Theo báo cáo của hai tổ chức Làm sạch bãi biển cuối cùng và Còn hơn cả rác nhựa, khoảng 85% số nhựa sử dụng tại Mỹ bị tống ra các bãi rác, 10% số này được thiêu hủy, và chỉ 5% được tái chế.
Khi vứt chai hoặc ly nhựa vào thùng rác tái chế, đa số người Mỹ cho rằng họ đã góp phần vào nỗ lực thúc đẩy hoạt động tái chế theo hướng có lợi cho môi trường. Thế nhưng thực tế hoàn toàn khác.
 |
| Ô nhiễm từ rác thải nhựa đang đe dọa Ngôi nhà Chung của nhân loại |
Sự thật đáng buồn
Báo cáo được hai tổ chứcLàm sạch bãi biển cuối cùngvàCòn hơn cả rác nhựaphối hợp thực hiện trước khi công bố hồi đầu tháng 5 đã cung cấp “sự thật xấu xí”, khi mà chỉ có từ 5 - 6% số rác nhựa được tái chế tại Mỹ trong năm 2021.
Cùng lúc Bộ Năng lượng Mỹ cũng công bố báo cáo khác với kết quả tương tự: chỉ có 5% số rác nhựa được tái sử dụng trong năm 2019. Trong báo cáo này, các nhà nghiên cứu mô tả tình trạng các bãi rác ngày càng chất đầy rác thải nhựa trên khắp nước này vì nhiều lý do. Có thể kể đến tỷ lệ tái chế thấp, dân số gia tăng, người tiêu dùng chuộng nhựa dùng một lần, và phí xử lý thấp ở các khu vực khác nhau của Mỹ, theo báo The Guardian.
Vấn đề trên càng thêm nghiêm trọng hơn bởi những chuyển dịch trên thị trường tái chế toàn cầu, bao gồm lệnh cấm được Trung Quốc ban hành năm 2017, theo đó cấm phần lớn hoạt động nhập khẩu rác từ Mỹ. Trước đây, những nước như Trung Quốc thường chấp nhận các con tàu chở đầy rác thải nhựa đến từ Mỹ, theo bà Jan Dell, nhà sáng lập tổ chức Làm sạch bãi biển cuối cùng. Tuy nhiên, giờ đây khi mất đi sự lựa chọn có thể xuất khẩu rác nhựa, ngày càng có thể nhiều rác nhựa dùng một lần bị vứt bỏ. Một thực tế vô cùng gây ngạc nhiên: Mỹ có rất ít những cơ sở có năng lực tái chế rác nhựa.
 |
| Biểu tượng này không đảm bảo sản phẩm sẽ được tái chế |
“Tỷ lệ tái chế rác nhựa ở Mỹ chưa bao giờ cao hơn mức 4 - 5%. Chúng ta (người Mỹ) không có nhà máy sở hữu năng lực này. Và do hoạt động tái chế rất hao tốn nước, nên chúng ta cũng sẽ không trang bị các cơ sở tái chế rác nhựa trên đất Mỹ”, bà Dell phân tích. Hậu quả là khoảng 85% số rác nhựa cuối cùng bị tống ra các bãi rác, và 10% còn lại bị thiêu hủy, theo nghiên cứu của bà Dell. Và thậm chí khi rác nhựa được tái chế, khoảng 1/3 số vật liệu từ chai nhựa bị loại bỏ trong quá trình này.
Xu hướng sụt giảm
Báo cáo của hai tổ chức Làm sạch bãi biển cuối cùng và Còn hơn cả rác nhựa cũng tiết lộ, trong khi hoạt động tái chế loại rác thải này đang giảm tại Mỹ, khối lượng rác trên đầu người lại tăng mạnh theo thời gian. Nếu một người Mỹ chỉ thải ra 27kg rác nhựa trong năm 1980, con số này vào năm 2021 đã tăng lên 99 kg, tương đương tăng 263%.
Trong thế giới tái chế, nhựa đứng đầu về khoản lãng phí. Để so sánh với mức tái chế quá khiêm tốn của nhựa tại Mỹ, giấy được tái chế đến 66%, theo Hiệp hội Mỹ về các sản phẩm từ rừng, trong khi Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết số liệu tái chế của lon nhôm là khoảng 50,4%. “Chúng ta không thể bị nhấn chìm trong viễn cảnh đầy ác mộng của rác thải nhựa sử dụng một lần như hiện tại”, bà Dell kêu gọi, thêm rằng sẽ không có cách nào giải quyết trừ phi phải bắt đầu giảm loại rác thải này.
 |
| Xuất khẩu rác nhựa |
Nhà sáng lập tổ chức Làm sạch bãi biển cuối cùng đề xuất một số giải pháp thay thế nhựa dùng một lần, chẳng hạn như sử dụng khay nhựa làm từ sợi có thể xử lý hoặc tái chế. Theo bà, nhãn hàng Nestle đã dùng giấy để gói kẹo thay vì bao bì nhựa tại thị trường Anh. Bên cạnh đó, sử dụng lại và đổ đầy lại các chai đựng thay vì vứt bỏ cũng có thể giúp cho nỗ lực giảm khối lượng rác nhựa.
Bà Dell cho biết thêm, các nhà sản xuất nhựa đã có hành vi lừa dối khi cho in dập hình tam giác các mũi tên nối đuôi nhau ở dưới đáy nhiều sản phẩm, và khiến người tiêu dùng lầm tưởng rằng sản phẩm này sẽ được tái chế. Trên thực tế biểu tượng này không đảm bảo được điều đó. Bà kêu gọi giới hữu trách cấm lưu hành các sản phẩm nhựa dùng một lần như túi nhựa, hộp đựng thực phẩm, dụng cụ ăn uống. Bang California (Mỹ) và Liên minh châu Âu đang áp dụng lệnh cấm trên. Tuy nhiên, những quy định tương tự cần được nhân rộng hơn nữa nếu muốn tạo ra ảnh hưởng trên thực tế, theo bà Dell.
HỒNG HOANG
Bình luận