Vài suy nghĩ trước những hướng dẫn của Ủy ban Phụng tự trong thánh lễ

Mới đây, Ủy ban Phụng tự HÐGMVN đã triển khai chương trình đào tạo phụng vụ cho Dân Chúa với mục tiêu giúp các cộng đoàn tuân thủ quy luật phụng tự và kỷ luật các Bí tích, đồng thời thể hiện tính duy nhất trong cử hành phụng vụ. Bài viết ra mắt về chủ đề: “Cử hành thánh lễ” với những chỉ dẫn cần thiết, xác đáng, dựa theo nền tảng các văn kiện, tài liệu của Giáo hội, đặc biệt là Tông thưDesiderio Desideravi(DD) của Ðức Thánh Cha Phanxicô, đã tạo nên sự thu hút trong cộng đồng giáo hữu vì sự cần thiết, giá trị...

KHÔNG LAN MAN BÀI GIẢNG

Anh Vũ Đức Thành (giáo xứ Tân Mai, giáo phận Xuân Lộc): Theo tôi, khi có bản hướng dẫn chung trong phụng vụ và mọi nơi đều theo đó thực hiện sẽ mang đến nhiều lợi ích, thuận tiện rõ nhất là sự thống nhất. Tôi có đọc qua bảng hướng dẫn mới và nhận thấy rất chi tiết, kỹ càng. Tôi chú ý đến phần giảng lễ và cũng mong khi giảng lễ các cha sẽ tập trung quảng diễn Lời Chúa, không mượn tòa giảng để nói chuyện bên lề, lan man khác. Tôi rất thích các bài giảng súc tích vừa sát được ý nghĩa bản Tin Mừng và cũng thấy thú vị khi các cha có những liên hệ gắn với cuộc sống. Tuy nhiên, có lẽ không nên nói ngoài lề quá nhiều. Mọi người mong các bài giảng sẽ mang tinh thần tích cực, gia tăng sự bình an. Trong hướng dẫn có ghi cụ thể ở phần giảng lễ là không tặng quà, hỏi đáp, ca hát..., và giữ thinh lặng một khoảng ngắn sau bài giảng tôi thấy rất hợp lý vì điều này giúp hướng đến trọng tâm là bài giảng cũng như chú ý đến sự trang nghiêm trong thời gian cử hành phụng vụ.

GIÁO DÂN CÓ NÊN DANG TAY KHI ĐỌC KINH LẠY CHA?

Bà Maria Nguyễn Thị Du (giáo xứ Mai Phốp, giáo phận Vĩnh Long): Từ trước đến bây giờ, khi tham dự thánh lễ ở quê, tôi thấy đa số mọi người không có dang tay khi đọc kinh Lạy Cha mà chỉ thấy chủ tế dang tay mà thôi. Nhưng gần đây, khi đi lễ ở vài nơi, tôi thấy có vài người dang tay cùng với linh mục khi đọc kinh Lạy Cha. Thoạt nhìn tôi thấy hơi lạ, nghĩ rằng họ chỉ vì lòng sốt mến nên có cử chỉ như vậy. Nhưng sau khi đọc được tin tức và xem các tài liệu, có ý kiến về vấn đề các tín hữu dang tay cùng với chủ tế khi đọc kinh Lạy Cha. Có người cho rằng hành động dang tay của giáo dân như vậy là không nên, vì đó là một cử chỉ mà chỉ có chủ tế khi cử hành phụng vụ Thánh Thể mới làm, nhiệm vụ của chúng ta là đọc kinh với lòng sốt sắng và tin tưởng là được. Bên cạnh đó, cũng có người cho rằng hành động như vậy cũng chẳng có vấn đề gì, chỉ là hình thức, tâm hồn mới quan trọng. Cách riêng, tôi nghĩ rằng cứ giữ nguyên theo truyền thống, đừng tự ý làm theo chủ ý hoặc thấy người khác làm thì làm theo. Mặt khác, trong thánh lễ, khi giáo dân cùng đứng chung với những người khác, dang tay rời rạc, một vài người sẽ ảnh hưởng người kế bên, làm họ phân tâm và còn thiếu sự thống nhất trong cộng đoàn.

ĐỌC LẠI TIN MỪNG

Chị Nguyễn Ngọc Bảo Uyên (giáo xứ Tân Hà, giáo phận Đà Lạt): Khi phó tế hay linh mục công bố Tin Mừng thì cộng đoàn chỉ việc lắng nghe, suy niệm về Lời Chúa đang được công bố. Tôi thấy ở thánh lễ dành cho thiếu nhi tại một số giáo xứ, khi linh mục đọc Phúc Âm, các cha cho thiếu nhi đọc theo với mục đích giúp nhớ Lời Chúa. Thiển nghĩ đó là điều không cần thiết. Các cha có thể trích dẫn để giảng cho các em thiếu nhi, nhưng đọc nguyên văn bài đọc Tin Mừng thì có thể dành cho giờ dạy giáo lý. Khi cử hành phụng vụ cần thống nhất theo những chỉ dẫn chung.

CÔ DÂU, CHÚ RỂ KHÔNG ĐỌC SÁCH THÁNH

Anh Trần Nhật Hào (giáo xứ Thánh Martino, TGP TPHCM): Hướng dẫn mới ban hành khuyên trong thánh lễ hôn phối, chú rể cô dâu không đọc Sách Thánh mà nghe người khác đọc. Tôi thấy điều đó là hợp lý. Bởi vì, việc đọc Sách Thánh trong thánh lễ đã được phân công cho những độc viên Sách Thánh. Đọc Lời Chúa không phải đơn thuần như việc đọc truyện, nhưng là đọc và truyền tải Lời Chúa một cách sống động đến cho người nghe. Vì thế, không thể cứ là cô dâu chú rể thì lên công bố Lời Chúa. Tôi nghĩ cô dâu chú rễ nên ngồi lắng nghe các bài đọc để đón nhận, suy niệm Lời Chúa trong dịp quan trọng này. Hiện nay cũng có nhiều giáo xứ vì nghĩ là thêm phần long trọng nên để cho cô dâu chú rể đọc sách, hát đáp ca. Nhưng như vậy sẽ gây ra thêm khó khăn cho một vài người khi họ không tự tin đọc bao giờ. Sự lo lắng, nặng nề cho ngày trọng đại đã thêm bối rối rồi lại thêm nhiệm vụ thì sẽ là gánh nặng và mất bình an, tươi vui, hoặc còn tạo ra sự chia trí cho cộng đoàn.

THỐNG NHẤT TRONG CÁCH THỨC “CHÚC BÌNH AN”

Bà Maria Đỗ Thị Huệ (giáo xứ Đạm B’Ri, giáo phận Đà Lạt): Từ nhỏ cư ngụ ở xứ đạo vùng sông nước Cái Sắn, tôi đã quen với việc chúc bình an trong thánh lễ bằng cách đều quay vào giữa để cúi chào nhau. Cách này đến nay vẫn được duy trì. Khi chuyển đến sinh sống ở giáo phận Đà Lạt, hoặc có dịp đến dự lễ ở TPHCM, tôi mới có dịp làm quen với cách chúc bình an phổ biến là… mỗi người mỗi kiểu. Có người quay sang chúc hai bên trái, phải; có người “chúc trước” cho người lớn tuổi; có người ôm áp má; có trường hợp bắt tay người bên trái, bên phải, phía trước, phía sau; hoặc cũng có người bối rối vì khi quay sang bên phải thì “đối phương” lại đang hướng sang người khác… Bên cạnh đó, có một số gia đình ảnh hưởng phong cách Tây phương, khi đi dự lễ có đông người trong gia đình, nên thường di chuyển đến mấy hàng ghế để bắt tay chúc bình an tất cả các thành viên. Việc này cũng diễn ra tương tự trong các thánh lễ dành cho người nước ngoài đang được cử hành ở nhiều giáo xứ, Trung tâm Mục vụ ở TGP TPHCM. Nói cho cùng, cho dù bằng cách nào thì thông điệp của việc chúc bình an vẫn giữ nguyên ý nghĩa. Tuy nhiên, nhiều cách thức tự phát khiến cho thời gian này bị kéo dài, linh mục chủ tế hoặc cộng đoàn phải chờ đợi. Chưa kể trong một số trường hợp còn gây nên tình trạng… không mấy trật tự trong thánh lễ trang nghiêm. Vì những lẽ trên, hướng dẫn của Ủy ban Phụng tự trong việc chúc bình an là rất phù hợp, cần thiết. Cụ thể, trong tài liệu hướng dẫn đã ghi rất rõ ràng, là sau lời“Anh chị em hãy chúc bình an cho nhau”,chủ tế thinh lặng chào chúc bình an các vị đồng tế, phó tế, hoặc thừa tác viên đứng gần; các vị đồng tế hay thừa tác viên khác đứng gần nhau cũng làm như thế. Giáo dân ở các hàng ghế hai bên cũng quay vào giữa chào chúc bình an cho nhau. Hướng dẫn này vừa góp phần đảm bảo tính trang nghiêm trong thánh lễ, vừa nhằm thể hiện tính duy nhất trong cử hành phụng vụ trong toàn Giáo hội ở Việt Nam.

Nhóm phóng viên (thực hiện)