Những bước chân không mỏi

Dù đã trở về ngơi nghỉ sau một quãng thời gian dài phục vụ, một số linh mục hưu vẫn tiếp tục dấn thân. Mặc cho tuổi tác, sức khỏe không còn như xưa, với nhiều cha, cánh cửa nhà hưu mở ra không đồng nghĩa với việc khép lại những lý tưởng của đời tu.

Nâng đỡ

Hưu dưỡng nơi Đền Thánh Giuse (TGP. TPHCM) đã được 1 năm, linh mục Vinhsơn Nguyễn Bá Quý vẫn còn nặng lòng với người nghèo như cha hằng thao thức suốt mấy mươi năm dấn thân. Căn phòng nhỏ của ngài bây giờ giống y như thời gian trước khi đi hưu, lích kích quà tặng tự tay cha tẩn mẩn gom góp để dành cho những chuyến đi đến với người nghèo, bệnh nhân phong. Chỗ này mấy chiếc cặp cho trẻ con đi học, góc kia là chồng tập trắng, dụng cụ học tập, bánh, kẹo... Hiện tại, tuy sức khỏe đã yếu dần, cha Quý vẫn còn đồng hành cùng nhóm Huynh đệ và Caritas của giáo xứ Đắc Lộ (TGP.TPHCM) trong chương trình “Ai là anh em tôi?” được chính cha sáng lập từ năm 1980 và duy trì đến nay. Ngài đứng ra quyên góp rồi cùng với những cộng sự thực hiện các chuyến đi đến vùng sâu vùng xa, chia sẻ nỗi cơ cực với các hoàn cảnh bất hạnh. Vùng nào xa đi chừng 3 ngày; còn gần thì sáng khởi hành, chiều lại về. Đối với một linh mục đã ở tuổi xế chiều, chuyến đi ngắn hoặc kéo dài mấy ngày, với bề bộn công việc cần giải quyết, xem ra hơi quá sức. Vậy mà khi nhắc đến, cha lắc đầu nhẹ tênh: “Có gì đâu, cha đi quen rồi mà !”.

Linh mục nhạc sư Kim Long

Cùng mang mối ưu tư về đời sống của dân nghèo, cha Vinhsơn Bùi Quang Điện cũng là một trong số những người có bước chân miệt mài như không mỏi. Về nhà của gia đình (gần giáo xứ Lạc Quang, TGP. TPHCM) nghỉ bệnh năm 2007, đến năm 2016 cha mới chính thức đi hưu. Trong quãng thời gian này, ngài bị tai biến một lần. Cơn tai biến đột ngột chất lên tuổi già thêm một gánh nặng nữa. Nhưng điều này lại không hề làm sự nhiệt thành trong lòng người mục tử lụi tắt. Bệnh làm ít, khỏe lo nhiều. Từng chút một, cha Điện vẫn giữ mối dây liên lạc để nâng đỡ bà con nghèo vùng Bình Phước, một công việc ngài đã âm thầm thực hiện hơn 20 năm nay. Cha trải lòng: “Mỗi lần tôi lên với người dân là đường về lại mang theo một nỗi buồn. Họ vất vả quá mà chưa nhận được sự quan tâm nhiều của chúng ta. Tôi đến thăm một cái “sóc” thuộc thị xã Bình Long, thấy cảnh đường thì gập ghềnh khó đi, trường học cách xa chỗ dân, đời sống bà con thiếu thốn..., rồi lại nghĩ đến cảnh mình ở trung tâm với nhiều cơ sở hạ tầng, đường sá hanh thông thì thấy xót, thấy thương họ lắm”. Để vực dậy bà con, cha giúp họ từ việc làm nhà; cho bò, dê nuôi; xây cầu băng qua suối; mùa đông tặng dân áo ấm, chăn đắp... Từ năm 1996, dấu chân ngài đã in hằn nơi thị xã Phước Long (cũng thuộc Bình Phước). Nay về hưu, cha Điện rẽ sang nhánh Bình Long và tiếp tục dấn bước.

Hun đúc

Sau cánh cửa nhà hưu, thời gian tưởng chừng trôi rất chậm. Thế nhưng với nhiều linh mục, khi không còn phải lo lắng trăm bề như thời còn trẻ khỏe, các ngài vẫn rao truyền Lời Chúa, bồi đắp đức tin cho giáo dân theo cách riêng và khả năng, sức khỏe của mình. Thành ra mỗi ngày trôi qua đều là một ngày vô cùng sinh động.

Như linh mục Antôn Nguyễn Mạnh Đồng (Nhà Hưu Dưỡng giáo phận Cần Thơ), nghỉ hưu từ năm 2011. Trong thời gian hưu, cha đã chuyển ngữ bản Youcat (Youth Catechism) - Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo cho người trẻ - sang tiếng Việt. Cha Đồng cho biết khi còn tu học, giáo lý chính là niềm say mê rất lớn. Thế nên, trong thời gian tìm hiểu Youcat, cha đã nung nấu ý định giúp các bạn trẻ Việt Nam có thể tiếp cận được nội dung quyển sách này. Năm 2013, vị mục tử bắt tay chuyển ngữ toàn bộ tập sách. Sau 6 tháng ròng rã, bản Youcat tiếng Việt được hoàn thành và phổ biến rộng rãi, nhận được phản hồi rất tốt, nhất là từ phía các bạn trẻ.

Tương tự cha Đồng, linh mục Giuse Hoàng Sỹ Quý, SJ (Nhà Hưu Dưỡng dòng Tên) cũng có riêng một niềm say mê để theo đuổi, nhưng lại về nghiên cứu triết học. Hơn 50 năm linh mục, ngài đã đem việc nghiên cứu triết, thần học hòa vào công việc mục vụ. Để rồi đến tận bây giờ, khi bước sang tuổi 90, vị mục tử này vẫn cống hiến hết phần sức còn lại của mình cho Giáo hội bằng chính việc viết lách. Cha còn là một cây bút thường xuyên của Nguyệt san Công giáo và Dân tộc và những bài viết của cha với chủ đề xoay quanh tôn giáo, con người... vẫn đem đến cho người đọc những phân tích sắc sảo cùng định hướng sống gần gũi.

Góp phần rao truyền Tin Mừng, hun đúc đức tin cho giáo dân trong tuổi hưu được vận dụng nhiều cách, chẳng hạn như cách làm của linh mục Phêrô Nguyễn Văn Mễn (nhà hưu Cần Xây, giáo phận Long Xuyên) cũng khá lạ và không kém phần… hấp dẫn : Về hưu năm 2017, cha vẫn không dừng lại công việc truyền thông Lời Chúa qua CD, mạng, sách báo mà mình đã “bén duyên” từ đã lâu. Cách đây 20 năm, khi còn coi sóc xứ đạo Bò Ót, cha đã bắt đầu hình thức loan báo này bằng cách in những tập sách có bài chia sẻ Lời Chúa nho nhỏ rồi phát cho giáo dân đọc. Khi thấy họ không mặn mà với việc tự đọc, cha nảy ra ý định chính mình đọc cho dân nghe. Thế là từ đó, lần lượt những cuốn băng mang Lời Chúa dưới hình thức “sách nói” cứ thế được trao đến tay nhiều người. Công nghệ tiên tiến, cha chuyển sang thu vô đĩa và duy trì cho đến nay. Chính chất giọng miền Tây khề khà, chân chất của người mục tử trong từng cuốn băng đã thu hút nhiều người tìm nghe. Nên giờ mỗi khi đi đâu, cha Mễn đều “cụ bị” thêm đĩa CD để tặng cho giáo dân. Không chỉ thế, ngài còn có một trang web riêng và rất thành thạo sử dụng mạng xã hội như một công cụ hỗ trợ để đem Lời Chúa đến cho người trẻ. Từ khi nghỉ hưu, cha có nhiều thời gian tập trung vào mảng này nên “sản phẩm” còn nhiều hơn trước nữa. Hỏi thăm cha về công việc xong, tôi đùa “về hưu rồi, nghỉ cho khỏe cha ơi!”, ngài dí dỏm đáp lại: “Ủa, chớ bộ đi hưu là ngồi đó bóp trán, chờ Chúa ‘ngoắc’ hay làm sao?”.

Bước chân của vị linh mục sáng lập chương trình "Ai là anh em tôi" luôn miệt mài trên mọi nẻo đường đến với người nghèo

Truyền lửa

Nhắc đến linh mục nhạc sĩ Kim Long, nhiều người Công giáo nhớ ngay đến những bài thánh ca do ngài sáng tác, rồi không ít thế hệ học trò thì còn ghi khắc hình ảnh một cha giáo tận tụy, dành tâm huyết cả đời cho sáng tác và hướng dẫn thánh nhạc. Năm 2012, lui về một căn nhà nhỏ cạnh giáo xứ An Lạc (TGP. TPHCM) ở tuổi 72, sau thời gian dài phục vụ, cha Kim Long vẫn đồng hành cùng Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc HĐGMVN trong vai trò là cố vấn. Ngài không dừng lại việc sáng tác mà còn cho ra đời thêm các tập sách “Thông phần đau khổ với Chúa”, “Bài ca ngân vang”... Trong các lớp ca trưởng - sáng tác mà mình mở ra sau ngày đi hưu, cha luôn truyền lại nguồn cảm hứng, tâm thế sẵn sàng phục vụ bằng thánh nhạc cho những học trò mình. Ngài xác định: “Có người hỏi tôi khi đến nhà thờ nghe bài hát của mình vang lên, cha thích không. Tôi bảo là xúc động lắm, nhưng nếu không nghe nhạc mình thì lại có niềm an ủi lớn hơn, đó là hiểu lớp kế thừa đã thay thế mình. Bởi thế giờ đây trong các lớp học, tôi chú ý gởi gắm những kỳ vọng, mong thế hệ sau có thể tạo nên một nền thánh ca thể hiện được dòng nhạc dân tộc, để dung hòa với bình ca. Bên cạnh đó, người sáng tác ngoài năng khiếu thì còn phải cố mà đào sâu học hỏi, đừng bao giờ tự mãn về điều mình đã có”.

Bên cạnh ngọn lửa nhiệt thành, các linh mục còn truyền cho thế hệ tiếp nối lửa đức tin. Trở lại với cha Đồng, từ ngày bản dịch Youcat được nhiều bạn đọc biết đến, có những cá nhân hoặc nhóm thi thoảng đến thăm cha và nhờ ngài chia sẻ, giải đáp một số thắc mắc liên quan đến giáo lý. Những khi ấy, cha luôn dốc hết điều mình biết chia sẻ với họ. Riêng về cha Quý, có giáo dân nào tìm đến xin giải tội hoặc trao đổi những khúc mắc trong đời sống thiêng liêng, cha luôn sẵn sàng nâng đỡ. Trong những chuyến đi bác ái đến vùng xa của chương trình “Ai là anh em tôi?” hiện tại vẫn hiếm khi vắng mặt vị mục tử hao gầy này, bởi ngài tâm niệm rằng: “Đi với anh em cho họ có động lực. Có linh mục đồng hành, họ sẽ càng hăng hái hơn trong việc chung”.

*

Đã dành cả một quãng đời dài cho phục vụ, các linh mục hưu vẫn còn đang bước tiếp, với những bước chân bị tuổi tác làm mòn, nhưng dường như vẫn chưa hề mỏi.

THIÊN LÝ