Nút ngả ghế ra sau gây tranh cãi đến nỗi có hẳn một ngành vi mô để phát triển những thiết bị ngăn chặn hành khách trên hàng ghế trước ngả vào không gian của hành khách ngồi sau.
Có thời điểm, toàn bộ hạng ghế phổ thông của các hãng hàng không đều có chế độ ngả ra được. Ngày nay, nhất là những đời máy bay sau này, phía nhà sản xuất lắp đặt những mẫu ghế không có chức năng trên. Vậy thì, chuyện gì đã xảy ra khiến ghế ngả ra sau bị biến mất ở một số khu vực trên máy bay? Và đó là chuyện tốt hay chuyện xấu? Câu trả lời còn tùy thuộc vào người mà bạn hỏi, theo Đài CNN.
Đầu tiên, hãy nói về cơ chế ngả ghế. Về nguyên tắc, ghế ngả được nhờ vào một cơ chế ẩn bên trong cấu trúc ở dưới đệm ghế có chứa một trục cùng dây dẫn kết nối trục này với nút trên tay vịn, và một hộp khí nén đưa ghế về vị trí thẳng đứng. Đối với các hãng hàng không, loại ghế này mang đến phí tổn không nhỏ. Thứ nhất là chi phí đến từ bảo trì: bất kỳ dạng cơ học nào cũng sẽ đến lúc bị hư hỏng, dù là sử dụng theo thói thường hoặc bởi vì có những hành khách đối xử thô bạo với chiếc ghế. Thứ hai, chi phí đến từ trọng lượng. Đa số ghế ngồi trên máy bay có cân nặng từ 7 đến 10kg. Tăng trọng lượng cũng đồng nghĩa với tăng nhiên liệu tiêu hao.
Thứ ba, và cũng là quan trọng nhất, đó là chi phí gây gián đoạn, do các hành khách cãi vã nhau để có thể ngả ghế, buộc tiếp viên hàng không phải can thiệp. Thậm chí từng có một số trường hợp, hành khách cư xử quá khích đến nỗi phi công phải chuyển hướng các chuyến bay vì lý do an toàn.
Tận dụng từng cm
Vậy thì chuyện gì xảy ra nếu ghế không ngả được?
Vào cuối thập niên 2000, dòng ghế thế hệ mới, trọng lượng siêu nhẹ và được thiết kế tối ưu đã được đưa vào thị trường. Một phần nguyên nhân giúp ghế nhẹ hơn là loại trừ chức năng ngả ghế. Một số “thiên tài” tiếp thị gọi dòng ghế mới là “ghế ngả mặc định”, theo đó cố định phần tựa lưng ở góc trong phạm vi giữa tư thế ngồi thẳng và nghiêng nhẹ. Ban đầu, dòng ghế mới chủ yếu quảng bá cho các hãng hàng không giá rẻ. Do thời gian hành trình trung bình vài giờ, những hãng hàng không này khét tiếng với việc loại bỏ tất tần tật những gì không cần thiết và có thể gây cản trở hoạt động của họ.
Một trong những hãng hàng không đưa vào sử dụng ghế “mặc định” sớm là hãng Jet2 của Anh. Lúc đó, công ty sản xuất ghế là Acro (Anh) đã giới thiệu dòng ghế ban đầu tên Clark, và hiện được gọi là Series 3. Ghế của Acro có những điểm khác biệt so với những dòng ghế thông thường trên máy bay, trong đó có chức năng “không ngả ra sau”.
Tuy nhiên, một khác biệt nữa là hình dạng chiếc ghế được sửa đổi, cho phép những hành khách cao hơn có thể đặt đầu gối lên hai cạnh bên của ghế, mang đến khoảng trống vài cm quý giá trong không gian hạn chế của khoang máy bay.
Nghe qua có vẻ nhỏ nhoi, trên thực tế vài cm tạo nên sự khác biệt trong điều kiện chật hẹp của máy bay. Có khoảng 30 hàng ghế hạng phổ thông trong các dòng máy bay một lối đi như Boeing 737 hoặc Airbus A320, và thế hệ ghế trước đó có không gian khoảng 76 cm, với không gian của hành khách còn lại sau khi bị khấu trừ độ dày của ghế. Nếu hãng hàng không tiết kiệm được khoảng 2,5 cm giữa mỗi hàng ghế, cộng lại là gần 80 cm, bằng không gian của một hàng ghế.
Sự trỗi dậy của những dòng ghế mới
Trong thập niên gần đây nhất, nhiều nhà sản xuất đã tham gia nỗ lực giới thiệu các dòng ghế mặc định. Một trong những tên tuổi nổi tiếng nhất là hãng Recaro của Đức. “Hãng hàng không có thể chọn độ nghiêng của ghế từ 15 hoặc 18 độ trong quá trình thiết kế ghế. Điều này cung cấp sự lựa chọn giúp hành khách vẫn có thể thoải mái ngồi, hoặc thiết kế đặc biệt phù hợp theo yêu cầu của tổng số hành khách trên mỗi chuyến bay”, Đài CNN dẫn lời Tổng giám đốc Mark Hiller của Recaro giải thích.
Bố cục đặc biệt mà ông Hiller đề cập thường được người trong ngành gọi là “số hành khách tối đa” cho một máy bay. Con số này hiện ở dòng Airbus A321neo thân hẹp là 244 ghế hạng phổ thông, cũng là máy bay chật hẹp nhất đối với hành khách. Tuy nhiên, những năm gần đây, các nhà sản xuất ghế đã tìm ra cách tạo ra cảm giác nhiều không gian khi thiết kế ghế, chẳng hạn như làm mỏng phần lưng ghế, nới rộng khoảng cách với đầu gối và cải thiện khoảng trống ở phần ống chân.
Theo nhận định của Đài CNN, dù quảng cáo siêu tiện lợi đến mấy, ghế ngả mặc định chỉ nên dùng cho các chuyến bay ngắn. Đối với những chuyến bay đường dài, các hãng hàng không bắt buộc phải duy trì tính năng ngả ra sau cho ghế ngồi.
ĐỊNH NGUYỄN
Bình luận