Thưởng Tết

Năm nào cũng vậy, cứ giáp Tết, từ công nhân, chủ doanh nghiệp cho đến các phương tiện truyền thông rất quan tâm đến mức thưởng Tết. Năm nay thưởng Tết cao nhất là 624 triệu của một doanh nghiệp tại Hải Dương, thấp nhất là 40.000 đồng tại Bình Phước. Bình quân mức thưởng năm nay cao hơn năm trước 700.000 đồng và trung bình đạt 5,5 triệu đồng/người. Người ta hay nhìn vào những mức thưởng cao để so sánh với mức thấp. Tuy nhiên, mức những người được thưởng trên 100 triệu có thể nói đếm trên đầu ngón tay, còn đại đa số các doanh nghiệp vẫn ở mức dưới 10 triệu. Thưởng Tết phản ánh sức khỏe chung của các thành phần kinh tế. Từ việc thưởng Tết cho thấy sức khỏe nhiều doanh nghiệp khá hơn năm trước. Theo các phương tiện truyền thông, tình trạng nợ lương công nhân năm nay cũng đã giảm thiểu khá nhiều. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có mức tăng trưởng tốt hơn các doanh nghiệp trong nước, bởi vậy những mức thưởng Tết lớn thường rơi vào các doanh nghiệp này.

Thưởng Tết cũng muôn hình vạn dạng, nhiều khi nghe như chuyện tiếu lâm, bởi không phải đơn vị nào cũng có những khoản tiền mặt để chi trả cho công nhân, nên nhiều ông chủ đã năng động vận dụng thưởng cho người lao động của mình bằng chính những sản phẩm của doanh nghiệp. Phải ghi nhận rằng, việc thưởng bằng hiện vật vẫn phản ánh một tinh thần nhân văn của không ít ông chủ, mang ý nghĩa động viên người lao động. Những món quà Tết dù chẳng ăn nhập gì với các sinh hoạt của các gia đình vào dịp Tết, nhưng dẫu sao cũng phản ánh một sự kết nối, một sự nỗ lực chia sẻ giữa chủ doanh nghiệp và người lao động trong điều kiện kinh doanh, sản xuất còn nhiều khó khăn.

Đó là với các doanh nghiệp, còn với nhóm công chức, viên chức, chuyện thưởng Tết phụ thuộc vào sự năng động của không ít đơn vị. Nhiều đơn vị sự nghiệp có nguồn thu, tăng cường được công việc, làm ăn hiệu quả, thích ứng tốt với cơ chế thì anh em cũng có cái Tết kha khá. Trái lại, những đơn vị thuần túy chỉ có ngân sách Nhà nước, không tăng gia được nguồn thu thì cái Tết cũng rất đạm bạc, eo hẹp, có khi chỉ là một sự cân đối nào đó trong gói ngân sách đã được cấp, bốc chỗ nọ, bỏ chỗ kia để cố gắng dành dụm cho anh em được một gói quà Tết. Thế mới thấy, tâm lý sinh hoạt của con người khi đã thành một nét văn hóa, một nếp sống thực khó thay đổi. Bởi vậy mà thưởng Tết đã trở thành bài toán đau đầu cho không ít người quản lý. Thử hỏi có ông sếp nào mà Tết đến lại “bơ” tất cả nhân viên của mình đi, nên cứ phải thưởng, không có phải tìm cách, phải xoay sở nhiều khi đến mệt. Còn với người lao động, dù cho tư nhân hay nhà nước, họ đều mong có một sự quan tâm nhất định của phía lãnh đạo mỗi dịp Tết đến Xuân về cho sự đóng góp của họ. Sự quan tâm đó được biểu hiện bằng một tinh thần chung của toàn xã hội đó là thưởng Tết.

Ngô Quốc Đông