Đầu tháng 8.2015, tờ Crux - một tờ báo lớn uy tín về Công giáo tại Hoa Kỳ - từ những thống kê, đã nhận định một nhóm bốn quốc gia sẽ nắm vai trò chủ chốt trong Giáo hội Công giáo trong tương lai, gồm có Philippines, Ấn Độ, Nigeria và Hàn Quốc.
 |
Dựa trên cách đặt khái niệm ấy, Crux - một tờ báo có tiếng nói quan trọng trong giới Công giáo Hoa Kỳ và quốc tế (thuộc tập đoàn truyền thông Boston Globe và Global Pulse, vốn tập hợp 5 tờ báo quốc tế lại với nhau) đã đề xuất kiểu nói các quốc gia PINS nhằm chỉ các cộng đồng Công giáo chủ chốt trên thế giới trong tương lai, đó là Philippines, India (Ấn Độ), Nigeria và South Korea (Hàn Quốc).
Trong bài viết, nhà báo John Allen đưa ra nhận định về bốn nước này với những thuận lợi nổi bật trong việc phát triển của đạo Công giáo ở thế kỷ 21, nhất là đối với những nước nói tiếng Anh. John Allen là biên tập viên kỳ cựu của tờ Crux, chuyên gia cao cấp đưa tin những sự kiện liên quan đến Vatican và Giáo hội. Ông đã xuất bản 9 cuốn sách về các vấn đề Công giáo và cũng là một diễn giả nổi tiếng về Công giáo ở Hoa Kỳ và quốc tế. Là một ký giả đi khắp toàn cầu trong tư cách nhà phân tích Vatican cho cả đài truyền hình CNN và National Catholic Reporter, ông đã có một tầm nhìn lớn rộng, toàn cầu về các vấn đề của Giáo hội, đặc biệt gần đây là những sâu sát về sự phát triển tích cực của các Giáo hội địa phương trong vài thập niên vừa qua.
 |
Ngày nay, Kitô hữu khắp thế giới ước lượng vào khoảng 2.3 tỷ người, khoảng 2/3 số này sống ở ngoài phương Tây. Điều ấy cho thấy Kitô giáo là truyền thống tôn giáo lớn nhất trên hành tinh, đại diện cho 1/3 dân số thế giới. Mức tăng dân số xảy ra trên mọi lục địa, nhiều nhất là châu Á và châu Phi. Theo đó, nhà báo John Allen lên tiếng nhận định những hy vọng mới của một nền Kitô Giáo phát triển hơn cả, hiện đang tập trung tại vùng Hạ Sahara thuộc châu Phi và nhiều vùng tại Á châu.
Để lý giải cho hiện tượng này, ông đã đưa ra nhiều con số khá ấn tượng dựa trên những thống kê tình hình Giáo hội khắp nơi trên thế giới. Tính đến cuối năm 2012, tỷ lệ người Công giáo so với dân số thế giới là 17.59%. Con số này là 17.68% vào cuối năm 2013, nghĩa là tăng 0.09 %. Tỷ lệ tăng nhanh nhất theo thứ tự là ở châu Phi, châu Mỹ, châu Á, châu Âu, trong khi có sự giảm nhẹ tại châu Đại Dương.
Theo tình hình chung, tổng số người Công giáo ở bốn quốc gia PINS nói trên đã lên tới 130 triệu người. Trong đó bao gồm 80.2 triệu người Công giáo Phi, 19.7 triệu người Công giáo Ấn Độ, 25.5 triệu người Công giáo Nigeria, và 5.3 triệu người Công giáo Hàn Quốc. Giáo hội có thêm nhiều giáo phận mới, nhiều cứ điểm truyền giáo có các linh mục thường trú và không thường trú tăng nhanh nhất là tại châu Phi và châu Á.
 |
Đây là một sự phát triển đáng ghi nhận và vượt bậc khi so sánh với những quốc gia phương Tây. Tại cả 4 quốc gia nói trên, do có thuận lợi là Anh ngữ giữ vai chủ chốt, nên đạo Công giáo sớm được du nhập, có nhiều thuận lợi về dân số dẫn đến sự phát triển một cách sâu rộng hơn.
Nổi bật nhất là Philippines, một cường quốc của đức tin và truyền giáo có lượng dân số theo đạo Công giáo lớn thứ ba trên thế giới. Do ảnh hưởng của văn hóa Tây Ban Nha, Philippines là quốc gia mà Công giáo Roma chi phối đứng đầu tại châu Á, hơn 80% dân số là Công giáo. Philippines là một quốc gia thế tục, có hiến pháp tách biệt nhà thờ và nhà nước. Xã hội Philippines thấm nhập đạo Công giáo bậc nhất, với trình độ đức tin và thực hành vượt xa các tiêu chuẩn Tây phương.
 |
Nigeria là quốc gia lớn nhất của Phi châu về ba phương diện dân số và mức sản xuất dầu hỏa. Hiện nay, có 25 triệu người Công giáo tại Nigeria, theo ước tính của Liên Hiệp Quốc về mức gia tăng dân số thì tỷ lệ người lớn trở lại đạo tăng dần trên trung bình và cho rằng sẽ có khoảng 50 triệu người Công giáo tại Nigeria vào năm 2050. Sự gia tăng này sẽ biến Nigeria thành nước Công giáo lớn thứ 7 trên thế giới, vuợt cả Ý lẫn Pháp. Nigeria tự hào có 7 Chủng viện Công giáo với trung bình từ 400 tới 500 người trẻ tu học mỗi nơi. Chủng viện Bigard ở Đông Nam Nigeria có sĩ số hơn 1.000 chủng sinh, được coi là chủng viện Công giáo lớn nhất thế giới.
Khi xét về các khía cạnh kinh tế - chính trị, cả bốn quốc gia PINS nói trên đều có một nền kinh tế đang lớn mạnh. Dù khác nhau về mức độ phát triển, hố phân cách về giàu nghèo vẫn còn lớn, nhưng nhóm các nước PINS trong tương lai vẫn có nhiều đóng góp đáng kể cho Giáo hội Công giáo.
Tại Ấn Độ, người Công giáo chỉ chiếm 1.6% dân số Ấn Độ, nhưng nước này có tỷ lệ dân số rất lớn với 17% dân số thế giới, vẫn khiến cho con số người Công giáo thuộc mức đáng kể : gần 20 triệu người. Số người Công giáo này lại đang có một diện mạo xã hội “quá khổ” tại Ấn Độ, một phần vì hệ thống to lớn gồm nhiều trường học và dịch vụ xã hội và phần khác vì sự sùng kính công cộng đối với Mẹ Têrêsa, vị thánh đã thành huyền thoại của người nghèo. Song song với Trung Quốc, Ấn Độ là một trong các siêu cường đúng nghĩa của Á châu, nhất là trong lãnh vực tiến bộ kinh tế nhanh chóng và nguồn nhân lực có trình độ dồi dào.
 |
Riêng Hàn Quốc, có lẽ là quốc gia ngoại vi hơn cả trong số các quốc gia của khối PINS. Cộng đồng Công giáo ở đây chỉ có 5.3 triệu người, chiếm một phần ba dân số quốc gia. Nhưng vì có nền kinh tế phát triển cao, phúc lợi xã hội tốt và giáo dục theo quy chuẩn quốc tế luôn được đề cao của người Công giáo ở đây, Giáo Hội Hàn Quốc hiện đang đóng một vai trò đáng kể trong sinh hoạt quốc gia. Là một ngoại lệ đối với chuẩn mực Á châu, Hàn Quốc sở hữu một nền linh đạo cổ truyền, người Hàn Quốc luôn đặc biệt dành sự tôn kính nhất định đến tôn giáo trong thời buổi phát triển công nghiệp như hiện nay. Đây được xem là một cơ điểm lớn tạo ra các hình thức đại kết mới mẻ hơn và là nhân tố ảnh hưởng tích cực cho Giáo hội Công giáo Á châu.
Ngoài ra, một trong những lý do xếp bốn nước này vào nhóm các quốc gia có vai trò quan trọng của đạo Công giáo tương lai còn là nhờ các nước này đều có một lượng khá lớn di dân tản ra khắp thế giới. Với truyền thống giữ đạo sốt mến có từ lâu của khối các nước PINS, cánh tay dân số được vươn dài ra khắp thế giới ấy, lối sống đạo Công giáo của họ càng đang được biểu lộ và lan tỏa đến mọi nơi. Hoa Kỳ là một ví dụ điển hình cho sự lan tỏa của cộng đồng người di dân thuộc nhóm PINS tại đây. Tình trạng thiếu hụt trầm trọng ơn gọi trong 100 năm qua của Hoa Kỳ, đặc biệt là các linh mục, tu sĩ nam nữ quốc nội lại càng khan khiếm hơn. Để giữ cho Giáo hội tại đây sống còn, họ có nhiều lệ thuộc vào các linh mục xuất thân từ ngoại quốc đến để hoạt động truyền giáo. Hằng năm nước này tiếp nhận khoảng 300 linh mục ngoại quốc như Philippines, Ấn Độ, Hàn Quốc và châu Phi…
Triệu Minh
Bình luận