Chính sách và cuộc sống

C

ách đây khoảng hơn 1 năm, đề án làm thẻ căn cước công dân được triển khai trên nhiều tỉnh thành, với mục tiêu là tạo ra một dữ liệu cư dân quốc gia trong thời công nghệ số. Nhớ lại thời kỳ này, các xã phường, những ban chức năng như tổ trưởng dân phố, công an đốc thúc dân cư đi làm. Có nơi làm căn cước tới tận 1 giờ sáng. Thật là khẩn trương! Tuy nhiên, việc cập nhật các thông tin vào chíp căn cước lại được huy động một lần nữa vào đầu năm 2022. Thế là cư dân lại mang giấy phép, đăng ký lái xe, sổ hộ khẩu, tạm vắng, tạm trú… để tích hợp vào căn cước mới. Tất cả những việc này nhằm tới một viễn cảnh tương lai là đơn giản hóa thủ tục hành chính. Một trong những ưu điểm lớn của thẻ căn cước gắn chip được đánh giá cao, đó là thẻ có thể tích hợp được hơn 30 loại giấy tờ khác nhau.

Ngày 23.8.2022, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội cho biết, đơn vị đã có văn bản đề nghị các bộ, ngành, địa phương về việc triển khai thực hiện quy định của Luật Cư trú để thống nhất, đồng bộ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi, giảm phiền hà cho công dân trong thực hiện các thủ tục hành chính, giao dịch dân sự, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân. Khi công dân xuất trình thẻ căn cước công dân theo yêu cầu, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không được yêu cầu công dân xuất trình thêm giấy tờ khác. Tuy nhiên, hiện nay ở một số điểm xã phường vẫn xảy ra tình trạng được phản ánh trên báo chí là: khi đến thực hiện một số thủ tục như làm giấy khai sinh cho con, đăng ký tạm trú… vẫn được cán bộ hỏi về sổ hộ khẩu. Một số người dân cho biết dù đã có căn cước công dân gắn chíp, nhưng câu đầu tiên của cán bộ tiếp nhận khi đăng ký làm các thủ tục hành chính vẫn là: “Sổ hộ khẩu gốc đâu?”. Câu hỏi đặt ra: Cần giấy tờ gốc làm gì khi thông tin cá nhân người dân đã được cập nhật trên cơ sở dữ liệu quốc gia?

Hiện trạng trên cho thấy, để thực hiện cuộc chuyển đổi số có tính chất quốc gia có lẽ cần phải thêm thời gian. Bởi phải có dữ liệu số, tiếp đó các công tác chuyển đổi như hệ thống máy đọc thẻ và các lớp bồi dưỡng cho các công chức hành chính cấp cơ sở phải được thực hiện thống nhất đồng bộ. Có như vậy, ý nghĩa của đề án làm căn cước mới đạt hiệu quả thực tế. Việc này còn vấp phải một rào cản khác là nhiều công chức vẫn thực hành và tư duy theo lối cũ, nên không chịu cập nhật kiến thức công nghệ và cách thức hành chánh mới.

Việc chuyển đổi một thói quen rõ ràng cần phải có thời gian để thích ứng. Chính sách và cuộc sống luôn có một khoảng cách, độ vênh nhất định. Để rút ngắn khoảng cách đó, buộc người thực hiện phải sớm cập nhật kiến thức, đồng thời từ bỏ những thói quen và lề lối làm việc cũ.

Ngô Quốc Đông