Khu vườn đầy tác phẩm nghệ thuật từ sắt vụn

Ở tuổi 85, nhà điêu khắc Cornelius Lyon ở thị trấn Veterans thuộc bang New York (Mỹ) vẫn miệt mài sáng tạo những tác phẩm từ sắt vụn.

Ông Lyon rất thích chăm sóc vườn nhà. Khác với những khu vườn trồng hoa hoặc rau củ quả, khu vườn của ông thuộc dạng độc nhất vô nhị. Nhà giáo về hưu của học khu Watkins Glen đã dành gần 40 năm tạo nên một khu vườn toàn những tác phẩm điêu khắc theo lối trừu tượng từ sắt vụn và những loại vật liệu khác như thủy tinh.

Lời ca ngợi những anh hùng vô danh

Sự hợp tác với nghệ sĩ cát và thủy tinh Connie Zehr, người thị trấn Big Flats, đã mang đến nguồn cảm hứng mới cho các tác phẩm vốn dĩ đã độc đáo của ông Lyon. Cùng nhau, hai người đã tạo ra những bức tượng đóng vai trò là lời tri ân vô cùng cảm động dành cho những người hùng thầm lặng. “Tôi luôn hứng thú với những câu chuyện về người bình thường nhưng làm điều phi thường”, ông chia sẻ với tờ Star Gazette.

Khi còn trẻ, ông Lyon trải qua 4 năm trong Không quân Mỹ và từng có mặt trong hàng ngũ lực lượng Mỹ ở Hàn Quốc vào cuối thập niên 1950, tức sau khi hai miền Triều Tiên ký hiệp định đình chiến. Cả ba người con của ông đều phục vụ trong Hải quân Mỹ. Những gì ông đã trải qua giúp nhào nặn quan niệm về cuộc sống của bản thân, và sau chuyến thăm Paris giúp khơi dậy sự quan tâm đối với nghệ thuật trừu tượng, ông Lyon bắt đầu tạo ra những bức tượng đầu tiên vào năm 1984.

Kể từ đó, nhiều tác phẩm của ông dùng để ca ngợi những gương sáng đóng góp cho xã hội, từ phi hành gia, người thoát cảnh nô lệ, đến các nhà khoa học, y tá, quân nhân... Kết quả là khu vườn của ông hiện có gần 800 tác phẩm nằm rải rác trên diện tích 16.200 mét vuông ở thị trấn Veteran, phía bắc TP Horseheads.

Tấm gương của vị linh mục

Trong số gần 800 tác phẩm, ông đặc biệt giới thiệu bức tượng điêu khắc trừu tượng về cha tuyên úy Emil J. Kapaun, linh mục Công giáo đã đánh đổi cuộc đời để cứu lấy hàng trăm người Mỹ trong giai đoạn chiến tranh Triều Tiên từ năm 1950-1953.

Cha Kapaun sinh ngày 20.4.1916 ở vùng nông thôn Pilsen (bang Kansas). Ngài và người em tên Eugene học cách làm đủ mọi việc và sửa chữa đồ vật ở nông trại gia đình. Sau khi tốt nghiệp trung học, cha tiếp tục theo học ở trường đại học Conception tại TP Conception (bang Missouri) trước khi gia nhập Chủng viện Kenrick (ngày nay là Chủng viện Kenrick-Glennon) ở TP St. Louis. Bốn năm sau, cha được truyền chức linh mục vào tháng 6.1940.

Sau thời gian trở thành cha tuyên úy ở mặt trận Trung Quốc - Myanmar - Ấn Độ trong thế chiến thứ hai, cha quay về Mỹ năm 1946 để hoàn thành bằng thạc sĩ về giáo dục ở Đại học Công giáo Washington D.C. Năm 1948, cha quay lại làm tuyên úy quân đội và có mặt ở chiến trường Triều Tiên. Trong những giai đoạn khó khăn, như khi bị bắt làm tù binh, cha làm gương sáng cho những người lính, vực dậy tinh thần của họ. Tuy nhiên, sau một thời gian bệnh nặng, cha đã qua đời khi mới 35 tuổi. Nước Mỹ đã truy phong cha Kapaun Huy chương Vinh dự vào năm 2018.

Cha tuyên úy Emil J. Kapaun trên chiến trường

Bước ngoặt trong ý tưởng

Trong gần 30 năm đầu, nghệ sĩ Lyon sáng tạo các tác phẩm dựa trên sắt vụn và sơn ô tô chất lượng cao. Khoảng 12 năm trước, ông trở nên hứng thú với loại vật liệu mới, đó là thủy tinh. Ông bắt đầu tham gia các khóa học ở Bảo tàng Thủy tinh tại Corning, và tại đây ông quen biết nghệ nhân Zehr, người thử nghiệm tạo ra các tác phẩm điêu khắc bằng thủy tinh từ thập niên 1970. Cả hai trở thành bạn đời của nhau.

Trong những năm gần đây, ông Lyon tích hợp một số ý tưởng của bạn đời Zehr vào tác phẩm điêu khắc của chính mình. Là người dành cả sự nghiệp để đột phá những ranh giới mới, bà Zehr cảm động khi ông Lyon sẵn sàng thử nghiệm điều mới mẻ.

Sau gần 40 năm không ngừng sáng tạo và mỗi năm lại bổ sung tác phẩm mới cho khu vườn, ông Lyon thừa nhận mình sẽ không thể theo đuổi đam mê vĩnh viễn. Thế nhưng, tạm thời ông vẫn chưa có ý định ngừng lại. Ông cho biết vẫn còn đủ sắt thép để tiếp tục thêm 2 năm nữa, và sẵn sàng làm việc cho đến tận cuối đời.