Ðường về nẻo sáng...

Ðời người có những khúc quanh lối rẽ của họa phúc trên hành trình thăng trầm. Trong các biến cố mang tính bi kịch, lao lý chính là khúc quanh nghiệt ngã bậc nhất và rời song sắt trại giam, có cựu tù nhân lại đi vào bóng tối, nhưng cũng có người bằng mọi giá đi về nẻo sáng… Ông Phạm Văn Ph. - hiện ngụ ở Giá Rai, Bạc Liêu - là một trong những trường hợp này.

Xuất thân là một thanh niên có học vấn tốt. Trước 1975, ông làm việc trong lĩnh vực hành chánh văn phòng, thạo ngoại ngữ. Sau ngày thống nhất đất nước, tình hình kinh tế có thời điểm rất gian nan, gia đình ông Ph. cũng lâm cảnh khó khăn. Trong một lúc suy nghĩ nông cạn nhất thời, ông liều lĩnh tổ chức làm tiền giả với con số khá lớn và móc nối với người thân ở ngân hàng để đổi tiền giả lấy tiền thật, rồi dùng tiền mua sắm vật tư đóng tàu cho cuộc vượt biên... Sự việc bị phát hiện, ông cùng một số can phạm bị bắt điều tra, ra tòa với một cáo trạng nặng ký. Ông Ph. nhận mức án 17 năm tù.

Nhờ có trình độ, khi vào tù, ông được cán bộ giao cho những việc phù hợp với người có tri thức. Rồi ông lao vào tự học trên nền tảng kiến thức đã có, dùi mài theo nghề điêu khắc, hội họa từ một số hướng dẫn của bạn tù. Hơn một thập kỷ, trong một môi trường vô cùng khó hình dung, ông đã sở đắc một nghề khó, nghệ thuật hội họa - điêu khắc. Mãn hạn tù, bôn ba tìm chốn mưu sinh với chút tư trang và ký ức nặng nề, ông lựa chọn dừng chân ở Giá Rai vì từng có người quen ở đây.

Một xưởng vẽ được mở ra trên đất thuê ven đường với chiếc bảng hiệu “Bút Thép - chuyên họa chân dung - chạm khắc, sơn bảng...”. Có nghề, ông miệt mài với từng sản phẩm. Ông vẽ rất tốt, các họa phẩm bằng những chất liệu khác nhau mang tính nghệ thuật cao, giá lại bình dân, bà con tìm đến đặt hàng nhiều.

“Bút Thép” là một thương hiệu ở thị trấn quê, theo nghĩa đen còn gợi đến chiếc bút bằng thép ngày đêm người nghệ nhân chạm trên các phiến đá đen, có khi chỉ để trưng bày. Trong đó, có rất nhiều họa phẩm tôn giáo đặc sắc, tái hiện lại từ các tác phẩm danh tiếng, lại mang phong cách riêng của ông. Rồi sản phẩm sơn bảng quảng cáo phù hợp nhu cầu thị trường khi các cơ sở sản xuất kinh doanh ra đời hằng ngày cần bảng hiệu, công việc này trở thành nguồn thu nhập đáng kể cho tiệm vẽ của ông.

Bao nhiêu năm đã qua, quá khứ tù tội nặng nề đã bị đánh bại bởi bản lĩnh ý chí một con người. Ông cũng đã gặp được tình yêu của đời mình và có một tổ ấm hạnh phúc. Giờ đây ở tuổi “cổ lai hy”, nghề nghiệp tinh thông, ông có quyền mỉm cười với hạnh phúc đang có. Tiệm vẽ của ông bây giờ không phải ở một nơi tạm bợ trên đất thuê ven đường mà là một mái nhà quét vôi xanh nhẹ với biển hiệu lấp lánh, rắn rỏi, ấn tượng với khách lại qua, nằm cách chợ Giá Rai chỉ chừng mấy trăm mét.

Sau khúc quanh bi kịch, với một số người là dấu chấm hết, với nhiều người khác lại chỉ là dấu phẩy ngơi nghỉ suy tư hay một thách thức cần chứng minh bản lĩnh. Ít ai biết lão họa sĩ chuyên cần, có tài, giỏi ngoại ngữ, nhân dáng không khác một ông giáo hiền từ, phúc hậu, từng có quá khứ với những tháng năm dài đẵng trong song sắt nhà tù. Cuộc đời tưởng chừng như có lúc khép lại nhưng sức mạnh của chân thiện mỹ đã mở lối cho ông tìm thấy ánh sáng cuối con đường...

NGUYỄN THÀNH CÔNG