Cuộc sống đa đoan bộn bề, xã hội càng hiện đại, nhịp điệu cuộc mưu sinh càng nhanh hơn, người ta hối hả bận bịu và có vẻ lạnh lùng hơn với nhau? Gia đình, hàng xóm, họ tộc, bạn bè… cơ hồ không còn mật thiết gắn kết như ngày cũ, “thời của ông bà”… Nhiều người than: rồi đây bên mình cũng y như bên Tây bên Mỹ. Một anh bạn mục kích nhiều chuyện người bị tai nạn giao thông bị bỏ mặc trên đường, thiên hạ vòng trong vòng ngoài nói cười chỉ trỏ không ai vào giúp. Anh nói về từ “vô cảm” vốn đã đánh động từ khá lâu về thực trạng xã hội ngày nay.
 |
Không phải không có sự vô cảm, nhưng không phải là tất cả. Người Việt có đặc tính cố hữu, thay vì phô trương, lại nén kỹ giấu chặt rất nhiều thứ ở bên trong và chỉ hiển lộ khi gặp hoàn cảnh cụ thể và đặc tính ấy thường còn, ngay ở buổi ngày nay. Anh bạn tôi thấy khác, tôi lại có cơ hội thấy khác anh: một buổi sáng cuối tháng 5 vừa rồi, ngay trước một trạm xe ở quê tôi, có anh trung niên gầy gò trong quần áo dân quân ngã gục xuống trên quốc lộ, bên cạnh những người vội vã qua đi theo dòng lưu thông hay người hiếu kỳ xúm xít xem, cũng có nhiều người đến bên người gặp nạn nâng đỡ chăm sóc, rồi anh được đưa lên xe gắn máy với một người kèm phía sau. Một cụ bên vệ đường chứng kiến, kể: ông ấy chạy theo đứa con, níu tay, bị giằng ra thế là té ngã trên đường, gặp nạn… Dòng người xe đông đúc đã có những cử chỉ đầy tình người, không phải ai cũng vô cảm.
Người Việt có câu “Láng giềng tối lửa tắt đèn có nhau”. Bình thường lặng lẽ nhà ai nấy lo, đến “tắt đèn” mới biết. Ở nông thôn vẫn giữ lệ cả xóm đến giúp khi một nhà hữu sự như cưới gả, phụ nữ lui cui dưới bếp, đàn ông dựng rạp, mọi sự chu toàn, tình nghĩa ở chỗ đó.
Bạn bè cũng vậy, thường thường ai việc nấy có vẻ vô tâm, đụng chuyện mới biết cái tình: thăm hỏi, sẻ chia, giúp đỡ.
Nét lặng lẽ ẩn tàng trong tình cảm người Việt có tự lâu đời, chịu khó ngẫm suy sẽ nhận ra, ngay cả ở buổi bây giờ, còn nếu hời hợt nhìn cuộc sống sẽ dễ như anh bạn tôi, nói về sự vô cảm của “thời buổi bây giờ”.
Người Việt mình, thời nào cũng vậy…
CÔNG NGUYÊN
Bình luận