Mừng Chúa ra đời nơi vùng đất phù sa

Nếu như ở đô thị Sài Gòn những ngày giữa tháng 11 bỗng nhộn nhịp hẳn lên bởi ánh đèn lung linh rực rỡ hòa cùng tiếng nhạc xập xình, báo hiệu một mùa Giáng sinh nữa lại về, thì ở đồng bằng nơi vùng sông nước miền Tây Nam bộ, đầu tháng 12, những sớm mai thức dậy chợt nghe gió lạnh phả vào da, biết ngay mùa Noel đang đến thật gần.

Không xa hoa lộng lẫy như nhiều xứ đạo ở thành phố, Giáng sinh ở các xứ đạo nơi vùng đất phù sa vẫn neo vào lòng người những mảng màu rất riêng. Bình dị. Ấm cúng. Bà con giáo dân nhiều tỉnh thành phải chộn rộn thu hoạch vụ ba (vụ Thu Đông) xong mới bắt tay vào công việc dọn dẹp nhà cửa, trang trí hang đá mừng Chúa sinh ra đời. Vì vậy phải đến tận Chúa nhật thứ hai, thứ ba Mùa Vọng, nhiều giáo xứ mới rục rịch sắm sửa những món đồ trang trí, trang hoàng nhà thờ, xóm đạo. Các tiết mục văn nghệ, hoạt cảnh cũng gấp rút được chuẩn bị. Hang đá, đèn hoa, cây thông, băng rôn đủ cả để mọi người qua lại tham quan, chiêm ngắm và chụp hình. Nhiều gia đình cũng tranh thủ làm một ngôi hang đá nho nhỏ, phụ họa thêm đôi ba quả châu, cây thông Noel để bầu khí gia đình thêm phần sinh động.

Khởi động trễ hơn, song không vì thế mà Giáng sinh ở đồng bằng không được chú trọng. Công việc đồng áng đã chu toàn, nhiều nơi vụ mùa đã thu hoạch xong, các gia đình từ người lớn đến trẻ nhỏ tập trung tại khuôn viên nhà thờ để cùng nhau quét dọn, trang trí, tập diễn kịch và văn nghệ. Những ngày này, các giáo xứ lúc nào cũng rộn ràng tiếng người cười nói, các em thiếu nhi tập múa hát đến tận tối. Mỗi người mỗi việc, ai cũng vui vẻ gắng sức chu toàn bổn phận của mình, tạo nên sự gần gũi gắn kết tình cảm bà con chòm xóm với nhau.

Ở nông thôn, nhiều giáo xứ thường chia nhỏ thành các khu, giáp… để bà con giáo dân dễ quy tụ và sinh hoạt. Cha quản hạt Vĩnh Thạnh (GP. Long Xuyên) Phêrô Bùi Duy Tân cho biết : “Giữa tháng 12 là cao điểm để hoàn tất công tác trang trí làm hang đá trong khuôn viên nhà thờ. Tất cả các khu đều bắt tay vào việc”. Khuôn viên nhà thờ Thạnh An khá rộng đủ cho bảy khu của giáo xứ thoải mái trang hoàng hang đá của khu mình. Không chỉ chỉn chu về hình thức, mặt nội dung chuẩn bị cho việc đón Chúa Hài Nhi cũng được cha quản hạt kiêm quản xứ hết sức chú trọng. Tất cả các đoàn thể từ thiếu nhi cho tới gia trưởng, hiền mẫu đều có những kế hoạch riêng. “Cọng rơm khô”, “món quà nhỏ” dâng Chúa Hài Đồng là những chương trình hết sức ý nghĩa mà các em thiếu nhi của giáo xứ đang thực hiện. Không những thế, trẻ nhỏ còn thi đua tham dự thánh lễ, bỏ heo đất dùng số tiền góp được mua quà cho người nghèo. Giáo xứ cũng có nhiều chương trình bác ái đến với những mảnh đời kém may mắn, đặc biệt là bà con lương dân như mang một chút lửa sưởi ấm trái tim họ.

Đêm Noel ở xóm đạo nhà quê

Mùa Giáng sinh là mùa của ánh sáng và niềm vui. Chính vì thế, các tiết mục văn nghệ, ca múa nhạc, diễn kịch là không thể thiếu. Vui nhất có lẽ là các em thiếu nhi, các bạn trẻ vì đây là dịp để các bạn trổ hết tài năng của mình. Cùng sinh hoạt chung, họ sẽ có cơ hội hiểu nhau hơn, trở nên quấn quýt với nhau như anh em trong nhà. Cũng không thiếu những tiết mục để lại cho bản thân nhiều kỷ niệm khó quên. Ví như đôi bạn diễn Giuse và Maria hay bị “ghẹo” thành một cặp. Trang phục của Adong và Eva thường được thiết kế từ lá cây nên khi lên diễn nhiều bạn trẻ khá hồi hộp vì sợ “lộ hàng”…

Bằng sự sáng tạo và độc đáo riêng, nhiều vị linh mục ở các giáo xứ miệt vườn đã viết lại lời phần hoạt cảnh được hát dựa trên nền nhạc dân ca như bài “Hữu duyên thiên lý ngộ”. Chẳng hạn “Ngộ kỷ thời, con kiến nó leo dây. Nam mô di bố phụ…” chuyển thành “Chào mừng bà, có phúc trên dương gian. Tôi đây xin chúc mừng. Chúa trên đã thương mến nhiều, nên sai tôi đến cùng…”; hoặc “Từ lòng bà, Thiên Chúa sẽ ban thai nhi. Thai nam nhi đó là Giêsu là con của người…” … Chia sẻ về tâm trạng khi tập diễn hoạt cảnh trên nền nhạc dân ca, bạn Thùy Trâm ở Tân Hiệp hào hứng : “Mình rất thích thú vì nó thể hiện được màu sắc Nam Bộ quê hương mình. Vừa quen vừa lạ. Lúc đầu chưa quen mình hát còn vấp, dợt lại vài lần quen rồi mê luôn”. Cha Phêrô Phan Thanh Điềm (Gx. Phú Vĩnh – An Giang) năm trước cũng thử làm hoạt cảnh bằng cải lương cho dân miền Tây đi xem đỡ chán, nào ngờ được bà con giáo dân lẫn lương dân trầm trồ thích thú. Năm nay khi được hỏi, cha Điềm cho biết mỗi năm mỗi khác, để bà con không bị “ngán”. Ngoài ra, cách trang trí hang đá cha cũng làm theo dạng truyền thống dân gian, thích hợp với kiểu nhà quê. Có những nét đơn sơ, tận dụng cây cối xung quanh để tạo nên sự mộc mạc gần gũi.

Mỗi xứ một cách làm, tùy hoàn cảnh và điều kiện, nhưng tựu trung đều sôi động và ấm áp, đúng chất văn hóa khẩn hoang : cởi mở, hào sảng, thân tình… Tỷ như ở giáo xứ An Sơn E2 – GP. Long Xuyên, do nằm ở vị trí tiếp giáp với thị trấn Núi Sập, bà con lương dân chiếm phần lớn nên cha Giuse Đinh Công Oánh quan niệm : “Không chỉ tổ chức Giáng sinh cho giáo dân của mình, mà còn là cơ hội để giới thiệu Chúa với bà con ngoài đạo, mời gọi họ tham dự vào đêm văn nghệ cũng là một cách giúp họ đến gần Chúa hơn”. Cha còn chủ trương để tất cả đều được hòa cùng niềm vui mừng Chúa sinh ra đời, trong xứ cố gắng tiết chế các chi tiết màu mè tốn kém nhằm tiết kiệm tài chính ủng hộ cho các hoạt động thiện nguyện bảo vệ thai nhi, báo trợ các em cơ nhỡ; nhất là không quên những mảnh đời kém may mắn bằng sự sẻ chia, thăm nom. Còn với giáo xứ Thánh Giuse (GP. Long Xuyên) thì đi viếng hang đá mỗi khu, mỗi giáp là truyền thống đã được duy trì từ rất lâu đời. Sau giờ kinh, các ông trùm còn giả làm ông già Noel phát quà cho con trẻ, tạo thêm niềm vui cho các cháu đêm Giáng sinh, vì vậy giờ kinh nào cũng thu hút được đông đảo các em tham gia. Người lớn thì nán lại dùng chiếc bánh cái kẹo, uống ngụm trà chuyện trò hàn huyên nhờ thế mọi người cáng xích lại gần nhau hơn.

Giáo hữu Phật giáo, Hòa Hảo chung vui cùng đồng bào Công giáo

Việc dọn mình đón Chúa Hài Đồng cũng được rất nhiều giáo xứ quan tâm. Bà con giáo dân tranh thủ việc đồng áng đốc thúc con em đến nhà thờ tham dự các buổi tĩnh tâm và xưng tội. Năng tham dự thánh lễ và làm việc đạo đức. Cha Đaminh Nguyễn Văn Mạnh (Gx. Tân Long kênh 2A – Tân Hiệp) vui vẻ khoe : “Mặc dù mùa vụ sắp bắt đầu, bà con khá bận rộn nhưng cũng tận dụng thời gian đến tòa giải tội để lãnh nhận Bí tích hòa giải. Lòng đạo bà con sốt sắng như vậy tôi rất hào hứng”.

Đêm Noel, ở Sài Gòn phố xá rất đông, người người nườm nượp đổ ra đường để ăn mừng Giáng sinh, các tụ điểm vui chơi có khi hoạt động thâu đêm suốt sáng. Còn ở xóm đạo nơi vùng đất phú sa, bà con có cách riêng để ăn mừng sinh nhật Chúa. Như chia sẻ của ông Trần Thanh Sơn – Chủ tịch HĐMV Gx. Tri Tôn – An Giang : “Năm nay thời tiết không ưu đãi, lúa thất lại không được giá nên bà con ăn Giáng sinh cách khiêm tốn, chủ yếu quy tụ ăn mừng với nhau”. Ông cho biết thêm, do đặc thù của giáo xứ nằm gần vùng biên giới giáp Campuchia, dân chủ yếu là người sắc tộc thiểu số, vì vậy lễ Giáng sinh ở đây có sự tham gia biểu diễn văn nghệ của các em ngoài Công giáo, góp vui với các tiết mục múa vũ của dân tộc mình.

Cuối cùng, có một nét chấm phá rất hay là đa số các xứ ở quê đều mời chính quyền, các tôn giáo bạn như Phật giáo, Hòa Hảo, Cao Đài đến dự lễ và tiệc liên hoan. Đây cũng là dịp để thăm hỏi nhau cũng như giao lưu văn hóa giữa các tôn giáo tại địa phương.

Giáng sinh – mùa của yêu thương và sẻ chia. Mọi tín hữu được mời gọi mang ánh sáng vào nơi tăm tối, sưởi ấm Chúa Hài Đồng trong những người nghèo khổ, bất hạnh. Giáng sinh nơi vùng đất phù sa tuy đơn sơ nhưng ấm cúng và thắm đượm nghĩa tình.

NGỌC LAN