Trồng được cây chà là từ thời Chúa Giêsu

Một số hạt chà là xuất phát từ những quả đã chín vào thời Chúa Giêsu cuối cùng đã nảy mầm và mọc lên thành cây xum xuê ở miền nam Israel, theo các nhà khoa học nước này.

Các hạt chà là, được đặt tên lần lượt là Adam, Jonah, Uriel, Boaz, Judith và Hannah, nằm trong số nhiều cổ vật khác được tìm thấy tại những địa điểm khai quật trong sa mạc Judean. Ðộ tuổi của chúng có chút phức tạp. Dù toàn bộ đều được trồng gần đây, tuổi của nhóm hạt này phải cỡ bằng các cuộn giấy Biển Chết. Thông qua phương pháp xác định bằng đồng vị carbon, chúng khoảng 2.000 năm tuổi. Nói cách khác, những hạt chà là nhỏ bé đã đợi đến 2 thiên niên kỷ để đâm chồi.

Hạt Methuselah

Ðây không phải là lần đầu tiên đội ngũ chuyên gia do tiến sĩ Sarah Sallon dẫn đầu tìm cách xoay sở để trồng những hạt giống từ thời cổ đại. Vào năm 2008, họ cho hay đã thành công làm nảy mầm một hạt chà là 1.900 năm tuổi được tìm thấy ở sa mạc Judean, cụ thể là Masada. Ðây là một pháo đài cổ từ trên cao nhìn xuống Biển Chết, và được mở rộng hồi thế kỷ thứ nhất trước công nguyên dưới thời Hoàng đế Hêrôđê. Cây đực, mọc từ hạt đó đã được đặt tên là Methuselah, theo tên nhân vật sống thọ nhất trong Thánh Kinh. Methuselah sống đến năm 969 tuổi.

“Tôi không hề mong chờ điều đó sẽ đến”, theo tiến sĩ Sallon đang công tác tại Trung tâm Y khoa Hadassah của Israel. Bà bắt đầu dự án với ý tưởng muốn tìm cách ứng dụng cây chà là vào nghiên cứu y khoa. Khi trồng thành công hạt Methuselah, đội ngũ của bà bất ngờ đến nỗi… quên luôn khâu tiến hành các đo đạc cơ bản, như cân trọng lượng và kích thước của hạt vào thời Chúa Giêsu để so sánh với các hạt thời hiện đại. Vì thế, sau thành công cách đây nhiều năm, họ quyết định thử vận may một lần nữa, nhưng đợt này triển khai một cách có hệ thống. Suy cho cùng, đâu phải lúc nào cũng có thể tìm thấy các hạt chà là niên đại vài ngàn năm tuổi.

Một nhà khảo cổ học của Ðại học Hebrew ở Jerusalem cho phép bà Sallon sàng sảy đất được cất trong các hộp chứa vật liệu cây trồng lấy từ một số khu khảo cổ nổi tiếng nhất Israel. Bà tìm thấy không ít hạt phù hợp với mục đích nghiên cứu. “Chúng đều đang trải qua mọi trạng thái phân rã, nhưng có vài hạt ở trong điều kiện tuyệt vời”, trưởng nhóm Sallon cho biết. Bà chọn 32 hạt trong tình trạng tốt nhất, và đồng sự Elaine Solowey bắt đầu trồng chúng trong một công xã ở miền nam Israel. Chuyên gia Solowey ngâm số hạt vào nước và cho vào các nội tiết tố thực vật cũng như phân bón. Tuy nhiên, khâu gieo hạt xuống đất không hề khác so với các phương pháp hiện đại.

“Chứng nhân” của lịch sử

Năm trong số 6 hạt nảy mầm đến từ khu khảo cổ Masada, địa điểm đặt pháo đài cổ chứng kiến cuộc vây hãm của quân La Mã đối với người khởi nghĩa Do Thái vào năm 74; hoặc hang Qumran, nổi tiếng với các cuộn giấy Biển Chết. Hạt còn lại đến từ hang động ở Wadi Makukh. Với độ tuổi 2.000 năm, các hạt này trên thực tế là “chứng nhân” của các sự kiện trong quá khứ. Vào thời điểm quân La Mã vây hãm Masada và các cuộn giấy Biển Chết bắt đầu được viết, những hạt trên đã tượng hình.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới không chỉ đánh dấu sự gia tăng về số lượng hạt được gieo trồng thành công, mà còn hé lộ cách thức các nông dân trên sa mạc Judean nuôi trồng và khai thác giống cây đặc sản vào thời Chúa Giêsu. “Tôi rất ấn tượng khi đội ngũ các nhà nghiên cứu có thể xoay xở làm nẩy mầm nhóm hạt ‘cao tuổi’ đó”, theo ông Oscar Alejandro Pérez-Escobar, chuyên nghiên cứu hạt chà là cổ tại Vườn Thực vật Hoàng gia Anh ở Kew. Việc nhóm chuyên gia không chỉ thực hiện được một lần mà còn tái diễn thêm 6 lần nữa cho thấy các nhà khoa học thời nay có thể sử dụng những hạt cổ đại để hồi sinh số gien đã thất thoát và biến mất qua hàng ngàn năm canh tác.

“Nhóm hạt trên có thể đại diện cho sự đa dạng về gien mà chúng ta đã thất lạc theo dòng lịch sử”, ông Pérez-Escobar nhận xét. Trong bối cảnh những người trồng chà là hiện nay phải xoay xở để thích ứng với tình trạng biến đổi khí hậu, cũng như phải đối phó côn trùng có hại, có lẽ họ sẽ muốn tiếp cận kho gien di truyền cổ đại đang nằm ẩn giấu bên trong các kho tàng khảo cổ. Vẫn chưa có câu trả lời đằng sau sự tồn tại dai dẳng của nhóm hạt từ thời Chúa Giêsu. Tuy nhiên, có lẽ nguyên nhân là do chúng được tìm thấy gần Biển Chết. Ðây là nơi thấp nhất trên đất liền, cho phép chúng được bảo vệ bên dưới lớp khí quyển dày, chống chọi được sự tàn phá của các bức xạ vũ trụ và được giữ nguyên như mới.

LING LANG