinh doanh bánh mứt ở các chợ như Bà Chiểu (Q. Bình Thạnh), Bến Thành (Q1), An Ðông (Q5), Bình Tây (Q6)… vắng bóng nhiều loại do “đứt” nguồn hàng. Theo các tiểu thương, ít khách hỏi mua nên họ cũng e dè trong việc nhập hàng. Dạo một vòng có thể thấy năm nay chủ yếu là các sản phẩm quen thuộc như mứt bí, mứt gừng, mứt củ năng, mứt me, mứt khoai… Những loại mứt “biến tấu” lạ ít xuất hiện hơn hẳn vì các lò, xưởng sợ không tiêu thụ được nhiều, đã ngại đầu tư.

Kinh doanh nhiều năm tại chợ Bà Chiểu, chị Mỹ Duyên - chủ quầy đồ khô cho biết chỉ dám lấy hàng bằng một nửa so với mọi năm: “Sau giãn cách, doanh thu của tiệm đã giảm nhiều nên phải lấn sang buôn bán các mặt hàng khác. Riêng đồ khô mà đặc biệt kẹo, mứt, tôi chỉ lấy mỗi thứ một ít. Mới vào đầu tháng Chạp, hiện nay cũng ít người mua sắm, chắc phải đợi thật cận Tết mới bán được nhiều. Có nhiều loại mứt tăng giá cao quá nên tôi cũng không dám lấy về bán”.

Còn theo bà Kim (cùng là tiểu thương chợ Bà Chiểu), việc buôn bán càng thêm khó khăn khi giá các loại hạt, trái cây sấy, ô mai, mứt đều tăng từ 10 đến 15%. Bà cho biết: “Chi phí vận chuyển nhỉnh hơn so với trước, khách buôn sỉ cũng gặp khó khăn ở đầu ra nên hàng đi chậm lắm. Khách lẻ thì sát Tết họ mới đi mua sắm. Năm nay lại càng không biết dự đoán ra sao, nên bán ít lại chứ không dám lấy hàng nhiều, vì mứt Tết đâu có để lâu được”.

Phơi mứt me ở xóm mứt Lạc Tấn

Bên cạnh những lo ngại về giá và sức mua thì bánh mứt mùa Tết Nhâm Dần còn rơi vào tình trạng “đứt gãy” nguồn cung. Mọi năm, các sản phẩm này được khởi động rất sớm nhưng năm nay, cơ sở sản xuất đều báo ít hàng do thiếu công nhân, thiếu nguyên liệu hoặc nguyên liệu tăng giá. Tại chợ Tân Ðịnh (Q1), bà Phúc, chủ một sạp đồ khô, cập nhập tình hình buôn bán của mình bằng tiếng thở dài. Theo bà Phúc, từ khi mở bán trở lại, hàng hóa món có món không, các mặt hàng thiếu hẳn sự đa dạng: “Khách có muốn mua mứt này mứt kia mình cũng chịu vì không có hàng nên năm nay chủ yếu các loại mứt cơ bản”.

Các chợ truyền thống đã đông khách đến hơn so với những tháng mới mở lại sau thời gian giãn cách, và các quầy hàng cũng cố gắng bày biện khu vực riêng cho bánh, kẹo, mứt phục vụ Tết, nhưng câu chuyện bán mua đã kém hẳn phần sôi nổi.

Làng mứt trầm lắng

Xóm mứt gừng ở phường Bình Nhâm thuộc xã Thuận An, tỉnh Bình Dương, mọi năm bắt đầu rộn ràng từ 3 tháng trước Tết với những khay gừng vàng ươm phơi khắp lối. Thế nhưng năm nay xóm làng thiếu bầu khí rộn ràng ấy. Những mẻ gừng cay thơm đến nức mũi nối nhau ra lò bằng các bí quyết riêng của từng gia đình dù vẫn còn đó, song đã kém nhộn nhịp bởi số lượng bị giảm đi nhiều. Bà Nguyễn Thị Lan, người có 25 năm trong nghề cho biết vì ảnh hưởng đại dịch nên đơn hàng giảm, và cũng vì chẳng còn thời gian để ngâm gừng vì nhiều tháng dài giãn cách. “Các khâu chuẩn bị cập rập, phí vận chuyển tăng, kèm thêm dự đoán nhu cầu người mua ít hơn vì nhiều người đã về quê từ sớm và kinh tế eo hẹp hơn nên tôi cũng làm cầm chừng thôi”, bà Lan nói. Tình trạng giảm số lượng là nét chung của các lò mứt gừng ở Bình Nhâm, nhưng dẫu vậy, các con đường trong xóm thoảng mùi thơm của mứt gừng.

Những hàng mứt Tết ít sản phẩm hơn mọi năm

Ấp 5, xã Lạc Tấn, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An nổi tiếng xưa nay về nghề làm mứt, với hương vị đặc sắc riêng. Những lò mứt lớn làm ra cả tấn mứt một mùa Tết là bình thường. Thông qua các kênh phân phối và đại lý mứt me, mứt gừng, danh tiếng Lạc Tấn đi khắp muôn nơi. Ðộ mềm dẻo vừa phải và khô ráo của từng miếng me chua chua, ngọt ngọt, hoặc vị cay thơm của miếng gừng có sức quyến rũ đặc biệt nhờ những công đoạn thủ công tỉ mỉ. Ấy vậy, Tết này như tình hình chung, các hộ của xóm mứt cũng phải giảm năng suất. Bí quyết của độ dẻo, đậm vị có được là từ cách phơi mứt trong nhiều ngày với nắng vừa phải, do đó cần thời gian chuẩn bị dài, nhưng còn đâu thời gian sau những ngày giãn cách, lại thêm ít đơn hàng, nên xóm mứt đành thu hẹp lại quy mô sản xuất và số lượng. Có thâm niên hơn 20 năm làm mứt, sản phẩm của cơ sở mứt Huỳnh Ngọc Lan ở xã Lạc Tấn là một trong những thương hiệu quen thuộc trên thị trường bánh mứt Tết, luôn được tiêu thụ với số lượng trung bình khoảng 10 tấn, năm nay, số lượng đơn hàng ở lò này đã giảm đi mấy chục phần trăm. Gần chục hộ khác ở Lạc Tấn vào thời điểm cuối năm nay bớt đi sự rộn ràng, vì mọi người vẫn thấp thỏm theo dõi tình hình dịch bệnh.

Năm nay, dù những vị ngọt đa dạng ít đi, nhưng may mà vẫn còn mứt.

MINH MINH