“Ðây chính là công trình của Thiên Chúa, của các bậc tiền nhân, và chúng ta tiếp tục công trình này trong bối cảnh thời đại hôm nay, tại Việt Nam, dù ở vùng đồng bằng sông nước, hay nơi cao nguyên” là lời khích lệ của Ðức cha chủ tế Giuse Trần Văn Toản, Giám mục giáo phận Long Xuyên, khi nhắc lại hành trình mà các nữ tu Chúa Quan Phòng Portieux đang tiếp bước, trong thánh lễ khai mạc Năm Thánh kỷ niệm 150 năm dòng hiện diện tại Việt Nam (1876-2026).
Thánh lễ được cử hành sáng 12.1.2026 tại nhà nguyện tu viện Cù Lao Giêng. Cuối thánh lễ, Đức cha Giuse đã đại diện cho Giáo hội Việt Nam tri ân sự hiện diện cũng như những đóng góp của các nữ tu đã và đang cộng tác với mọi thành phần Dân Chúa tại Việt Nam, đồng thời cầu chúc cho các nữ tu luôn là những dấu chỉ của niềm vui đến hết thảy mọi nơi được sai đến.
Trước đó, tối Chúa nhật 11.1.2026 đã diễn ra đêm diễn nguyện mừng Năm Thánh, quy tụ đông đảo thành phần tham gia. Chương trình được tổ chức công phu, đan xen giữa các tiết mục văn nghệ, hoạt cảnh, là những thước phim tư liệu lịch sử. Trong không gian ấy, giai điệu của thánh nhạc hòa với làn điệu dân ca miền đồng bằng sông Cửu Long, rồi hùng tráng qua thanh âm mang đậm sắc thái của các cộng đồng Tây Nguyên. Đây là một hoạt động trong khuôn khổ chương trình đón chào một năm đặc biệt của Dòng - Năm Thánh 2026-2027 với chủ đề “150 năm Dấu ấn của Ân sủng”, bắt đầu từ 12.1.2026 đến 14.1.2027. Trong suốt thời gian này, ba tỉnh dòng - Cù Lao Giêng, Cần Thơ và Tây Nguyên - sẽ có dịp học hỏi, giao lưu, nhằm giúp các nữ tu thắt chặt hơn tình hiệp nhất, trở về nguồn để ôn cố tri tân và cùng nhau quyết tâm sống những định hướng của Năm Thánh. Bên cạnh đó, mọi khách hành hương có thể lãnh ơn toàn xá hằng ngày trong Năm Thánh qua việc kính viếng những điểm được ấn định, gồm Tu viện Cù Lao Giêng, nhà thờ Châu Đốc (GP Long Xuyên), nhà thờ Sa Đéc (GP Vĩnh Long), nhà thờ Tân Quới (GP Mỹ Tho), Tu viện Chúa Quan Phòng Cần Thơ, nhà thờ Sóc Trăng, nhà thờ Tắc Sậy, nhà thờ Hòa Thành (GP Cần Thơ), nhà thờ Thống Nhất (GP Xuân Lộc), nhà thờ Phương Quý (GP Kon Tum) và nhà thờ Tạo Tác (GP Đà Lạt).
Dòng Chúa Quan Phòng Portieux được chân phước linh mục Jean Martin Moyë cùng với chị Marguerite Lecomte sáng lập tại Pháp ngày 14.1.1762. Với sứ mạng của mình, các nữ tu không chỉ phục vụ tại quê nhà, nhưng còn đến những biên cương xa lạ, nhất là mảnh đất Viễn Đông, để làm chứng cho đức tin và phục vụ những người cùng khổ. Chính vì lý do đó, lúc 1 giờ sáng ngày 12.1.1876, sáu nữ tu đầu tiên đã đặt chân lên vùng đất Cù Lao Giêng. Chỉ trong chưa đầy 30 năm đầu, lần lượt các cơ sở của dòng được xây dựng như bệnh viện, ấu nhi viện, chẩn y viện, cô nhi viện, đất thánh, tu viện, trường học…
Trải qua 150 năm đến nay đã phát triển mạnh tại Việt Nam với hơn 600 nữ tu sĩ, trên 150 cộng đoàn trải dài từ Kon Tum đến mũi Cà Mau, với ba tỉnh dòng thiết lập từ tỉnh dòng Việt Nam hơn 10 năm trước là Cù Lao Giêng, Cần Thơ và Tây Nguyên.
Để hiện thực hóa sứ mạng của mình trên đất nước Việt Nam, các nữ tu Chúa Quan Phòng đã không ngừng hiện diện và đồng hành bằng những hình thức cụ thể, trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Tại các họ đạo, các sơ tham gia dạy giáo lý, phục vụ ca đoàn, đảm trách phòng thánh, hay được giao trách nhiệm thừa tác viên ngoại thường trao Mình Thánh Chúa. Đặc biệt, Hội Huynh đệ Chúa Quan Phòng quy tụ những giáo dân muốn sống đặc sủng và tinh thần của cha Jean Martin Moyë, do các nữ tu đồng hành, đã khơi nên ngọn lửa dấn thân nơi nhiều tín hữu. Hội viên vừa được học hỏi về linh đạo, Thánh Kinh, đồng thời cũng có những sứ vụ như thăm viếng những người già, người bệnh, người nghèo.
Về giáo dục, các nhóm trẻ, lớp mẫu giáo do các sơ điều hành được nhiều phụ huynh tín nhiệm, nhiều lớp học tình thương cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, lưu xá dành cho sinh viên nữ được mở ra, giúp các em có nơi chốn yên tâm học tập.
Bên cạnh đó, bác ái, một trong bốn cột trụ đời sống của dòng, được đặc biệt chú trọng. Chẳng hạn như nhà nội trú tại số 219/17 Mai Xuân Thưởng, phường Bình Tây, TPHCM, dành cho những bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn đến TPHCM chữa trị. Hay hỗ trợ giáo dục cho con em làng dân tộc nghèo trên Tây Nguyên. Hoặc lắp đặt máy lọc nước, cung cấp nguồn nước sạch cho người dân một số vùng. Ngoài ra còn có các chuyến thiện nguyện hằng tháng, hằng năm, góp phần đem lại nguồn an ủi cho nhiều mảnh đời còn lận đận.
Trong lĩnh vực y tế, không ít nữ tu có chuyên môn làm việc tại nhiều cơ sở khám chữa bệnh tại TP Cần Thơ như tại bệnh viện Đa khoa Trung ương, Đa khoa Thành phố, Tai Mũi Họng, Phòng chẩn trị y học cổ truyền Trinh Vương. Những thầy thuốc mang lúp xanh còn tham gia những chuyến khám bệnh, giáo dục sức khỏe tại vùng sâu vùng xa; thăm viếng, hỗ trợ đưa bệnh nhân nghèo đến bệnh viện và tặng bảo hiểm y tế cho người khó khăn. Các sơ cũng liên kết với “Thùng thuốc Phanxicô” của dòng Phanxicô chủ trương, cấp phát những loại thuốc thường dùng cho mọi người trong những vùng quê nghèo, xa trạm xá; và các chị còn giúp đỡ bệnh nhân về đời sống thiêng liêng như tạo điều kiện để họ được lãnh bí tích Hòa Giải và rước Mình Thánh Chúa khi cần; hoặc dành những ngày nghỉ cuối tuần để cùng với y bác sĩ trong các bệnh viện tổ chức đi khám chữa bệnh và phát thuốc miễn phí cho người nghèo vùng sâu, vùng xa. Một số cộng đoàn có tủ thuốc tình thương để phục vụ cho người nghèo tại các họ đạo.
Trên những vùng truyền giáo như Tây Nguyên, hay tại địa bàn đa sắc tộc, đa tôn giáo như dải Mê-kông mênh mang sóng nước, nơi người Kinh, Khmer, Chăm, Hoa cùng chung sống và theo nhiều tôn giáo, tín ngưỡng khác nhau, sự hiện diện của các sơ trở thành chứng tá cho đời sống hòa đồng và phục vụ. Không ít nữ tu đang tham gia phục vụ tại nước ngoài như Campuchia, Bờ Biển Ngà, Đài Loan, Pháp, Nhật Bản.
150 năm là 150 mùa lúa chín vàng trên cánh đồng quê nơi các nữ tu từng đi qua. Sự hiện diện của các sơ như một nét chấm phá, góp nên một bức tranh đẹp cho Giáo hội và cho quê hương Việt Nam.
VŨ HOÀNG
Bình luận