Thánh John xứ Rila - còn được biết đến với tên Ivan Rilski - mà người Bulgaria vinh danh là “người làm phép lạ”, được khắc hình trên đồng 1 euro của nước này.
Ngày 1.1.2026, Bulgaria chính thức là thành viên thứ 21 của khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Trong số những đồng tiền mới được đưa vào lưu hành, nước này đã giới thiệu đồng 1 euro khắc chân dung thánh John xứ Rila, quan thầy và là nhà sáng lập tu viện Rila tuyệt đẹp.
Vị ẩn tu đầu tiên của quốc gia
Sinh khoảng năm 876 ở Skrino, dưới chân núi Osogovo, ngài là ẩn sĩ đầu tiên của Bulgaria, và khi còn sống đã được tôn kính như một vị thánh. Ban đầu là một người chăn gia súc, đến năm 25 tuổi, ngài trở thành tu sĩ của tu viện Thánh Dimitrii ở dưới đỉnh núi Ruen. Sau khi tuyên hứa, ngài rời tu viện để tiếp tục đời sống tu hành và cầu nguyện. Thánh nhân chọn sống trong cảnh cô độc ở nhiều nơi, trước khi đến dãy núi Rila. Tại đây, ngài dành phần còn lại của cuộc đời để cầu nguyện và sống bên trong các hang động thuộc dãy núi.
Tương truyền, thánh John xứ Rila đã thực hiện nhiều phép lạ giúp đỡ người dân. Thế nhưng, tiếng lành đồn xa và danh tiếng ngày một tăng lại mang đến phiền toái không nhỏ cho vị thánh luôn muốn sống đời ẩn tu và tránh tiếp xúc với người ngoài. Dù vậy, số lượng người trẻ tuổi theo chân ngài không ngừng gia tăng, họ tìm cách đến gần và sống xung quanh hang động mà thánh nhân đang tu tập. Theo thời gian, điều này dẫn đến sự ra đời của tu viện Rila, và đến nay vẫn là tu viện quan trọng nhất của Bulgaria.
Cho đến khi về với Chúa (18.8.946), thánh John xứ Rila đã dùng chính cuộc đời mình làm chứng nhân giúp Lời Chúa được loan truyền tại Bulgaria. Ngài được cả Công giáo và Chính Thống giáo tôn kính.
Tượng đài văn hóa, kiến trúc
Tu viện Thánh John xứ Rila, còn gọi là tu viện Rila, ngày nay là tu viện Chính Thống giáo Đông phương lớn nhất và nổi tiếng nhất của Bulgaria. Tu viện tọa lạc ở dãy núi Rila, tây nam Bulgaria, cách thủ đô Sofia khoảng 117 km về phía nam. Nằm sâu trong thung lũng sông Rilska, tu viện được đặt theo tên nhà sáng lập và hiện là nơi sinh sống của khoảng 60 tu sĩ. Đây cũng là điểm hành hương quan trọng đối với nhiều tín hữu Chính Thống giáo.
Được sáng lập vào thế kỷ thứ 10, tu viện Rila được xem là một trong những tượng đài văn hóa, lịch sử, kiến trúc quan trọng nhất nước. Tuy nhiên, khi còn sống, thánh John xứ Rila không ở trong tu viện mà sống trong một hang động gần đó và không hề sở hữu bất kỳ vật chất nào. Khu phức hợp tu viện do các học trò của ngài xây để làm nơi trú ngụ trong lúc tu học với thầy mình.
Toàn bộ quần thể tu viện chiếm diện tích khoảng 8.800m2, có hình chữ nhật. Nhà thờ chính được xây vào giữa thế kỷ 19, có 5 mái vòm, 3 bàn thờ và 2 nhà nguyện phụ. Một trong những báu vật quý giá nhất bên trong là bức tường thờ mạ vàng nổi tiếng với nghệ thuật chạm khắc gỗ tinh xảo, phải mất 5 năm mới hoàn thành.
Nhà thờ còn lưu giữ nhiều biểu tượng thánh giá trị, có niên đại từ thế kỷ 14 đến 19, và thư viện lưu giữ 250 bản thảo và khoảng 9.000 ấn phẩm in cổ xưa. Bảo tàng của tu viện đặc biệt nổi tiếng với Cây Thánh giá của Rafail, là một tuyệt tác làm bằng gỗ với kích thước 81cm x 43cm. Đây là tác phẩm của một tu sĩ tên Rafail, với bàn tay tài hoa đã tái hiện tỉ mỉ 104 cảnh tượng tôn giáo cùng 650 nhân vật - tất cả bên trên một thánh giá không quá lớn. Quá trình chế tác kéo dài không dưới 12 năm, hoàn thành vào năm 1802. Trùng hợp là vị tu sĩ hoàn tất tuyệt tác để đời của mình trước khi bị mù.
BẠCH LINH
Bình luận