Cùng con đặt mục tiêu cho năm mới

Đặt mục tiêu cho năm mới với con nghe tưởng to tát, thực ra chỉ là những gì thực tế, gần gũi và vừa với sức của con.

Mục tiêu thực tế

Mục tiêu của con cái chủ yếu là học hành. Không nên đặt mục tiêu quá cao, vượt quá sức của con. Em Đinh Ngọc Hiếu, 10 tuổi (Q3) đã hét lên với mẹ trước mặt cô gia sư tiếng Anh: “Sức học của con bình thường mà mẹ cứ bắt con phải ráng học để vào Trần Đại Nghĩa. Nếu thi đậu vào được chưa chắc con đã theo kịp mọi người”.

Nhiều phụ huynh đặt ước mơ mình không đạt được lúc còn trẻ lên vai con cái. Một học sinh của tôi đã phải thi đi thi lại kỳ thi tuyển sinh để vào Đại học Y dược TPHCM ròng rã 10 năm trời mà vẫn không đậu. Em thi lúc 17 tuổi đến 27 tuổi, lúc các bạn em đã tốt nghiệp đại học và đã có chỗ làm ổn định, em vẫn tiếp tục đi thi!

Đặt mục tiêu thực tế cho con từ nhỏ cũng là cách giúp con sống thực với bản thân, không ảo tưởng về mình, từ đó đứa bé có thể tự vạch ra tiếp những mục tiêu khác hằng năm. Thí dụ bé Trần Thị Hồng, 7 tuổi, học sinh lớp 2 trường Kỳ Đồng khoe rằng năm mới bé sẽ gắng tập viết chữ đẹp hơn và sẽ có nhiều điểm tốt hơn. Bé Phạm Tuyết Như, 8 tuổi, học sinh trường Trần Văn Đang được bố giúp đặt mục tiêu học tốt môn toán sao cho điểm toán học kỳ 2 cao hơn điểm 5 ở học kỳ 1.

Những mục tiêu như thế “vừa sức” với các bé, và là động cơ để bé học tập tốt hơn. Ngoài ra còn có những kỳ thi để “chinh phục”, như bé Lê Hữu Nhân, 7 tuổi học sinh trường Trần Hưng Đạo. Ba mẹ động viên bé hè này sẽ lấy được chứng chỉ Anh ngữ thiếu nhi Starters. Bé tâm sự: “Con sẽ ráng học lấy bằng Starters để được vào lớp Anh văn tăng cường của trường”. Cũng có nhiều bé đã đạt được mục tiêu của năm trước như bé Nguyễn Thị Nguyên Hương, 9 tuổi đã đậu chứng chỉ Flyers trước Tết. Mục tiêu năm mới của Nguyên Hương là luyện toán giỏi hơn để vào lớp 5.

Bà Trần Thị Vân, 40 tuổi (Q3) chia sẻ: “Ai cũng muốn con mình giỏi giang cả. Nhưng cũng tùy sức của con. Tôi cứ khuyên con tôi hãy học tốt hơn ngày hôm qua, hãy sống tốt hơn hôm qua. Đừng bắt con cái chạy theo thành tích để bằng con cái nhà người khác, không chỉ tội con mình mà còn khiến chúng nhụt chí khi thất bại”. Thực vậy, đặt ra mục tiêu quá cao, không chỉ không là động lực cho con cái mà còn gây áp lực lớn. Khi kết quả không như mong muốn, con sẽ rơi vào sự tuyệt vọng nặng nề, thậm chí thù ghét bản thân, sống trong mặc cảm tự ti và xa lánh mọi người

Những bước chân vũng chắc vào đời

Chị Nguyễn Thị Hải Nhi, 25 tuổi, tốt nghiệp Đại học Ngoại thương hiện làm việc tại một ngân hàng cho biết lúc nhỏ ba của chị đặt những mục tiêu rất nhỏ như năm mới chị phải ráng tự dậy sớm đi học mà không cần phải réo gọi như “kêu đò qua sông” nữa. Trong việc học, nếu điểm học kỳ 1 thấp, ba không chỉ không rầy là mà con an ủi khuyên chị ráng năm mới học chăm hơn để đạt điểm cao hơn. Ba hỏi xem chị yếu môn nào để cho tiền học thêm hoặc mua sách về rèn luyện bài tập. Nhờ có ba động viên, trong học kỳ 2, việc học của chị tiến bộ rõ rệt, kéo theo điểm số tăng hẳn so với học kỳ trước.

Cũng như Hải Nhi, anh Lê Duy Lê, 36 tuổi, hiện là quản lý công ty TNHH Phúc Thịnh kể khi nhỏ, ba mẹ anh thường đặt ra những mục tiêu rất vừa sức. Luôn hoàn thành bổn phận khi nhỏ, nên anh có được sự tự tin trong cuộc sống sau này.Chẳng hạn ở những năm cuối cấp thì mục tiêu được đưa ra là đủ điểm vào các trường công. Khi đã trở thành sinh viên thì mục tiêu là tốt nghiệp loại khá trở lên. Trong thời gian còn học đại học, Duy Lê được bố khuyến khích tham gia hoạt động xã hội, luyện tập thể thao, võ thuật, đạt chỉ tiêu lên đai khi học Vovinam, đồng thời xin việc làm bán thời gian để có kinh nghiệm và thiết lập những mối quan hệ tốt trong xã hội

Khi con thất vọng về mình

Đến các phòng điều trị tâm lý, có không ít bệnh nhân là học sinh, sinh viên. Chị Trần T.H, 28 tuổi từ nhỏ đã học xuất sắc. Ba mẹ T.H luôn kỳ vọng vào sự thông minh của con gái. Họ đặt “chỉ tiêu” con gái sẽ là giám đốc điều hành công ty đa quốc gia tại Việt Nam. Tuy nhiên, thành công nơi trường học chưa chắc thành công nơi trường đời. Chị chỉ có thể làm việc trong một công ty nhỏ bình thường, không những thế, lại làm không tốt công việc của một nhân viên tiếp thị. Nghĩ mọi người không nhận ra được khả năng của mình, chị xin ba mẹ hết vốn liếng ông bà dành dụm gởi trong ngân hàng dưỡng già để mở công ty thời trang D.H. Chỉ sau một năm, công ty phá sản, chị vướng vào nợ nần và chìm vào căn bệnh trầm cảm. Nặng hơn, chị thường đóng vai “chủ tịch” đến những công ty khác “hợp tác làm ăn” dù trong túi chẳng có đến 10.000đ uống trà đá. Gương mặt chị trở nên quen thuộc với những văn phòng kinh doanh tại trung tâm thành phố. Chị như dở người với những hành vi kỳ lạ đến độ trên Facebook không ai “kết bạn”, bởi những câu nói của chị như người đi trên mây!

Cứ mỗi thứ năm, bà Triệu Thị S. đưa đứa con trai duy nhất đến phòng tâm lý tại quận 3 điều trị. Bà kể con trai bà là Phạm Tuấn T, học sinh trường Kỳ Đồng 10 năm trước. Bà đã đặt chỉ tiêu cho con đậu vào Trần Đại Nghĩa, lớp chuyên toán. T. không chỉ rớt thảm hại mà môn toán chỉ 0,5 điểm, là đề tài chế nhạo cho bạn bè. Em rơi vào khủng hoảng, thất vọng về mình và thù ghét bản thân đến độ, theo lời bác sĩ, em bị tâm thần loại nhẹ. Bà S. nói nếu như có thể quay ngược thời gian, bà sẽ cho T. học hành đúng với trình độ của em, thay cho những kỳ vọng, những “mục tiêu” thành công vượt quá sức chịu đựng con trai mình.

Con thông minh, giỏi giang là mơ ước của các bậc phu huynh. Tuy nhiên, hãy nhìn vào thực tế, sức học, sức khỏe của con mà giúp con tiến bộ hơn bằng những mục tiêu đơn giản, dễ đạt được. Như thế sẽ tạo động lực trong cuộc sống cho con thay vì áp lực phải thành công bất cứ giá nào.

NGUYỄN NGỌC HÀ