Đức Giáo Hoàng ở Myanmar

“Tình thương và hòa bình” là thông điệp xuyên suốt chuyến tông du từ ngày 27.11 đến 30.11 của Đức Phanxicô tại Myanmar, đất nước có đến 88% dân số là người theo Phật giáo.

TRẨY HỘI Ở YANGON

Tại xứ sở mà những ngôi chùa với tháp vàng tuyệt mỹ đã trở thành biểu tượng, hình ảnh của những vị sư đi khất thực đã trở nên rất thân quen, đặc biệt, nếu khách ghé qua chợ vào buổi sáng. Và cũng tại Myanmar, trong số 51 triệu dân, chỉ có khoảng 700.000 người Công giáo, tức chỉ chiếm hơn 1,3% dân số, theo Đức Hồng y Charles Maung Bo, Tổng Giám mục Yangon.

Đoàn Việt Nam nổi bật với tà áo dài truyền thống - ảnh: Lan Chi

Vậy mà sáng 28.11, đi ngang khu chợ gần khách sạn, những người đầu tiên tôi gặp lại là… 2 nữ tu. Tình cờ hơn khi một trong 2 sơ là người Việt Nam. Nghe tôi hỏi chuyện, sơ Anna Nguyễn Thị Kim Thoa, dòng Phaolô vui vẻ kể: “Tôi và dì Joanna đều ở Hong Kong, sang Myanmar đã 1 tháng, may sao lại gặp đúng chuyến thăm của Đức Thánh Cha. Chúng tôi cũng sắp về lại nhưng vẫn kịp dự thánh lễ đại trào ngày 29.11”.

Sự hào hứng của hai sơ cũng là tâm trạng chung của mọi tín hữu Công giáo đang có mặt ở Myanmar trong những ngày này. Không chỉ giáo dân nước chủ nhà mà các tín hữu từ nhiều quốc gia lân cận cũng tập trung về Yangon, trong đó, riêng khách hành hương Việt Nam đã lên đến hàng ngàn người.

Thả bộ đến trung tâm báo chí của chuyến tông du đặt tại khách sạn Sangri-La, tôi tiếp tục gặp nhiều linh mục, tu sĩ qua lại trên đường, một điều có lẽ hiếm thấy vào ngày thường tại cố đô của Myanmar.

“ĐĂNG KÝ HAI BÊN CHO… CHẮC ĂN”

Nhận lịch trình chi tiết và mọi thông tin cần thiết để tác nghiệp trong những ngày Đức Phanxicô ở Myanmar, tôi an tâm ghé nhà chị Têrêsa Avila Đỗ Hoàng Thủy Tiên như đã hẹn trước. Chị là người Sài Gòn, định cư tại Yangon cùng chồng và con trai nhỏ. Gia đình chồng chị - anh Charles - là người Myanmar gốc Ấn Độ và cũng là những tín hữu Công giáo nhiệt thành. Anh chị quen biết nhau khi cùng theo học một chương trình về phục vụ tông đồ tại Philippines.

Biết tôi đến Yangon nhân dịp Đức Giáo Hoàng qua đây, chị Thủy Tiên “khoe”: “Hôm 27.11, cả nhà tôi đã cùng xuống đường chào đón Đức Thánh Cha khi đoàn xe của ngài từ phi trường đi về Tòa Tổng Giám mục Yangon. Chúng tôi lấy taxi đến nơi khoảng 11 giờ 30 và đợi hơn 2 tiếng thì xe chở ngài đi qua. Bé nhà tôi thật may mắn, mới 5 tháng tuổi đã có dịp “gặp” Đức Giáo Hoàng. Thánh lễ đại trào ngày mai cháu cũng sẽ có mặt cùng cả nhà”. Theo chị Thủy Tiên, giáo xứ Fatima của nhà chị bắt đầu thông báo về chuyến thăm của Đức Thánh Cha từ hơn một tháng trước để giáo dân có thể đăng ký tham dự. Tuần nào, cha sở cũng sắp xếp một số bạn trẻ trực vào hai ngày thứ bảy và Chúa nhật để hướng dẫn cách điền và nhận phiếu đăng ký. Giáo xứ cũng liên tục cập nhật thông tin về chuyến tông du vào các thánh lễ và cho bán nón, áo, cờ (Myanmar, Vatican) để gây quỹ bác ái.

Một trong những câu cửa miệng kể từ ngày biết “tin vui” của giáo dân xứ Fatima khi gặp nhau là “Đã nộp phiếu chưa?”. Chị Tiên cười kể: “Tôi đã đăng ký với giáo xứ nhà rồi nhưng khi biết kỳ này có đoàn Việt Nam, đã đăng ký luôn với cả Ủy ban Di Dân - HĐGM Việt Nam. Cứ đăng ký hai bên cho… chắc ăn. Sự kiện trọng đại như thế thì không thể nào để lỡ được”.

Báo chí Myanmar đồng loạt đưa tin về chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng - ảnh: Lan Chi

GIẤC MƠ THÀNH HIỆN THỰC

Anh Charles tham gia câu chuyện của chúng tôi: “Các giáo xứ tại Yangon đều cho căng bạt, dựng lều, làm thành các khu trại để đón tiếp anh chị em từ các giáo phận khác đổ về đây. Nhà thờ Fatima của chúng tôi đón 700 tín hữu của Giáo phận Kalay, tất cả đều miễn phí”. Yangon may mắn được là nơi tổ chức các hoạt động chính trong chuyến thăm của Đức Thánh Cha nên giáo dân của Tổng giáo phận này muốn niềm vui được san sẻ với thật nhiều người. Khu lều trại ở giáo xứ Fatima được dựng ngay trong sân nhà thờ, bên cạnh các tượng thánh Giuse, Đức Mẹ nên trong ngày, có thời gian rảnh là “trại viên” lại đọc kinh, cầu nguyện.

Với mỗi giáo dân Myanmar, được góp sức cho chuyến tông du là niềm hạnh phúc và là “giấc mơ thành hiện thực”, như chia sẻ của anh Charles. Giới trẻ tại Yangon đăng ký làm tình nguyện viên rất đông nhưng ban tổ chức chỉ nhận khoảng 1.000 bạn nên ai chậm chân thì “mất phần”. Chính nhờ lòng nhiệt huyết đó mà việc chuẩn bị diễn ra khá suôn sẻ. Giáo hội Myanmar chịu trách nhiệm tổ chức chính, với sự hỗ trợ của chính phủ trong một số lãnh vực, đặc biệt là về an ninh.

“GPS TINH THẦN”

Ngày 29.11, từ 2 giờ 30 sáng, các thành viên của đoàn Việt Nam đã thức giấc. 3 giờ, xe bắt đầu lăn bánh đến sân vận động Kyaikkasan, nơi diễn ra thánh lễ đại trào vào lúc 8 giờ. Anh tình nguyện viên phát phần ăn sáng cho cả đoàn, cẩn thận dặn dò rằng mọi người nên tranh thủ “nạp năng lượng” vì có thể đến 9-10 tiếng sau mới được ăn trưa. Nhưng có lẽ quá nôn nao được diện kiến Đức Phanxicô nên ít ai ăn hết phần của mình.

Xe dừng ở sân vận động. Tuy còn rất lâu mới đến giờ lễ nhưng các nhóm hành hương đã có mặt rất đông. Mỗi nhóm một vẻ, với trang phục truyền thống của nhiều quốc gia hoặc các sắc tộc tại Myanmar. Đoàn Việt Nam rất nổi bật vì chị em phụ nữ mặc áo dài hồng, đội nón lá. Chính những tà áo thướt tha này đã thu hút phóng viên của một số báo đài lớn đến ghi hình, phỏng vấn, như hai đặc phái viên của Kênh truyền hình CNEWS (Pháp). Nhóm ba người của báo Công giáo và Dân tộc trước khi vào trong truyền hình trực tiếp phục vụ bạn đọc khắp năm châu, cũng tranh thủ rảo một vòng quanh bên ngoài khu vực diễn ra thánh lễ đại trào, dù chiều hôm trước đã phân công nhau khảo sát địa hình. Không nhiều, chu vi chỉ lối... bốn cây số. Đây là nơi theo ước tínhđã đón tiếp 150.000 người tham dự, theo thống kê sơ bộ của ban tổ chức. Trong đó có khoảng 30 Hồng y và Giám mục (Việt Nam có ĐHY Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, ĐGM Phêrô Nguyễn Văn Đệ, ĐGM Phêrô Nguyễn Văn Khảm, ĐGM Emmanuel Nguyễn Hồng Sơn) và chừng 500 linh mục.

Khu vực dành cho tín hữu tham dự lễ không còn một chỗ trống - ảnh: Lan Chi

Các tín hữu được phân chia vào từng khu nhỏ, xếp theo chiều dọc. Khu vực gần lễ đài nhất là của các linh mục, tu sĩ và khách mời. Đến 7 giờ sáng, các “ô” của sân vận động đã được lấp kín, dòng người vẫn nối tiếp nhau tiến vào. Không khí càng lúc càng sôi động hơn khi các vị hồng y, giám mục bắt đầu tiến về cung thánh và thật sự bùng nổ lúc chiếc “papamobile” (xe giáo hoàng) chở Đức Phanxicô về phía cộng đoàn.

Ban đầu, việc ban tổ chức cho “chia ô” khu vực của người dự lễ khiến việc di chuyển có vẻ khó khăn nhưng đến giờ thì lại cho thấy đây là sự lựa chọn hợp lý. Nhờ được chia nhỏ ra nên papamobile dễ dàng đưa Đức Thánh Cha “len lỏi” khắp khuôn viên sân vận động, ai cũng có cơ hội được “gần” ngài. Xe đi khá lâu, đảo nhiều vòng trước khi trở lại lễ đài để bắt đầu thánh lễ do ngài chủ tế.

Xe đưa Đức Giáo Hoàng qua lại nhiều lần để gặp gỡ cộng đoàn - ảnh: Lan Chi

Trong phần chia sẻ Lời Chúa, Đức Phanxicô mời gọi cộng đoàn theo bước chân Chúa Giêsu, Đấng đã chịu hy sinh trên thập giá. Ngài giáo huấn “không phải bằng những bài diễn văn dài dòng hay với sự thể hiện sức mạnh về chính trị, mà bằng chính mạng sống của mình”. Chúa Giêsu chính là “GPS tinh thần” và là “la bàn đáng tin cậy”, dẫn đưa chúng ta về Nước Trời: “Con đường của Đức Kitô rất khác biệt. Trước sự hận thù và chối bỏ đã làm Ngài phải chịu khổ hình và đóng đinh, Ngài đáp trả bằng sự tha thứ”. Đức Thánh Cha nhấn mạnh ngài đến Myanmar như một chuyến hành hương để “lắng nghe và thấu hiểu hơn” về cộng đồng Công giáo vốn là thiểu số tại nước này.

Nguyễn Ngọc Lan Chi (từ Yangon, Myanmar)