Sáng 13.10, Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam tổ chức hội thảo lần thứ 57 tại Trung tâm Mục vụ TGP TPHCM, với chủ đề “Tính đối đáp trong Thánh ca Phụng vụ”, nhằm thúc đẩy sự tham gia tích cực của cộng đoàn trong các cử hành phụng vụ. Tham dự hội thảo có Đức cha Đa Minh Đặng Văn Cầu, Giám mục Chánh tòa giáo phận Thái Bình, Chủ tịch Ủy ban Thánh nhạc; linh mục Rôcô Nguyễn Duy, thư ký ủy ban; cùng các linh mục, tu sĩ, nhạc sĩ và ca trưởng đến từ 27 giáo phận.
Tại hội thảo, nhạc sĩ P. Kim, ủy viên Ban Thường vụ Ủy ban Thánh nhạc, trình bày đề tài chính dựa trên Hiến chế về Phụng vụ thánh Sacrosanctum Concilium của Công đồng Vatican II. Bài thuyết trình nhấn mạnh tính đối đáp là đặc điểm quan trọng của thánh ca phụng vụ, thể hiện qua các hình thức xướng - đáp, đối ca, luân phiên và cùng hát. Việc phân chia hợp lý các hình thức này giúp ca đoàn và cộng đoàn cùng tham gia tích cực vào việc cử hành phụng vụ. Theo nhạc sĩ P. Kim, vẻ đẹp của thánh ca không chỉ nằm ở giá trị nghệ thuật mà còn ở khả năng quy tụ nhiều thành phần. Một bài hát đơn giản nhưng giúp cộng đoàn hiệp nhất và cùng cầu nguyện vẫn có thể mang giá trị nghệ thuật và phụng vụ sâu sắc.
Bài thuyết trình cũng đề xuất mở các khóa đào tạo chuyên đề về hình thể âm nhạc dành cho nhạc sĩ và ca trưởng, cổ võ việc biên soạn thánh ca phụng vụ, phân biệt thánh ca phụng vụ với các loại thánh ca khác, đồng thời hoàn thiện hệ thống cung chủ tế bằng tiếng Việt. Một điểm được nhấn mạnh là sự chuyển đổi từ mô hình “ca đoàn hát” sang “Hội Thánh cùng hát”. Theo đó, ca đoàn không chỉ đảm nhận việc ca hát mà còn có trách nhiệm hướng dẫn và nâng đỡ cộng đoàn tham gia, góp phần hình thành lời cầu nguyện chung của toàn thể Hội Thánh.
Sau phần thuyết trình, linh mục Rôcô Nguyễn Duy đại diện Ủy ban Thánh nhạc giới thiệu bài hát năm mục vụ 2027 mang tên “Người người được cứu độ”. Tác phẩm do ủy ban sáng tác, lấy ý tưởng từ thư mục vụ với chủ đề “Mỗi gia đình là một cộng đoàn thừa sai”.
Phần thảo luận tập trung vào những vấn đề thực tế trong việc phục vụ thánh ca phụng vụ, gồm quy định về xướng - đáp trong Đáp ca thánh lễ, việc lựa chọn bài hát bảo đảm sự hài hòa giữa tính phụng vụ và tâm tình cầu nguyện, cách hạn chế tình trạng ca đoàn đảm nhận quá nhiều phần hát, cũng như một số lưu ý về bộ lễ tiếng Việt.
Kỳ họp tiếp theo của Ủy ban Thánh nhạc dự kiến diễn ra ngày 13.4.2027 tại Trung tâm Mục vụ TPHCM. Một cuộc họp khác dự kiến tổ chức tại giáo phận Thái Bình vào tháng 10.2027 nhằm phổ biến nội dung về tính đối đáp trong thánh ca phụng vụ và thống nhất các vấn đề liên quan đến hoạt động của ca đoàn.
Chi Phạm
Bình luận