Chờ ngày phục sinh

Năm phụng vụ được Giáo hội phân chia thành 5 mùa gồm Vọng, Giáng Sinh, Chay, Phục Sinh và Thường Niên. Ngoài ra, Giáo hội cũng dành hai tháng Hoa, Mân Côi để tôn vinh Đức Mẹ và tháng Các Linh Hồn cầu nguyện đặc biệt cho các tín hữu đã qua đời.

Điều này cho thấy, người chết là một dấu ấn đặc biệt trong đức tin Công giáo. “Nhờ Đức Kitô, cái chết của các tín hữu mang một ý nghĩa tích cực. Nhãn quan Kitô giáo về cái chết được diễn đạt thật rõ nét trong phụng vụ của Hội Thánh: Lạy Chúa,đối với các tín hữu Chúa, sự sống thay đổi chứ không mất đi, và khi nơi nương náu ở trần gian bị hủy diệt tiêu tan, thì họ lại được một chỗ cư ngụ vĩnh viễn trên trời (Kinh Tiền tụng I lễ cầu cho các tín hữu đã qua đời). Khi con người chết, linh hồn rời khỏi thân xác, nhưng khi sống lại, thân xác chúng ta sẽ được Thiên Chúa ban cho sự sống bất diệt, được biến đổi khi liên kết lại với linh hồn. Trong thời đại ngày nay, Hội Thánh vẫn được mời gọi phải rao giảng niềm tin vào sự sống lại: Niềm tin của các Kitô hữu chính là sự sống lại từ cõi chết, chúng ta sống khi tin như thế” (Huấn thị Ad Resurgendum cum Christo- Cùng sống lại với Đức Kitô).

Kể từ khi Giáo hội cho phép hỏa táng bên cạnh việc chôn cất trong lòng đất, ngoài nghĩa trang, các giáo điểm, giáo họ, giáo xứ đều lưu tâm đến việc xây dựng nhà đặt tro cốt trong khuôn viên nhà thờ để các tín hữu cầu nguyện, tưởng niệm người đã khuất. Trong tháng Các Linh Hồn, một truyền thống tốt đẹp được hình thành từ lâu đời của các cộng đoàn tín hữu là cùng nhau tham dự thánh lễ tại nghĩa trang hoặc nhà hài cốt, thăm viếng và sửa sang mồ mả, ngoài các dịp tảo mộ riêng tư trong năm.

Riêng về nghĩa trang, còn được gọi bằng một từ ngữ rất có ý nghĩa là Đất Thánh, với sự chuyển biến về nhận thức, người Công giáo ngày càng tô điểm “sống động” và tươi đẹp cho phần đất này, khác với vẻ hoang vu, âm u, lạnh lẽo của một bãi tha ma rùng rợn với những ám ảnh của cõi âm.

Ngoài xã hội hiện nay, ngày càng có nhiều công viên nghĩa trang thoáng đãng, đẹp mắt và hài hòa với các mảng cây xanh và hoa tươi mang đến một nét tươi mới cho nghĩa trang. Đối với các cộng đoàn giáo hữu, việc xây dựng nghĩa trang Công giáo lại có một sắc thái riêng.

Dù ở thành thị hoặc thôn quê, hầu như mỗi cộng đoàn tín hữu đều có khu nghĩa trang riêng biệt theo giáo huấn của Giáo hội. Sau này, nhiều giáo xứ đề cao việc xây dựng các ngôi mộ cùng một kiểu dáng, khuôn mẫu để không có sự phân biệt - giống như nét đặc trưng của các nhà quàn tro cốt; có nơi không làm nóc, các ngôi mộ đều bằng phẳng với mặt đất, trên mộ bày hoa tươi mang hình dáng của một hoa viên, khác hẳn với khung cảnh truyền thống; có nghĩa trang ở thôn quê gần với khu dân cư là chốn đi về hằng ngày của già trẻ lớn bé trong họ đạo; tất cả toát lên sự gần gũi, bình dị, thân thương gây nhiều suy nghĩ và xúc cảm cho người còn sống.

Mối tương quan giữa người sống và người chết không chỉ là niềm tin thầm lặng trong tâm linh, mà còn được biểu lộ ra bên ngoài bằng cách chăm chút Đất Thánh, nhà hài cốt một cách trân trọng; không chỉ bày tỏ lòng hiếu kính với người quá cố mà còn với niềm tin người thân của mình đang tạm yên nghỉ chờ ngày phục sinh xác hồn cùng Đức Kitô.

HOÀNG ANH