Ở tuổi 90, Ðức Bênêđictô XVI vẫn giữ vững niềm hoan hỉ với đức tin

Đức nguyên Giáo Hoàng Bênêđictô XVI tin rằng, lòng sốt mến của nhiều tín hữu đang dần sụp đổ, đặc biệt ở Đức, quê hương ngài. Điều đó khiến ngài không thể ngăn được sự lo lắng, nhưng không gì có thể lấy đi sự yên bình và niềm hoan hỉ bên trong tâm khảm của ngài, nhờ đức tin.

Trong cuộc phỏng vấn do tổ chức truyền thông Công giáo EWTN Germany thực hiện vào ngày thượng thọ 90 tuổi của Đức Bênêđictô XVI và cũng là Lễ Phục Sinh (16.4.2017), Đức Tổng giám mục Georg Gansweinbày tỏ lòng tôn kính với ngài, mô tả Đức Giáo Hoàng đã “hoàn toàn thả lỏng chính mình” trong các thánh lễ như thế nào, nhớ lại những thời khắc cao trào cũng như các thách thức trong nhiệm kỳ của vị giáo hoàng người Đức, và giải thích tại sao ngài lại quyết định sống ẩn dật trong những năm qua.

Đức Tổng giám mục Georg Ganswein

Chủ tịch Phủ Giáo Hoàng, Đức Tổng giám mục Georg Gansweinđã kể lại về lần đầu tiên được Hồng y Joseph Ratzinger - sau này là Đức Bênêđictô XVI - nhận làm thư ký riêng, thảo luận về quan điểm Bí mật thứ ba của Fatima, và nói về những “hạt ngọc” mà Đức Giáo Hoàng đã dành tặng cho chúng ta: niềm vui về đức tin, sự thành kính với phụng vụ và quan điểm thần học của ngài. Đức Tổng giám mục cho rằng, ngài “không bao giờ đáp trả trước sự khiêu khích”. Và vị thư ký riêng cũng xác nhận nỗi lo lắng lớn nhất hiện nay của Đức nguyên giáo hoàng chính là “đức tin có thể biến mất”, ngài vẫn luôn mong muốn mọi người có thể tạo dựng một mối liên kết trực tiếp với Chúa Giêsu.

Sức khỏe hoàn hảo

Trước câu hỏi ai cũng muốn biết đó là về tình trạng sức khỏe của Đức Bênêđictô XVI, Đức Tổng giám mục Ganswein xác nhận so với độ tuổi 90, sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của Đức Bênêđictô XVI vẫn khỏe mạnh và minh mẫn. Ngài luôn ở trong tâm trạng tốt, và khiếu hài hước vẫn chưa biến mất. Điều khiến Đức nguyên giáo hoàng phiền lòng chính là đôi chân của mình, nên ngài chọn dùng khung đi bộ để tự do di chuyển, và mọi việc khá tốt.

Vị thư ký của Đức Giáo Hoàng kể lại, chính duyên văn chương đã giúp ngài gặp được vị Hồng y nổi tiếng Ratzinger. Vào thời đó, khi chàng thanh niên Ganswein vừa hoàn tất bậc trung học, cha xứ trong vùng đã trao cho anh quyển Introduction to Christianity (tạm dịch: Dẫn nhập Kitô) của Đức Hồng y Ratzinger, thuyết phục rằng: “Con phải đọc quyển sách này ! Đó chính là tương lai !”. Và chàng thanh niên đã làm như lời khuyên, để rồi bắt đầu bước vào con đường nghiên cứu thần học ở Freiburg, thành phố đại học ở miền tây nam nước Đức, rồi đến Rome, trước khi quay lại Freiburg. Trên thực tế, anh Ganswein đã đọc tất tần tật mọi thứ mà vị Hồng y kiêm giáo sư đã viết. Thế nhưng, phải đến 21 hoặc 22 năm sau đó, linh mục Ganswein cuối cùng mới được gặp huyền thoại của mình tại Rome, khi cha được yêu cầu cộng tác cho Giáo triều… Đức Tổng giám mục Ganswein nhớ lại: “Chính xác hơn, tôi gặp ngài ở trường Teutonic, tại nhà nguyện nơi Đức Hồng y Ratzinger thường dùng để dâng thánh lễ cho những người Đức hành hương vào mỗi thứ năm, cùng ngồi với chúng tôi ăn bữa sáng. Đó là lần tiếp xúc trực tiếp đầu tiên của tôi với ngài, và kể từ đó, chúng tôi chưa bao giờ đánh mất mối quan hệ này”.

Kể lại cơ duyên trở thành thư ký riêng cho vị giáo hoàng mà mình tôn kính, vị Tổng giám mục người Đức cho biết chính Đức Ratzinger, lúc đó là Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, đã đề nghị ngài tham gia bộ này từ năm 1996 cho đến năm 2003, trước khi ngài trở thành thư ký riêng cho Đức hồng y. Đối với Đức Tổng giám mục Ganswein, Đức Bênêđictô XVI có trí tuệ sắc sảo, dùng từ ngữ vô cùng chính xác, và những ai thân cận đều có thể nhận thấy lòng nhân từ tỏa ra từ chính con người của ngài, khác hẳn với cảm nhận hoặc những gì bên ngoài vốn cho rằng Đức nguyên giáo hoàng là con người cứng rắn. Mặt khác, ngài không những hết sức tự tin khi đối diện với người khác, mà còn giữ vững tinh thần khi đối mặt với các vấn đề khó khăn, trên hết là khi cần thể hiện đức tin và bảo vệ đức tin. Điều gây ấn tượng nhất và khiến Đức Tổng giám mục Ganswein cảm động nhất về Đức Bênêđictô XVI chính là chứng kiến ngài công bố đức tin của mọi người với những từ đơn giản nhưng uyên bác và sâu sắc, bất chấp mọi sự chống đối và thù địch.

Bí mật thứ ba của Fatima

Nhân kỷ niệm 100 năm Đức Mẹ hiện ra ở Fatima ở Bồ Đào Nha, cần nhắc lại chính Đức Bênêđictô XVI lúc còn là Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin đã giảng giải bí mật thứ ba của Fatima. Thư ký riêng Ganswein cho biết, ngài đã thực hiện mong ước của Đức Gioan-Phaolô II : Chính vị Tổng trưởng sẽ là người tiết lộ, giải thích và nhận xét về vấn đề này. Lúc đó vào năm 2000, Đức Hồng y Ratzinger đã giới thiệu bí mật thứ ba, đồng thời đưa lời nhận xét về khía cạnh thần học về bí mật đó trước buổi họp báo ở Vatican. Ngài cũng trả lời nhiều câu hỏi của cánh nhà báo, và theo thư ký riêng Ganswein, mọi câu trả lời của ngài đều thật sự chạm đến vấn đề, chính xác và rõ ràng. Nhiều tín hữu ắt hẳn còn nhớ ngày 13.5.1981, thời điểm xảy ra vụ ám sát hụt Đức Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II, và cũng là ngày lễ kính Đức Mẹ Fatima. Theo nhìn nhận của người luôn cận kề mình, sự giải thích của Đức Hồng y Ratzinger hoàn toàn thuyết phục. Ngài dựa trên lý luận cho rằng bí mật thứ ba phải có mối liên hệ với những sự kiện thực tế, cụ thể là với sự kiện xảy ra cho Đức Thánh Cha Gioan-Phaolô II; với sự chuyển biến của Đông Âu; và với Thế chiến thứ hai. Đối với Đức Ganswein, bí mật đã được công bố và phơi bày một cách trọn vẹn.

Đức Hồng y Ratzinger đã duy trì mối quan hệ sâu sắc với Đức Thánh Giáo Hoàng sau 23 năm làm việc chung. Và theo thư ký riêng Ganswein, vị hồng y có ảnh hưởng lớn đối với Đức Gioan-Phaolô II, không những bằng chính con người của mình mà còn thông qua các ý tưởng và hành động của ngài. Khi trở thành giáo hoàng, Đức Bênêđictô XVI từng kể rằng đã học hỏi và phải nói là hiểu khá rõ về Đức Giáo Hoàng tiền nhiệm, mỗi khi quan sát ngài cử hành lễ thánh, khi ngài cầu nguyện, khi ngài hòa mình với Thiên Chúa. Khi Đức Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II từ trần, Đức Hồng y Ratzinger rất mong muốn vị giáo hoàng kế nhiệm có thể cho phép ngài rời khỏi Bộ Giáo lý Đức tin để có thời gian hoàn thành cuốn sách về Chúa Giêsu. Thế nhưng, mọi thứ đã chuyển theo một hướng hoàn toàn khác.

Đức Tổng giám mục Ganswein nhớ lại: “Tôi nhớ rất rõ những gì ngài đã nói khi chọn tôi làm thư ký riêng. Ngài nói: “Chúng ta đều là người tạm thời đảm nhận công việc. Tôi sẽ sớm về hưu, và anh sẽ cùng đồng hành với tôi cho đến thời điểm đó”. Đó là vào năm 2003. Thời gian trôi qua…, và sau đó đến năm 2005. Mọi chuyện cứ thế kéo dài mãi”.

Thông điệp trọn đời

Đức Tổng giám mục Ganswein nhắc lại, Đức Bênêđictô XVI đã công bố nhiều văn bản trong 10 năm tại vị. Và chúng ta không nên bỏ sót thông điệp Caritas in Veritate (Bác ái trong Chân lý),một tác phẩm rất quan trọng ! Dù thế nào đi chăng nữa, các thông điệp đều mang theo một ý nghĩa vô cùng cơ bản đã tạo nên động lực cho vị giáo hoàng trong suốt cả cuộc đời mình, một thông điệp mà ngài luôn muốn truyền lại cho đời sau, cho Giáo hội.

Một từ thường trực luôn xuất hiện cùng với Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, là nhân tố mang lại ý nghĩa sống cho tất cả mọi người, là niềm vui, lòng hoan hỉ với đức tin. Ngài luôn đề cập đến niềm vui của đức tin, không phải là gánh nặng, sự nhọc nhằn, mà là niềm vui đi cùng với đức tin đó. Và ngài cho biết niềm vui này là kết quả gặt hái hết sức quan trọng từ đức tin, và cũng là điều có thể mang lại đôi cánh cho con người, đây cũng là cách thức đức tin trao tặng đôi cánh của sự sống, điều mà những người không có đức tin không thể nào sở hữu được.

“Và trên hết, Đức Bênêđictô XVI vô cùng chú trọng phụng vụ, mà theo ngài là sự tiếp xúc trực tiếp với Thiên Chúa. Phụng vụ không phải là hành động màu mè, cường điệu, mà nhằm kêu gọi sự kết nối với Chúa, cụ thể là Chúa Giêsu. Thông qua Kinh Thánh và Phụng vụ, Chúa Giêsu đi vào thế giới này, hiện thời và bây giờ. Trên hết, ngài đã bước vào cuộc đời của tôi ! Đó là những viên ngọc mà Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã trao tặng lại cho nhân sinh, và chúng ta nên trân quý chúng”, theo Đức Tổng giám mục Ganswein.

GIANG VÔ YÊN