Giáo họ Kính Danh và các nhân chứng tử đạo

Giáo họ Kính Danh nằm trên địa bàn thôn Nội Lai Nam, xã Nam Hải, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, cách Tòa Giám mục Thái Bình khoảng 30 cây số về hướng Ðông Nam. Ngôi thánh đường ngả vàng, sừng sững nhìn ra những cánh đồng lúa xanh bạt ngàn, là quê hương của hai vị thánh tử đạo Ðaminh Trần Văn Toại, Ðaminh Trần Văn Huyên và nhiều vị tử đạo khác chưa được tuyên phong. Hiện trong nhà thờ vẫn đang lưu giữ hài cốt của 38 đấng đã đổ máu đào làm chứng đức tin.

Nhà thờ Kính Danh

HẠT GIỐNG ÐẦU TIÊN

Giáo họ Kính Danh trực thuộc giáo xứ Đông Thành, hạt Nam Tiền Hải. Vùng đất này ngày xưa vốn được gọi là làng Mèn. Hỏi thăm về những người gieo hạt giống Tin Mừng đầu tiên, cha Augustinô Trần Thế Nhận, chánh xứ Đông Thành cho biết: “Khoảng thế kỷ XVI, các nhà thừa sai Tây Ban Nha đến cửa sông Ba Lạt giảng đạo tại Nam Chân, Giao Thủy, cũng đã đến vùng đất Kính Danh và các làng lân cận khác như An Tứ, Thục Thiện, Đông Thành. Tại đây, nhiều người đã cảm mến, tin theo đạo và lãnh nhận phép Rửa tội”. Đến năm 1670, các tín hữu dựng một ngôi nhà nguyện nhỏ tường vách, kèo tre, mái rạ để làm nơi cầu nguyện. Ngay từ lúc đầu thành lập, các vị thừa sai đã đặt tên là Kính Danh, có ý nghĩa Kính danh thánh Chúa Giêsu.

Tuy là một họ lẻ chỉ khoảng hơn 500 bổn đạo, lại không có cha xứ ở trực tiếp coi sóc, nhưng với lòng đạo đức bình dân thánh thiện, các ông bà cụ nhắc nhở con cháu gìn giữ nhà Chúa, siêng năng lui tới thăm viếng, đọc kinh, bảo vệ đức tin, dù đời sống của người dân quê lúa còn nhiều khó khăn. Không chỉ có thế, đức tin của bà con nơi đây dường như được hun đức bởi các vị tổ tiên là những nhân chứng tử đạo thời Tự Đức mà hài cốt của các vị còn được chôn sâu dưới lòng đất giữa ngôi thánh đường, không nhiều người biết đến.

Phải đến khi nhà thờ bị xuống cấp, bà con giáo hữu chung sức xây dựng lại. Năm 2010, lúc đào móng, họ mới vô tình phát hiện 38 bộ hài cốt của các đấng tử đạo có để số và được sắp đặt ngay ngắn. Trong số này, giáo họ Kính Danh có hai hiền phúc Đaminh Vi (số 553) và Phêrô Khang (số 574). Hiện tại 38 bộ hài cốt được quàn tại tầng hầm phía cuối nhà thờ để người dân đến kính viếng.

Ảnh chụp hình cốt các chứng nhân đổ máu đạo

NHÂN CHỨNG ÐỨC TIN

Bước vào lăng hầm viếng hai vị Hiển thánh Đaminh Toại, Đaminh Huyên cùng các đấng tử đạo, tôi được cảm nhận ngay một bầu khí thánh thiêng. Các bộ hài cốt được bảo quản trong hộp kiếng cẩn thận, sắp xếp ngay ngắn, phía trên được phủ một tấm vải đỏ có hình thánh giá, nhang nến được thắp thường xuyên nên căn phòng bớt lạnh. Dù không thuộc dòng dõi các ngài, lại cách xa hàng mấy thế kỷ, nhưng khi hiện diện nơi đây, tôi vẫn trào lên một tâm tình biết ơn, bởi nhờ sự hy sinh chịu nạn của các ngài làm nóng lại đức tin nơi biết bao tâm hồn nguội lạnh. Ông Bùi Xuân Giản, 73 tuổi, giáo dân trong họ đạo, từ khi lăng hầm này được xây dựng, cụ đã tình nguyện tới trông nom coi sóc, hướng dẫn người dân đến viếng và đọc kinh cầu nguyện cùng với họ mỗi ngày, khoe với khách phương xa: “Chúng tôi tự hào vì là con cháu của các ngài. Tổ tiên không để lại cho chúng tôi của cải vật chất, nhưng để lại một gia tài đức tin vô cùng quý giá. Noi gương các ngài, chúng tôi phải có trách nhiệm và ý thức sửa đổi cách sống chứng nhân của mình, để làm chứng cho Chúa và đem tình yêu thương đến cho anh em”.

Hướng về phía những tấm hình chụp cận cảnh các bộ cốt kèm theo ký hiệu số, ông Giản chỉ tay vào bức ảnh đề tên Đaminh Vi - số 553 - tiết lộ mình là cháu đời thứ năm của ngài. Ông bảo nhiều năm trước dòng họ đã dò tìm hài cốt nhưng không thấy, ngờ đâu ngài lại nằm chung với các đấng ngay giữa lòng cung thánh, dưới móng nhà thờ Kính Danh. Tranh thủ lúc chưa có khách đến viếng, cụ dẫn chúng tôi đi tham quan một vòng nhà thờ, đến tận nơi bốc được hài cốt của các đấng. Dù lớn tuổi nhưng những chi tiết về cuộc đời hai vị thánh Đaminh Toại và Đaminh Huyên ông vẫn còn nhớ rõ mồn một.

Lăng hầm hai hiển thánh và các đấng tử đạo

Từ ngày khai quật được 38 bộ hài cốt của các đấng tử đạo và được vị giám mục giáo phận cho quàn tại hầm nhà thờ, nhiều năm qua, rất đông người cả lương lẫn giáo đã tìm đến đây thăm viếng, nguyện cầu. Như trường hợp gia đình anh Bùi Hưng (Gx Châu Nhai, GP Thái Bình) mà chúng tôi đã gặp, chia sẻ: “Hai vợ chồng tôi đưa con đi viếng tạ ơn các đấng và xin ngài cầu bầu cùng Chúa cho gia đình luôn được khỏe mạnh bình an, công việc làm ăn suôn sẻ. Đồng thời, tập cho các con làm quen và hiểu biết về tấm gương của các bậc chịu nạn vì tuyên xưng đức tin vào Chúa”. Phía trước cửa và hai bên hông lăng hầm có nhiều phiến đá ghi lời tạ ơn của những người đến khấn xin cầu bầu cùng Chúa đã được như ý nguyện.

*

Nhiều thế kỷ đã trôi qua với biết bao thăng trầm, bao sự đổi thay, nhưng nhờ máu đào và tấm gương về sự quả cảm không chịu khuất phục, giữ vững một lòng trung tín với Chúa của các đấng tử đạo, hạt giống đức tin vẫn âm thầm mọc lên, tình yêu và niềm hy vọng vào Chúa Kitô vẫn rực sáng nơi họ đạo Kính Danh.

NGỌC LAN