Trong xã hội ta hiện nay đang tồn tại một tình trạng “loạn danh xưng”, đặc biệt là trong giới giải trí. Vào thế giới phẳng, chúng ta thấy một loạt những danh hiệu như “ông hoàng nhạc sến”; “nữ hoàng phòng trà”; “ông vua nhạc Pop”, “nữ hoàng nội y”, “người đẹp dao kéo”, “người đẹp chuyển giới”… Lại cũng xuất hiện cả những danh hiệu để tôn vinh các ngành nghề khác: “nữ hoàng văn hóa tâm linh Việt Nam”, “nữ hoàng thực phẩm Việt Nam”… Rồi một loạt các mỹ từ khác để gán cho người này người kia như “thần đồng”, “siêu nhân”, “thiên tài” này nọ… Không ít trong số những danh hiệu đó chỉ là một sự “dán nhãn” cho nhau, nhiều khi không chỉ dựa vào năng lực thực sự. Bởi vậy có người cho rằng nó thấy nhảm và nhạt. Ví như ngày xưa chỉ có cuộc thi hoa hậu do báo Tiền Phong tổ chức, nên người đẹp đăng quang từ cuộc thi này được nhiều người biết đến. Nhưng nay có rất nhiều cuộc thi người đẹp, đôi khi không thể nhớ nổi, làm người xem cũng không còn hào hứng chú ý nhiều.
 |
Vấn đề là tại sao người ta lại thích danh như vậy? Thời công nghệ 4.0, sự lan tỏa “danh” có thể đem đến nguồn lợi nhanh hơn. Chẳng ngẫu nhiên khi ai đó bỏ thời giờ để làm những video sốc, độc, lạ, thậm chí là “dở hơi” đưa lên mạng cho nhau xem. Thực chất là câu view xem quảng cáo. Bởi vậy họ cần phải đánh bóng hơn nữa danh tiếng và thương hiệu của mình. Không ít trường hợp khi “danh” đã nhạt, người này kẻ nọ lại tự gây sốc tên tuổi bằng nhiều trò lố để thu hút dư luận.
Xem ra người Việt ta rất háo danh, nên gần đây trên thời sự VTV1 đã có chương trình bóc mẽ, lột trần việc “bán các danh hiệu” cho những người, những đơn vị cần danh với giá từ vài trăm triệu tới bạc tỷ. Người ta tự hỏi không biết “cái danh mua” đó tồn tại bao lâu và nó sẽ đem lại nguồn lợi gì cho người mua nó?
Suy cho cùng, con người sống trong cộng đồng xã hội cần phải xác định vị trí công việc cũng như giá trị nghề nghiệp của mình, đó là danh hiệu dựa trên nỗ lực cá nhân (cả tài và và đức) và những đóng góp được mọi người biết đến và tôn vinh thực sự. Những danh hiệu như vậy có sức sống xuyên thời gian, rất khó nhạt phai trong lòng người mến mộ. Ngược lại, những danh hiệu được gán cho, tự nghĩ ra hay “tự dán nhãn” cho nhau đôi khi khá ồn ào, vui tai, nhưng cũng nhanh chóng tan biến chẳng còn ai biết đến. “Danh” phải gắn với “thực”, nếu danh không gắn với năng lực thực sự của mình thì dễ thành “hữu danh vô thực”.
Ngô Quốc Ðông
Bình luận