“Thủ lĩnh ve chai”

Hoạt động thu gom ve chai để làm từ thiện ở nhiều xứ đạo hiện nay rất sôi động. Nhưng không phải ai cũng biết việc làm ý nghĩa này bắt nguồn và vẫn đang được nuôi dưỡng từ ý tưởng của một linh mục cách đây 18 năm: cha Phaolô Nguyễn Văn Châu (C.Ss.R. -Dòng Chúa Cứu Thế).

CHỌN ĐIỀU NHỎ BÉ

“Bang chủ ve chai đang ngồi uống nước mía nghỉ trưa với mấy bạn trong nhóm. Người đội nón bêrê đó!”- một thành viên nhóm ve chai Sài Gòn đang bận bịu phân loại vỏ lon vui vẻ chỉ dẫn chúng tôi. Dưới bóng cây me già, cha Châu đang say sưa với câu chuyện cười khiến bầu không khí giữa những người trẻ rôm rả, sôi nổi hẳn dù họ đang dùng bữa trưa vào lúc 13g hơn. Cha thân tình mời khách ly nước mía và nói vui: “Để mình kể chuyện ve chai cho ngọt”.

cha Phaolô Nguyễn Văn Châu (X) và các bạn trẻ từ những ngày đầu đến nay

Năm 1998, khi còn là thầy phó tế ở xứ đạo Trung Đồng (GP Bà Rịa), cha thường có dịp tiếp xúc nhiều với người trẻ qua các sinh hoạt cộng đồng. Nhận thấy ở họ sự hăng hái, nhiệt tình, tinh thần dám nghĩ dám làm, nhiều ước mơ, thích hành động... nhưng lại thiếu người định hướng và phải cần người lớn khuyến khích; và cũng có không ít người trẻ thừa thời gian, lãng phí sức vào nhiều điều vô bổ. Cha trăn trở muốn tìm ra một hoạt động lôi cuốn được người trẻ, đặc biệt phải là góp ích cho xã hội, mang tinh thần bác ái mà phải vừa tầm tay với họ. Nghĩ mãi rồi ý tưởng về một gia đình ve chai là chọn lựa được cha ưu tiên. Bởi bằng việc hy sinh mỗi buổi sáng Chúa nhật để thu gom phế liệu và bán lấy tiền, sau đó dùng số tiền này để giúp cho các em có hoàn cảnh khó khăn là điều thiết thực và phù hợp. Bỏ công sức để biến những thứ bỏ đi trở nên hữu dụng qua tình liên đới là điều cha luôn động viên các thành viên tham gia. Nhóm ve chai Vũng Tàu của thủ lĩnh Châu ngay những ngày đầu đã xôm tụ, mỗi sáng Chúa nhật, mọi người lại vui vẻ vác bao đi xin. Chai nhựa, lon bia, nước ngọt, túi nilon... lỉnh kỉnh cả góc sân. Từ nhóm Vũng Tàu ban đầu, gia đình ve chai dần mở rộng đến các giáo phận khác. Hiện nay có khoảng 12 nhóm hoạt động ổn định trên cả nước. Có thể kể tên như Hàm Long (Hà Nội), Huế, Nam Định, Đà Nẵng... Mỗi nhóm có vài chục thành viên độ tuổi từ 15-35, có cùng chung cách thức và mục tiêu. Họ xin và nhận ve chai để làm bác ái, không xin tiền, bởi như cha chia sẻ: “Đến với nhóm, tham gia hoạt động vì tha nhân, từ đó khơi dậy tình liên đới và tập sống có trách nhiệm, có ích, biết hy sinh, bỏ công sức làm từ những việc đơn giản với tất cả sự nhiệt tâm”.

Mỗi sáng Chúa nhật, gia đình ve chai lại rộn ràng đến từng khu xóm gom ve chai

Chịu chức linh mục năm 2001, cha Châu được bài sai về giáo xứ Châu Ổ (GP Qui Nhơn). Phục vụ ở xứ đạo miền Trung này tới 2015 thì cha trở lại nhà dòng ở Vũng Tàu cho đến nay. Tuy có sự dịch chuyển nhưng vị mục tử vẫn luôn đồng hành cùng gia đình ve chai khắp nơi. Bản thân cha cũng thường xuyên lên đường loảng xoảng với vỏ lon, nồi niêu, xoong chảo..., gom đổi từng ngàn lẻ vì người nghèo. Ông cha dòng vốn chỉ quen việc kinh sách lại trở thành người theo dõi giá thu mua ve chai, phế liệu sành sỏi. Thế nên khi giá thu gom lon xuống còn một nửa, từ 450 đồng còn 220 đồng/lon, cha cũng nghĩ ngợi lung lắm, rồi lại cùng các trưởng nhóm nghĩ thêm phương cách gây quỹ khác như bán lịch Công giáo, bán sách giáo khoa, chụp hình Noel, bỏ báo...

LINH HỒN GIA ĐÌNH VE CHAI

Chia sẻ sâu xa hơn, cha nói điều mình trăn trở là mong người trẻ sống có ích, tránh được tệ nạn xã hội khi trực tiếp tham gia và cảm nhận thành quả của bản thân. Hằng tháng, số tiền bán ve chai được các nhóm tích cóp đem giúp đỡ người nghèo, cấp gạo cho nhà khó, người già neo đơn và nâng bước trẻ nghèo đến trường. Đặc biệt, gia đình ve chai còn xây dựng chương trình sửa chữa nhà lưu động cho người nghèo khi nhận được thông tin. Vì số tiền từ bán ve chai không nhiều nên thường nhóm chỉ nhận sửa chữa, hỗ trợ thêm các hoàn cảnh khó khăn. Có lần trong chuyến ủy lạo tận Đà Nẵng sau trận bão, cha đã cùng một số đại diện các nhóm ve chai mọi miền không quản thời tiết để sửa nhà cho người dân. Ngài còn đến thăm một gia đình có người chồng bị tật hai chân, vợ mới sinh đứa con đầu lòng trong cơn bão, mái nhà của họ bị trốc mái nặng nề, vài tấm tôn còn lại cong queo. Các tình nguyện viên lợp lại mái nhà, cha Châu dâng thánh lễ cho họ trong niềm ủi an. “Chinh chiến” cùng đủ các hoạt động là vậy nhưng trong mắt các thành viên, cha luôn là người đem lại niềm vui, khơi gợi hứng khởi cho mọi người. Chị Trần Thị Hương Lan - thành viên của nhóm ve chai Sài Gòn nói về cha Châu bằng cả sự cảm mến: “Cha vui tính nên không khí lao động vui tươi. Các thành viên gắn bó với nhau như người nhà”.

Số tiền bán ve chai được dành cho những chuyến đi từ thiện

Có lẽ nhờ trực tiếp làm và cảm nhận mà nhiều bạn trẻ trước khi đến với nhóm còn mang tính đỏng đảnh “cậu ấm cô chiêu” đã dần biến đổi. Một việc khác cũng hình thành như thói quen trong gia đình ve chai là sẵn sàng tham gia lượm rác và làm vệ sinh bảo vệ môi trường, cảnh quan khi có thể. Hình ảnh đẹp ở các kỳ đại hội như ở La Vang hay Đại hội khuyết tật... đều có bàn tay nhanh nhẹn của các thành viên. Trước sự đồng hành của cha, các nhóm trở nên gắn kết hơn, để rồi chính họ nâng đỡ, cùng nhau làm việc một cách bền bỉ. Anh Lê Tuấn Anh (nhóm ve chai Vũng Tàu) cho biết, khi đến với nhóm, bản thân anh và nhiều người khác có được một sự yên bình, hay đơn giản là giấc ngủ ngon sau những khoảng thời gian mệt nhoài với công việc phục vụ. Còn những bạn ngoài Công giáo như anh Đặng Văn Điệp hay bạn trẻ Hoàng Thị Diễm My - thành viên ve chai Sài Gòn cũng luôn cảm thấy niềm vui đong đầy mỗi Chúa nhật xông pha với ve chai. “Mình còn trẻ và có nhiều thời gian rảnh rỗi nên một hoạt động hay như thế này rất cần phải chung tay”, Diễm My nói.

Hình ảnh vị mục tử đời thường cùng chiếc nón bêrê yêu thích trở thành ấn tượng tươi sáng, mang đến nhiều niềm vui cho những ai có dịp tiếp xúc. “Ve chai yêu thương phục vụ” là khẩu hiệu trên biểu tượng của gia đình ve chai khắp nơi, đó cũng chính là tinh thần mà cha Châu tâm niệm và sẻ chia trong đời linh mục.

SONG MINH