Có dịp tham dự một số sự kiện ở thành phố, gặp gỡ nhiều người, mỗi lần đi về, trong tôi đều lắng đọng từng kỷ niệm và cả những bài học giao tế.
Tôi không quên một lần ngồi gần cậu bạn trẻ đến từ Củ Chi, hoạt bát, bặt thiệp đúng chất Sài Gòn. Chúng tôi trò chuyện trong giờ giải lao, ăn nhẹ hay khi gặp bất chợt trên hành lang... Trong một thoáng tại hội trường, khi tôi hỏi thăm về bố mẹ, cậu buồn, nói nhẹ và nhanh: “Ðừng hỏi vậy, chú à!”, tôi nhận ra ngay sự vô duyên của mình đã làm nhói lòng cậu bạn. Bấy nhiêu thôi mà ra về, mình lấn cấn mãi...
 |
Trao đổi, hàn huyên, tâm sự... đôi khi ta vô tâm, vô tư hỏi mải miết vào góc riêng tư của người khác, sự chạm khẽ nào đấy vào góc khuất có thể khiến bạn đau và giao tiếp hỏng. Tôi đã bị như thế, không chỉ một lần, may mà cậu bạn đã nhắc nhở.
Ðọc sách, thấy trong văn hóa giao tiếp phương Tây, phép lịch sự, người ta nhấn mạnh và dạy kỹ những cái nên và không nên, “vùng SOS” không được chạm nếu muốn có giao tiếp tốt và quan hệ thú vị hữu ích bền lâu; có khi vì tập quán văn hóa, vấn đề sắc tộc, giới... Tỷ như tránh hỏi về thu nhập, hôn nhân cũ, lịch sử bản thân, tình trạng giới của người đồng tính... Gần đây, cư dân mạng chia sẻ những câu có vẻ hài hước nhưng cũng ngầm ý nhắc nhở trong giao tiếp để không “đụng chạm” người khác, đại loại “Ăn Tết văn minh không hỏi thăm: bao giờ lấy chồng?”, “Ăn Tết văn minh không hỏi thăm: lương cao không, được bao nhiêu?”…
Ở ta có khi thăm hỏi lu tu bu và tôi không là ngoại lệ. Ngẫm lại, nếu người mình đang gặp gỡ mồ côi, hay vừa mất đấng sinh thành, một câu “Bố mẹ cậu làm gì, khỏe không?” đúng là vô duyên, hạ sách. Câu nói nhẹ của cậu bạn vừa quen nọ khiến tôi tự xét: mình đã vô duyên bao nhiêu lần tương tự mà không được nhắc?
NGUYỄN THÀNH CÔNG (Bạc Liêu)
Bình luận