Cây thánh giá gỗ cổ nhất châu Âu

Kết quả nghiên cứu bằng đồng vị carbon đã xác nhận cây thánh giá nổi tiếng của TP Lucca ở Ý là tác phẩm điêu khắc bằng gỗ lâu đời nhất châu Âu còn tồn tại cho đến ngày nay.

Trong nhiều thế kỷ, các thế hệ người hành hương không ngừng nối tiếp nhau đến thành phố Lucca đẹp như tranh vẽ gần bờ biển Ðịa Trung Hải để chiêm ngưỡng và sùng kính một thánh tích thiêng liêng - cây thánh giá gỗ cao 2,5m được biết với tên gọi “Volto Santo de Lucca”, tạm dịch “Thánh diện ở Lucca”. Bên trong thánh giá có lưu giữ một cây đinh từng đóng vào tay Chúa Giêsu, một mảnh của Mão gai và một lọ nhỏ chứa Máu Thánh Chúa.

Trải qua hơn 1.100 năm, các chi tiết khắc họa Chúa Giêsu vẫn rất sắc nét

Tương truyền, Volto Santo de Lucca tượng hình dưới năng lực điêu khắc của một đôi tay siêu phàm, theo một số tài liệu là do thánh Nicodemus tạc ra theo hình ảnh của Khăn Liệm Chúa Giêsu. Cây thánh giá luôn được giấu kín cho đến khi một vị giám mục Ý phát hiện trên đường hành hương đến Ðất Thánh vào thế kỷ 8. Thánh tích này được đưa lên một con thuyền không hề có thủy thủ, nhưng bằng cách nào đó vẫn giong buồm về đến bờ biển vùng Tuscany. Tại đây, một thiên thần đã giúp rước thánh giá đến Vương Cung Thánh Ðường nhà thờ Chánh tòa San Martino của giáo phận Lucca và được bảo tồn từ đó đến nay.

Tranh của họa sĩ Amico Aspertini vẽ cảnh đưa thánh tích về nhà thờ Chánh tòa của giáo phận Lucca

Bằng chứng khoa học

Khoa học vừa cung cấp một khía cạnh mới về Volto Santo de Lucca. Theo đó, các chuyên gia của Viện Vật lý Hạt nhân Quốc gia tại TP Florence (Ý) vào ngày 19.6 đã xác nhận thập giá cổ có niên đại từ năm 770 đến 880, trùng với thời điểm vị giám mục tìm thấy và đưa về Ý. Ðể xác định được niên đại của cổ vật thiêng liêng, các nhà nghiên cứu đã cẩn thận lấy đi 3 mảnh gỗ từ các phần khác nhau, và một sợi vải trên áo chùng của tượng Chúa Giêsu. Phân tích đồng vị carbon-14 đã cho kết quả duy nhất: mỗi mẫu vật đều có niên đại từ những thập niên cuối cùng của thế kỷ 8 đến cuối thế kỷ 9.

Không dừng lại ở đó, tuyệt phẩm bằng gỗ này vẫn trong tình trạng tốt, với đôi mắt của Chúa Giêsu được khắc họa trên nền gỗ vẫn đầy đủ những chi tiết, gây ngạc nhiên cho các nhà nghiên cứu. “Lịch sử nghệ thuật vừa mở ra một chương mới”, báo The New York Times dẫn lời chuyên gia Annamaria Giusti, một trong những nhà bảo tồn và phục hồi di tích nổi tiếng nhất của Ý. Bà cũng đảm nhiệm vai trò cố vấn cho Vương Cung Thánh Ðường San Martino, nơi yêu cầu nghiên cứu thánh giá quý báu nhân dịp kỷ niệm 950 năm khánh thành nhà thờ.

Phát biểu tại cuộc họp báo được tổ chức tại nhà thờ San Martino, bà Giusti nhận định việc xác định được niên đại của thánh giá gỗ có thể mở ra các hướng nghiên cứu mới đầy hứa hẹn. Trong khi đó, sử gia nghệ thuật Stefano Martinelli đánh giá rằng “Volto Santo de Lucca” được xem là một trong những thánh tích quan trọng về Chúa Giêsu, có vị trí tương đương Tấm vải liệm Thành Turin. Ðồng thời, cổ vật này là biểu tượng của lòng kiêu hãnh tại một thành phố vẫn duy trì được sự độc lập suốt 7 thế kỷ. Ðối với Lucca, đây không chỉ là một vấn đề liên quan đến tôn giáo, mà còn về khía cạnh văn hóa - lịch sử, và là biểu tượng của thành phố.

Thông điệp cứu độ

Ðức cha Paolo Giulietti, Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Lucca hoan nghênh cuộc nghiên cứu và khẳng định kết quả thu được “là thông điệp cứu độ của Ðức Giêsu Nazareth, Ðấng đã chịu khổ hình trên thập giá để thể hiện tình yêu thương và quyền năng của Thiên Chúa”. Ðức cha nhấn mạnh Volto Santo de Lucca còn là “ký ức sống” về Chúa Giêsu. Theo ngài, cuộc nghiên cứu khoa học đã mang lại kết quả xác thực, chứng tỏ nguồn gốc của cây thánh giá cổ, biểu tượng đã để lại những dấu vết không bao giờ xóa nhòa trong văn hóa, tâm linh của thành phố Lucca và cả châu lục già.

Nơi lưu giữ cây thánh giá thiêng liêng trong nhà thờ San Martino

Ðến cuối thời Trung Cổ, Volto Santo de Lucca nổi tiếng ở miền Tây Âu đến nỗi thánh tích này trở thành biểu tượng trong lúc cầu nguyện của giới quý tộc Pháp. “Nhân danh Thánh diện của Lucca” cũng là lời tuyên thệ khi tiếp nhận ngai vàng của hoàng đế William II xứ Anh và cây thánh giá cũng được đề cập trong quyển Inferno (Hỏa ngục) thuộc tuyển tập Divina Commedia (Thần khúc) nổi tiếng xuyên suốt các thế hệ của nhà thơ Dante.

Trong lúc dịch Covid-19 tấn công Ý và cả thế giới, Vương Cung Thánh Ðường San Martino đã hoãn các sự kiện kỷ niệm 950 năm của nhà thờ sang mùa thu. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ lễ rước và thắp nến vào ngày 13.9 để tôn vinh Volto Santo de Lucca sẽ có thể diễn ra như dự kiến hay không, vì nhiều sự kiện tôn giáo tương tự đã bị hủy bỏ trên toàn nước Ý. Nhưng dù sao, các tín hữu vẫn có thể chiêm ngưỡng thánh tích hơn 1.100 tuổi tại ngôi nhà thờ Chánh tòa của Lucca.

LING LANG