Từ Văn phòng Bác ái Giáo Hoàng đến Bộ Phục vụ Bác ái

Ðức Hồng y Konrad Krajewski, Tổng trưởng Bộ Phục vụ Bác ái, từng nói một câu lột tả tinh thần hoạt động của Bộ: “Vai trò của tôi là vét sạch tài khoản từ thiện của Ðức Thánh Cha để giúp đỡ người cần đến”...

Trong tông hiến Praedicate Evangelium - Hãy Loan báo Tin Mừngcông bố ngày 19.3.2022, Văn phòng Bác ái Giáo Hoàng đã được “nâng cấp” lên thành Bộ Phục vụ Bác ái. Tiếp nối tinh thần vì người nghèo của các vị giáo hoàng tiền nhiệm, Đức Phanxicô đã đưa những hoạt động này thành một trong những mối quan tâm hàng đầu của Giáo hội.

Đức Hồng y Konrad Krajewski, Chánh Văn phòng Bác ái Giáo Hoàng trước đây, và hiện là Tổng trưởng Bộ Phục vụ Bác ái, từng kể với tờ The Telegraph: “Năm 2013, vào ngày đầu tiên giao cho tôi coi sóc Văn phòng Bác ái, Đức Phanxicô bảo: Anh có thể bán bàn làm việc của mình vì chẳng cần tới nó. Anh cần ra khỏi Vatican. Đừng đợi đến khi người ta phải tìm đến, hãy ra ngoài và hướng lòng về người nghèo”.

Nguồn gốc xa xưa

Văn phòng Bác ái Giáo Hoàng bắt nguồn từ những thế kỷ đầu tiên của Giáo hội, khi các phó tế, cùng các vị cộng sự thân thiết của Đức Giáo Hoàng, chịu trách nhiệm giúp đỡ những người có hoàn cảnh khốn khó. Sắc lệnh của Đức Giáo Hoàng Innocent III(triều đại từ 1198-1216) đã đề cập đến vị trí “Quan Phát chẩn”, trong khi vai trò Chánh Sở Từ thiện của Ðức Giáo Hoàng chính thức được thiết lập dưới triều đại Đức Gregory Xtrong thế kỷ 13.

Tông hiến Praedicate Evangelium - Hãy Loan báo Tin Mừng nêu rõ về Bộ Phục vụ Bác ái:“Bộ này sẽ thi hành sứ vụ ở mọi nơi trên thế giới để nhân danh Ðức Thánh Cha giúp đỡ những người nghèo, người yếu thế, người bị loại trừ”. Liên quan đến giáo triều,Praedicate Evangelium - Hãy Loan báo Tin Mừngđã nhắc đến Bộ Loan báo Tin Mừng, Bộ Giáo lý Ðức tin và Bộ Phục vụ Bác ái trước các bộ khác, là một cách khẳng định tầm quan trọng của những cơ quan này. Ngân sách dành cho hoạt động từ thiện cũng được tăng cường, lên mức 10,7 triệu USD trong năm 2022. Bộ đã sử dụng 2,2 triệu USD trong số này dùng để hỗ trợ Ukraine.

Những chuyến đi

Bộ Phục vụ Bác ái được xây dựng trên cơ sở vì người nghèo, người yếu thế và người bị loại trừ. Tầm hoạt động của bộ trải rộng khắp thế giới, cho phép phát chẩn cho bất kỳ nơi nào, bao gồm vùng chiến sự. Đích thân Ðức Hồng y Krajewski đã lái chiếc xe cứu thương - đã được Đức Giáo Hoàng làm phép - từ Vatican đến Ukraine. Nhờ tiền viện trợ từ Bộ Phục vụ Bác ái, những người như nữ tu Renata Jurczak có thể tiếp tục duy trì ngôi nhà dành cho những bà mẹ đơn thân ở Kharkiv (Ukraine). Nữ tu Jurczak cho biết chủ yếu dùng tiền để mua dầu diesel chạy máy phát điện, cho phép trẻ nhỏ có thể tiếp tục học trực tuyến và được theo học các lớp thể thao và mỹ thuật bất chấp chiến sự.

Vị Tổng trưởng cũng nhắc về những nốt trầm buồn trên hành trình đến với những anh chị em khốn khó. Ngài kể lại trường hợp ông Burkhard Scheffler, một người vô gia cư được Bộ Phục vụ Bác ái giúp đỡ, đã qua đời vào năm ngoái. Ông Scheffler, 61 tuổi, được đề nghị qua đêm trong một cơ sở ấm áp, nhưng từ chối và sau đó chết trong đêm ở gần quảng trường Thánh Phêrô vì thời tiết quá lạnh. Như nhiều người nghèo khác sống xung quanh khu vực quảng trường, ông Scheffler khi còn sống vẫn được phát thức ăn nóng mỗi ngày và được những tình nguyện viên thăm hỏi. Nhân danh Đức Thánh Cha, Bộ Phục vụ Bác ái giúp đỡ mọi người nghèo xung quanh Vatican (hơn 1.000 người) mà không cần kiểm tra giấy tờ hoặc đòi hỏi bất kỳ điều gì. Những người có hoàn cảnh khó khăn được cung cấp từ bữa ăn, nơi tắm táp, chỗ qua đêm đến trạm dã chiến chuyên khám chữa bệnh miễn phí.

Kể từ khi tiếp nhận vị trí đứng đầu Văn phòng Bác ái cách đây 10 năm - lúc đó ngài vẫn chưa được trao mũ đỏ - cho đến nay, Đức Hồng y Krajewski đã làm việc không mệt mỏi để xứng đáng với sự tin tưởng của Đức Giáo Hoàng. Năm 2022, ngài đã 5 lần đến Ukraine cho những sứ vụ khác nhau. Có lần, ngài may mắn thoát khỏi một vụ nổ súng trong lúc chuyển giao hàng viện trợ cho địa phận Zaporizhzhia. Chuyến đi Ukraine cuối cùng trong năm ngoái là vào dịp Giáng Sinh, khi Đức Hồng y phân phát các lô hàng quần áo chống lạnh cho người dân Ukraine.

Vị Tổng trưởng Bộ Phục vụ Bác ái nhấn mạnh sẽ tìm mọi cách sử dụng hết ngân sách của Tòa Thánh dành cho từ thiện để giúp được càng nhiều người càng tốt, như mong muốn của Đức Thánh Cha Phanxicô.

HỒNG HOANG