Linh mục phải xét mình hằng ngày

Ngày 16.3.2018, trong cuộc gặp gỡ với linh mục và chủng sinh đang theo học các đại học Tòa Thánh tại Roma, Ðức Thánh Cha Phanxicô đã trả lời rất thiết thực và xác đáng các câu hỏi xoay quanh chủ đề làm thế nàosống tốt sứ vụ và đời sống linh mục. Tôi xin tóm tắt trong ba chiều kích hoặc ba đối tượng: với Chúa; với tha nhân; với chính mình.

1.Ðối với Chúa, linh mục là người linh thánh, là người thuộc về Chúa, nên phải sống trọn vẹn cho Thiên Chúa Cha, sống kết hiệp với Chúa Giêsu Kitô, và sống dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Ý tưởng này gợi nhớ châm ngôn của cha Jean-Jacques Olier, vị sáng lập Hội Linh mục Xuân Bích: “Sống hết mình cho Thiên Chúa trong Chúa Giêsu Kitô” (Vivre souverainement à Dieu en Jésus-Christ) và “Buông mình cho Chúa Thánh Thần” (Se laisser à l’Esprit). Kim Chỉ Nam Linh mục cũng bàn về căn tính linh mục trong tương quan với Ba Ngôi Thiên Chúa ở số 1-12. Vậy anh em linh mục muốn sống tốt đẹp sứ vụ và đời sống linh mục thì hãy sống hết mình cho Chúa Cha trong sự cầu nguyện, sống như là hiện thân của Chúa Giêsu Kitô (in persona Christi), và sống dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Chúa Giêsu đã sống như thế trong suốt đời Ngài.

Ðối với tha nhân, trả lời câu hỏi của một phó tế Bắc Mỹ về linh đạo, tức đường lối nên thánh của linh mục giáo phận, Ðức Thánh Cha Phanxicô khuyên các linh mục giữ cho tốt đẹp mối tương giao với giám mục, với anh em linh mục và với giáo dân của mình. Ngài nói nếu linh mục giữ được ba mối tương giao này tốt, thì linh mục nên thánh rồi.

Câu trả lời của Ðức Thánh Cha làm cho chúng ta phải suy nghĩ.

- Mối liên kết giữa giám mục và linh mục là mối liên kết hữu cơ, do chức thánh và giáo vụ. Linh mục là cộng sự viên của giám mục, như đầu và tay chân. Thánh Inhaxiô Antiokia ví sự hòa hợp giữa Giám mục và linh mục như đàn với dây, đàn mà không có dây thì không phải là đàn, dây mà không mắc vào đàn thì cũng như không!

- Ðối tượng thứ hai là linh mục đoàn. Các linh mục phải thân thiết với nhau, vì cùng một hội một thuyền, cùng làm việc trong cánh đồng giáo phận, là “đồng chí” với nhau. Linh mục mà không có tình nghĩa thiết với nhau thì nguy hiểm vô cùng. Ðức Thánh Cha nói trong cuộc gặp gỡ kể trên rằng: “Linh mục đừng bao giờ cô độc một mình, cần có bạn hữu, cần có người để cho mình tựa vào”. Người ấy chắc chắn không phải là một phụ nữ, cũng không phải là những đứa con thiêng liêng, hay một người bạn - đừng nói là bạn nhậu…, mà phải là một vài linh mục bạn thân. Chúng ta biết câu nói: “Sacerdos sacerdotibus lupissimus” đáng sợ như thế nào!

- Ðối tượng thứ ba là giáo dân, mối tương giao này cũng rất quan trọng nhưng cần có chừng mực, có khoảng cách, được đặt trên tương quan phụ - tử, huynh - đệ, thầy - trò, mục tử - chiên, yêu thương nhưng cách đúng đắn, thiêng liêng, trong sáng, không vụ lợi mà trái lại hiến trao, quên mình… Bên cạnh chiều kích thiêng thánh, đừng quên chiều kích nhân bản. Ðúng vậy, linh mục là con người thiêng liêng, nhưng đồng thời cũng phải là con người rất người. Ðức Phanxicô trả lời như sau cho một linh mục Mêhicô hỏi làm thế nào để giữ được thế quân bình suốt đời: “Linh mục phải là người bình thường, có khả năng vui cười, có khả năng lắng nghe người bệnh trong thinh lặng, an ủi họ bằng cử chỉ yêu thương, phải là người cha, chứ không phải công chức của chức thánh hay nhân viên của Chúa”.

3.Ðối với bản thân, Ðức Thánh Cha nhắc nhở linh mục phải xét mình hàng ngày để biết mình chiến đấu thế nào trước những cám dỗ về đức khiết tịnh, về kiêu ngạo, về tiền bạc, về quyền lực và tiện nghi. Ngài lưu ý một nguy cơ của thời đại hiện nay là sự vô cảm, lạnh lùng, xa cách với những con người thật bằng xương bằng thịt, để chỉ loay hoay với mối tương giao ảo của điện thoại. Ngài mời các linh mục xét xem mình sống như thế nào trong việc “giao tiếp ảo”, mình “dùng điện thoại cầm tay như thế nào”.

Muốn giữ được quân bình trong đời sống, Ðức Thánh Cha còn nhắc nhở các linh mục phải lưu tâm đến việc huấn luyện trường kỳ về bốn chiều kích “nhân bản, thiêng liêng, mục vụ và cộng đoàn” (ở đây Ðức Thánh Cha nói đến chiều kích cộng đoàn, bởi vì là linh mục giáo phận, làm mục vụ trong các cộng đoàn giáo xứ). Ðừng coi thường việc huấn luyện trường kỳ, vì “việc đào tạo này nảy sinh từ ý thức mình yếu đuối” và “các giới hạn của mình”, nên phải cập nhật hóa (update), canh tân (renew) kiến thức cũng như phương pháp mục vụ. Ðừng tự mãn, tự thị, tự hào…, hãy làm mục vụ chiều sâu cho giáo dân, bao hàm việc đào sâu giáo lý, Lời Chúa, giúp giáo dânsống đạochứ không chỉtheo đạovàgiữ đạo.Linh mục không phải chỉ cử hành bí tích mà thôi, vì như thế chẳng khác gì ông thầy cúng, thầy pháp của tín ngưỡng dân gian.

Các linh mục cũng là người, nên vẫn có những mỏng dòn, yếu đuối, lỗi lầm, và tội lỗi. Xin anh chị em thương yêu linh mục thật sự bằng cách giúp các cha xử sự đúng, tốt, đẹp sứ vụ và đời sống linh mục. Khi thấy linh mục có gì sai trái, xin anh chị em đừng nhắm mắt, bịt tai, ngoảnh mặt, nhưng hãy chân thành góp ý, xây dựng, sửa sai… Anh chị em thương yêu linh mục thì xin đừng để các linh mục, vốn là3 C (Cao quý, Cao cả, Cao cường) lại lâm lụy vào3 Ð(Ðộc tài, Ðộc tôn, Ðộc đoán),3 L(Làm sang, Làm phách, Làm biếng),3 T(Tình, Tiền, Tửu) !!!

5.2018

ÐGM Anphong Nguyễn Hữu Long, Giám mục giáo phận Vinh