Trách nhiệm ?

Đường sá giao thông ở nước ta thường bị xuống cấp và hư hại nhanh chóng sau khi đưa vào sử dụng. Ngoài chất lượng có thể kém, còn có một nguyên nhân khác là do đội ngũ các xe vận tải quá khổ, quá trọng tải ngày đêm băm bổ xuống nền đường khiến cho nhiều đoạn thi công về lý thuyết rất tốt cũng chẳng mấy chốc mà thành các ổ trâu, ổ voi, mặt đường biến dạng.

Xe qua khổ, quá tải không chỉ phá đường mà còn đe dọa trực tiếp tới tính mạng người tham gia giao thông. Nhiều vụ tai nạn xảy ra vì nguyên nhân xe quá tải, quá khổ. Bởi vậy chủ đề xe quá tải, quá khổ đã thành một tiêu điểm trong các phiên nghị sự của ngành giao thông. Gần đây, trong hội nghị về kiểm soát trọng tải xe, vị bộ trưởng giao thông rất quyết liệt trong việc chỉ đạo kiểm soát những hoạt động của xe quá tải. Sự quyết liệt không phải vô cớ. Theo truyền thông, hội nghị này cũng đã xới lên một thực trạng mà ai cũng thấy như tại sao nhiều xe thuộc diện phải kiểm soát mà vẫn có thể chạy qua nhiều tỉnh một cách dễ dàng? Tại sao có tỉnh cả năm không xử lý được một xe quá tải nào? Trách nhiệm của các cơ quan đăng kiểm ở đâu? Trách nhiệm địa phương trong vai trò kiểm soát này như thế nào. Các xe chỉ cần đăng kiểm, tìm cách gia hạn thời gian lưu thông, còn công tác hậu kiểm cũng chưa được kiểm soát triệt để.

Trách nhiệm không chỉ thuộc về ngành chức năng, bởi trên thực tế các chủ phương tiện đã tìm cách lách luật, gây khó khăn lớn cho những người kiểm soát. Nhiều xe âm thầm đi vào ban đêm, hay đi vào những cung đường tắt liên xã, liên huyện để tránh các trạm kiểm soát. Tuy nhiên không phải mọi chủ phương tiện đều vậy. Có những xe ai nhìn cũng là quá khổ, quá tải, dân bức xúc, báo chí phản ánh, nhưng vẫn ung dung di chuyển, qua mặt các trạm kiểm soát. Nghe nói những xe thuộc diện này có những ký hiệu riêng của những “ông lớn” hay lực lượng “bảo kê” đứng sau “chống lưng” mà người điều khiển không phải lo cho các trạm kiểm soát, đăng kiểm. Trong tình huống này, dường như ai cũng biết “con voi đã lọt qua cả lỗ kim”.

Cần phải có một giải pháp mạnh hơn để ngăn chặn những hành vi tiêu cực cho giao thông của các xe quá tải, loại trừ đi các “vùng cấm” của hiện tượng xe quá tải, quá khổ, đem lại sự nghiêm minh cho luật pháp và công bằng xã hội. Muốn vậy có lẽ phải quy rõ trách nhiệm của hiện tượng này. Khi trách nhiệm chưa rõ ràng, hoặc trách nhiệm chỉ là một sự liên đới giữa “các nhóm”, hay trách nhiệm “do tập thể” thì rất khó tìm ra thủ phạm và không bao giờ giải quyết được gốc rễ vấn đề, dễ rơi vào cảnh “đánh trống bỏ dùi”, hay chỉ là việc “rút dây động rừng”, tạo ra một sự đề kháng tốt hơn cho các hành vi phạm luật, còn trên thực tế vấn nạn không có nhiều biến chuyển.

Ngô Quốc Đông