Bảo mật thông tin

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đem lại cho con người nhiều đổi thay về đời sống kinh tế, xã hội… Tuy nhiên, một trong những vấn đề bất cập của nó chính là lộ lọt thông tin cá nhân.

Gần đây, giám đốc điều hành TikTok là Chu Thụ Tư đã bị các nghị sĩ Mỹ chất vấn về các nghi vấn liên quan đến sức khỏe tinh thần thanh thiếu niên và đặc biệt là mối lo về sự bảo mật thông tin của những người sử dụng TikTok.

Ở Việt Nam, thời gian qua xảy ra một loạt các phụ huynh có con đang đi học bị lường gạt về việc được báo qua điện thoại rằng con họ đang gặp tai nạn cấp cứu, yêu cầu chuyển tiền và thế là phụ huynh bị mắc bẫy lừa đảo. Một hiện tượng khác, nhiều người cũng dễ gặp, luôn bị những cuộc gọi từ số lạ mời đi du lịch, tham dự hội thảo và chào bán bất động sản… Ngoài ra, một số đối tượng đã đánh cắp thông tin cá nhân để sau đó có những thủ đoạn thâm nhập vào tài khoản ngân hàng để lấy tiền.

Những sự cố trên cho thấy trong thời đại công nghệ số, việc bảo mật thông tin của công dân đã có những bất cập. Những kẻ lừa đảo gọi điện cho phụ huynh, ngoài việc biết số điện thoại, tên phụ huynh, chúng còn biết con em họ đang học ở trường nào, nơi cư ngụ…

Những thông tin cá nhân lại lọt vào tay kẻ lừa đảo và sự việc diễn ra ở nhiều nơi, làm dấy lên câu hỏi về việc rò rỉ thông tin. Không thể biết việc rò rỉ thông tin bắt nguồn từ đâu, nhưng cho thấy hiện trạng là trong thế giới công nghệ, các thông tin cá nhân đã không được bảo vệ nghiêm ngặt, có những kẽ hở cho tội phạm mạng hoạt động, lừa đảo và chiếm đoạt tài sản.

Các cơ quan chức năng đã điều tra phát hiện có tình trạng thu thập, mua bán trái phép thông tin cá nhân của một số đối tượng. Hành động này không chỉ tác động, ảnh hưởng đến đời sống của một số người mà nó là vấn đề của an ninh con người, tính mạng cá nhân, là vấn đề an ninh kinh tế cũng như các hoạt động đảm bảo về sản xuất kinh doanh.

Đôi khi người tiêu dùng tự hỏi, khi họ đi siêu thị, làm một số thủ tục hành chính, hoặc đăng ký các tài khoản trên mạng, nhiều thông tin cá nhân phải cung cấp để thực hiện giao dịch như họ tên, quê quán, chỗ ở, số căn cước... Nhưng liệu có ai dám chắc rằng những thông tin đó đều được an toàn bảo mật bởi nơi tiếp nhận? Rõ ràng chưa có một khảo sát, điều tra về những nơi giao dịch có tiếp nhận thông tin cá nhân. Có lẽ cần phải có chế tài, quy định để bảo đảm các thông tin được bảo vệ khi tham gia một số dịch vụ xã hội.

Ngoài việc xử lý nghiêm minh các đối tượng vi phạm, cơ quan chức năng cần tăng cường các giải pháp ngăn chặn hiệu quả các hành vi phạm tội này. Các cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp sở hữu dữ liệu cần tìm ra các giải pháp hữu hiệu hơn để phòng ngừa các tình huống bị đánh cắp hoặc hành vi lạm dụng quyền hạn để sử dụng dữ liệu cá nhân sai trái. Bên cạnh đó, mỗi cá nhân cần thận trọng hơn trong việc sử dụng thông tin của mình, cẩn trọng hơn trong tiếp nhận các cuộc gọi từ người lạ.

Ngô Quốc Đông