Dấu ấn họ đạo Chánh tòa Mỹ Tho theo dòng lịch sử

Hơn trăm năm, hạt giống Lời Chúa bén rễ tại vùng đất Mỹ Tho. Qua những thăng trầm, ngọn lửa đức tin và phục vụ của giáo dân xứ Chánh tòa ngày nay vẫn đang bừng cháy.

KHỞI ÐI TỪ LÒNG TIN

Lần về quãng đầu, khi hạt giống Tin Mừng nảy nở tại vùng đất này, mới thấy hết sự bền đỗ trong đức tin, đức cậy và lòng mến của giáo dân nơi đây. Giáo phận Mỹ Tho được thành lập năm 1960 nhưng có quá trình hình thành và phát triển từ hơn 200 năm trước. Theo bản báo cáo viết tay của cha thừa sai Rênhiê hiện lưu trữ tại Tòa Tổng Giám mục TGP.TPHCM thì:“Trước năm 1861 chưa có cộng đoàn Công giáo Mỹ Tho. Chỉ có những người Công giáo bị lính An Nam giam giữ trong đồn. Những người này thuộc bổn đạo của họ Thủ Ngữ, Ba Giồng hay những họ đạo khác”. Từ một nhóm nhỏ những người Công giáo bị giam cầm, cùng giai đoạn cha thánh Phêrô Lựu tử đạo, tài liệu cũng ghi rõ: “…Đến ngày 28.1.1862,họ đạo Mỹ Tho có 1986 giáo dân”.Tài liệu giáo xứ giải thích thêm về sự gia tăng bổn đạo đột biến chỉ trong thời gian ngắn, có luồng ý kiến cho rằng do được ảnh hưởng bởi lòng đạo và gương sống của cha thánh Phêrô Lựu. Theo đó, năm 1861, khi đang coi sóc họ đạo Ba Giồng, cha hay đi thăm viếng các bổn đạo bị giam giữ tại Mỹ Tho, nhắn gởi và an ủi họ. Và có lẽ, nhờ việc tử đạo của cha Phêrô Lựu (4.1861) mà lòng yêu mến đã thấm nhập tâm hồn tín hữu.

Nhà thờ Chánh tòa Mỹ Tho

Dưới tác động của các vị thừa sai trong công cuộc truyền giáo, dần dà người dân bản xứ tin theo Chúa nhiều hơn. Vị mục tử đầu tiên của họ đạo Mỹ Tho là cha sở Guillou. Cộng tác và tiếp nối lần lượt là các cha thuộc Hội Thừa sai Paris. Các nữ tu dòng Thánh Phaolô thành Chartres cũng đến hiện diện từ rất sớm. Theo cha Rênhiê, năm 1864 các dì có mặt tại Mỹ Tho, với bề trên đầu tiên là dì Liziong. Sự hiện diện của họ luôn gắn với các hoạt động phong phú như thành lập trường học, cô nhi viện, viện dưỡng lão, và giúp việc mục vụ giáo xứ.Đến năm 1868, Mỹ Tho có thêm sự hiện diện của các sư huynh Lasan. Một trường học để giáo dục giới trẻ đã được thành lập cùng năm và được xem như bệ phóng cho những nhân tài trẻ sinh ra ở vùng đất nghèo nàn này được thay đổi. Thời gian đầu, giáo đoàn Công giáo tại Mỹ Tho tụ họp dưới ngôi nhà thờ nhỏ, lợp lá do các cha thừa sai dựng nên được đặt tên là nhà thờ Thánh Phanxicô Xaviê. Cùng với sự lớn mạnh là nhu cầu phải có một ngôi nhà thờ rộng lớn hơn. Năm 1876, Đức cha Colombert, Giám quản Tông tòa Giáo phận Tây Đàng Trong đã thánh hiến ngôi nhà thờ mới có tên gọi nhà thờ Vĩnh Tường. Và ngôi thánh đường hiện tại, với tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm là ngôi nhà thờ thứ ba được dựng nên trong hành trình đức tin nơi miền đất ven sông Tiền.

Hướng đến người đau khổ qua chương trình "Ngày thế giới vì người nghèo"

“GIÁO XỨ MẸ” NGÀY NAY

Linh mục chánh xứ Giacôbê Hà Văn Xung cho biết tính đến năm 2017, họ đạo có khoảng 3.600 giáo dân, đã được dựng xây và phát triển nhiều đoàn thể Công giáo. “Vì đây là ngôi nhà thờ mẹ, giáo xứ mẹ nên trong mục vụ, các giáo hữu cũng ý thức hướng cho mình đến việc mở rộng san sẻ với các xứ còn khó khăn hơn. Hơn nữa, giáo dân đạo gốc, đi qua lịch sử dài với những thăng trầm nên lòng tin khá kiên vững, các sinh hoạt đạo đức truyền thống cũng được giữ gìn”, cha giải thích. Từ lâu, các hoạt động thiện nguyện xã hội rất được chú trọng. Ban Caritas họ đạo có chương trình phát cơm cho người nghèo, chăm sóc bệnh nhân tâm thần, người neo đơn tại các trung tâm bảo trợ xã hội. Trường khuyết tật Nhân Ái Mỹ Tho, nơi nuôi dạy các trẻ kém may mắn còn là địa chỉ thường xuyên có các giáo hữu trong xứ tới lui viếng thăm, giúp đỡ. “Nhân dịp Năm Thánh Lòng Thương Xót Chúa, họ đạo cũng mở chương trình ‘Thực thi Lòng Thương Xót Chúa’, đến vùng ngoại biên, chăm lo bác ái. Dù giáo dân mỗi người mỗi việc bận rộn nhưng bà con tham gia rất nhiệt tình”, ông Lê Hoàng Duy An, Chủ tịch HĐMVGX kể.

Chăm lo cho bà con vùng xa xôi - ảnh: tư liệu GX

Tháng 7 tới là tròn một năm giáo dân Chánh tòa Mỹ Tho khánh thành cơ sở từ thiện, chăm sóc trẻ và phòng khám bệnh miễn phí tại ấp Trường Xuân A, xã Thanh Bình, huyện Chợ Gạo. Cơ sở này cách họ đạo 8 cây số và đang tích cực phục vụ cho những anh chị em lao động, người bệnh có hoàn cảnh khó khăn ở thôn quê. Đây cũng là hoạt động thiết thực của họ đạo nhằm liên đới với địa phương trong lĩnh vực giáo dục, y tế. Xã này cũng là vùng ít người Công giáo, nên đây còn là dịp để giáo hữu tỏa lan tinh thần Tin Mừng, thi hành sứ vụ yêu thương. Được sự tin tưởng của bà con, dần dần cơ sở càng có nhiều phụ huynh gởi con trẻ học tập, số lượt người đến để được khám bệnh cũng nhiều hơn. Anh Trịnh Công Thuận, một thành viên nổi bật của giới trẻ họ đạo thường hay tham gia các hoạt động bác ái chia sẻ, chính nhờ gặp gỡ những thân phận bất hạnh, khổ đau giúp anh đồng cảm nhiều hơn, yêu thương nhiều hơn và muốn đến gần để nâng đỡ những anh chị em gặp khó khăn hơn nữa.

Một buổi cầu nguyện với Đức Mẹ trong tháng Mân Côi - ảnh: GX cung cấp

Nhà thờ Chánh tòa Mỹ Tho do là nơi diễn ra nhiều sinh hoạt, mục vụ nên cũng được các giáo dân trong họ đạo để ý cẩn thận và chăm sóc cách đặc biệt. Năm 2006, cha Giacôbê cùng với bà con khởi sự trùng tu ngôi thánh đường. Đây là nhiệm vụ cấp bách nhằm đáp ứng nhu cầu của cả địa phận. Cha cho mở rộng thêm hai gian nhà thờ, sửa mới tháp chuông và nhiều phần bị xuống cấp, tuy nhiên vẫn dựa trên đường nét kiến trúc gothique cũ, để công trình vẫn giữ được nét cổ kính. Năm 2007, việc trùng tu hoàn thành, cũng là dịp họ đạo kỷ niệm 100 năm chính thức thành lập. Trong đời sống đạo, bà con vẫn giữ những nét đạo đức truyền thống lâu đời của một xứ gốc Nam. Các hội đoàn tuy hoạt động riêng rẽ song luôn giữ tinh thần đoàn kết chung tay phục vụ, sẵn sàng bổ trợ nhân lực cho nhau và cùng nhau hướng đến tha nhân.

Trải qua thời gian, lòng đạo đức và đức tin của những con người nơi đây càng tỏa sáng. Họ như men, như muối đang dệt yêu thương cho cuộc đời, cho xã hội…

Anh Nguyên