Niềm động lực khi đến với bản làng H’ Mông

Tiếp nối công cuộc truyền giáo của các nữ tu dòng Ðức Maria Nữ Vương Hòa Bình trên miền cao nguyên Ban Mê, dù mới tập tễnh những bước đầu còn va vấp, tuy nhiên những trải nghiệm đơn sơ ấy đọng lại trong tôi nhiều bài học quý…

“Cô ơi, ở lại ăn cơm với nhà con, nhưng nhà con không có gì ăn đâu nhé!”. Đó là câu nói chân chất của mấy đứa trẻ ở làng Mông khi chúng tôi đặt chân đến đây. Làng H’Mông này thuộc giáo họ Vụ Bổn, giáo xứ Thuận Phúc. Nơi đây, anh chị em sắc tộc sống theo nhóm riêng: H’Mông trắng, H’Mông đen và nhiều nhóm khác nữa; nhưng khoảng cách xem ra không xa mấy. Có một điểm chung là, những nhóm người này đều là dân di cư từ Sơn La vào làm ăn sinh sống. Còn nhớ, những ngày đầu tiên cho hành trình mục vụ, chúng tôi được anh chị Quỳnh - Phượng, trưởng nhóm của làng dẫn đi thăm một số gia đình để làm quen. Nhà đầu tiên chúng tôi vào là nhà ông Sáu, một thầy cúng trong làng, người mà chúng tôi hơi khó khăn, vất vả để có thể làm quen. Nhưng sau thời gian dài tiếp xúc, nói chuyện và nghe giảng về Chúa thì ông đã cùng với vợ xin tìm hiểu đạo. Thấy chúng tôi, ông bà Sáu niềm nở, vui vẻ tiếp đón, mời chúng tôi vào nhà. Khác hẳn ban đầu. Có chị Phượng làm thông dịch viên giúp, chúng tôi dẫu không hiểu hết, nhưng nhìn nét mặt rạng ngời của ông bà cũng cảm thấy vui bởi sự chân thành, hiếu khách và nụ cười luôn nở trên môi. Một nụ cười làm cho tôi thấy ấm lòng, tin tưởng và muốn được ở lại để một cách nào đó có thể giúp ông bà hiểu biết về Chúa hơn. Tôi tự hỏi: phải chăng chính tình yêu chân thành xuất phát từ những con tim đơn thành luôn được Chúa chúc lành, và khi đủ chín muồi thì Ngài cho được làm con cái của Ngài?

Đến với bà con bản làng là hành trình hằng ngày của các sơ Nữ Vương Hòa Bình

Chúng tôi tiếp tục hành trình ghé thăm những nhà gần đó để làm quen; đây là họ hàng và con cái của ông Sáu. Mọi người đón tiếp chúng tôi ân cần và ai cũng mời chúng tôi ở lại dùng bữa nhưng vì đã chiều muộn, nhóm tôi đành hẹn một dịp khác. Tôi đã có một buổi chiều nhận được khá nhiều niềm vui và ý nghĩa, từ đó như tiếp thêm cho tôi và người chị đồng hành lửa nhiệt huyết cho chuyến thực tập tông đồ này. Tối đến, chúng tôi ở lại một ngôi nhà của giáo dân, cách làng H’Mông khoảng 15 km; ngôi nhà này chừng gần một năm nay không có ai ở, nên đầy mùi ẩm mốc, mạng nhện và khá bừa bộn. Thế nên, việc đầu tiên là chúng tôi bắt tay vào dọn dẹp; sau một lúc mọi thứ cũng đã ổn hơn.

Ngồi nhìn lại sau một ngày rong ruổi trên các nẻo đường làng, những trải nghiệm vừa qua làm chúng tôi liên tưởng tới những vị tiền nhân có công đi rao giảng hạt giống Tin Mừng trên cao nguyên này. Chúng tôi, bây giờ đã hưởng một cuộc sống thoải mái hơn nhưng rõ ràng từ thực tế cho thấy nhiều anh em sắc tộc còn thiếu thốn và cần được biết về Chúa, cần được đỡ nâng xác hồn… Chúng tôi tâm sự với nhau rằng, có những khó khăn khi giao tiếp với người H’Mông bởi không cùng ngôn ngữ, một số còn ngại ngần vì niềm tin xa vời. Song, mặt khác, chị em tôi cũng thấy được động lực khởi đi từ sự chân thành, cởi mở…

Ngày hôm sau, A Quỳnh dẫn chúng tôi đến nhà ông Zang là thôn trưởng của nhóm làng Mông trắng. Làng đó có 40 gia đình đã theo đạo, rửa tội được 3 tháng. Khi bước vào nhà, chúng tôi thấy ông đang cùng với một số người khác xây dựng bồn chứa nước để mọi người trong làng có nước sạch dùng và đi lấy nước cũng thuận tiện hơn. Thấy vậy, chúng tôi cũng xắn tay áo, bắt tay vào phụ với ông. Thấy được sự xông xáo, nhiệt tình, vui vẻ giúp đỡ của chúng tôi, ông đã mời tất cả vào nhà. Như nắm bắt được cơ hội, anh Quỳnh đã xin cho chúng tôi được đi lại trong làng để chơi cùng các em nhỏ và dạy các em biết chữ, vì đa phần các em không được đi học, hoặc có đi thì cũng không học tới nơi. Ông vui vẻ nhận lời ngay, nhưng kèm theo một câu: “Không được đi quá mức đâu nghen”. Chúng tôi quá vui sướng, nhìn nhau cười và hiểu rằng một cách nào đó Chúa Thánh Thần đã dẫn dắt, mở đường.

Một chuyến đi, chia sẻ niềm vui

Các bé làng Mông khá gần gũi, nên chỉ sau vài lần gặp, các em đã chạy đến chào và quấn quýt bên chúng tôi như đã thân thiết từ lâu. Điều đó làm lòng chúng tôi ấm áp vô cùng. Các em vui vẻ, hồn nhiên mời chúng tôi đến nhà các em ăn cơm. Em Xi, chừng 10 tuổi hỏi: “Cô Năm ơi, trưa nay cô Năm về nhà con ăn cơm nha, nhưng nhà con không có gì đâu” và ngượng ngùng gục đầu vào vai tôi. Chúng tôi mỉm cười và nói: “Cô sẽ ăn cơm ở nhà con nhé, con có cơm cho cô ăn không?”. Nghe thế, cô bé nhanh nhảu chạy về nhà. Trưa hôm ấy, dạy học xong chúng tôi ghé thăm và cùng các em dọn dẹp nhà, xung quanh làng, nhặt rác; các bé rất vui và hăng hái làm chung. Xong xuôi, chúng tôi ghé nhà em Xi, như đã hứa và cùng quây quần bên mâm cơm đầy ắp tình gia đình.

Buổi tối, chúng tôi tổ chức đọc kinh chung trong xóm để các em cùng cô bác thuộc kinh. Đối với các người mới được rửa tội, sẵn dịp chúng tôi chia sẻ một chút về Lời Chúa, giáo lý, một số điều căn bản trong đạo và nhân bản. Người lớn rất chăm chỉ, các bé học cũng khá, những gì chúng tôi dạy các em nhớ và còn thích học nữa; nhưng vì bố mẹ các bé đa phần không biết chữ nên chúng học với nhau. Họ dạy cho chúng tôi nói tiếng H’Mông ngược lại chúng tôi lại giúp họ học nói tiếng Kinh.

Chúng tôi tìm hiểu văn hóa, lối sống của bà con H’Mông và hơn nữa chúng tôi học cách nói tiếng của anh chị em, khiến ai nấy vui lắm. Những việc làm nho nhỏ, nhưng đã cho chúng tôi có thêm niềm vui. Nếu không bước ra ngoài cánh cửa dòng tu, thoát những trang sách thì sẽ không bao giờ thấy cuộc sống muôn màu muôn vẻ cùng sự khó nhọc của anh em buôn làng, mà tìm giúp, đồng hành.

Nữ tu Maria Bích Phương,

dòng Nữ Vương Hòa Bình