Giúp trẻ bỏ thói quen xấu

Ngậm ngón tay, kén ăn, ngoáy mũi không chỉ là những hành động gây phiền toái mà còn có thể tạo ra tác động tiêu cực trong dài hạn cho sức khỏe của con bạn.

Giới chuyên gia Mỹ đã phân tích lý do tại sao những thói quen trên gây hại cho con trẻ và cung cấp những mẹo hiệu quả giúp các phụ huynh xử lý những hành vi này.

Ngoáy mũi

Dù có muốn thừa nhận hay không, con của bạn có lẽ vẫn ngoáy mũi mà theo chúng là hành động để làm sạch một cách tự nhiên. Tình hình càng tệ hơn trong trường hợp chúng bị cảm, chảy mũi hoặc mắc dị ứng. Có thể các phụ huynh không lưu ý đến thói quen này cho đến khi tình trạng nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như ngoáy mũi quá nhiều dẫn đến trầy xước, theo bác sĩ John P. Dahl thuộc Bệnh viện nhi Riley của Đại học Indiana. Hãy giúp trẻ làm vệ sinh mũi và xì mũi thường xuyên, nhắc chúng không nên đưa tay vào lỗ mũi. Trong trường hợp bị cảm hoặc nhiễm trùng, nên dùng thuốc xịt mũi bằng nước muối sinh lý để làm sạch và giữ ẩm cho khoang mũi. Đối với trẻ sơ sinh và học nói, có thể dùng dụng cụ súc rửa mũi.

Ngậm ngón tay

Trẻ sơ sinh và tập nói thường có thói quen nút ngón tay cái, nhưng tùy theo mức độ nghiêm trọng của tình huống và kéo dài bao nhiêu lâu, hành vi này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hàm. Do hành động nút gây sức ép lên lưỡi và tách nó khỏi vòm họng, đây là thói quen có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của hàm trên, khiến hàm bị hẹp đi và dẫn đến tình trạng khớp cắn ngược (móm) hoặc hàm trên nhô ra nhiều so với hàm dưới (hô), theo Viện hàn lâm Nha nhi Mỹ (AAPD). May mắn là hầu hết trẻ con đều sẽ chẳng gặp vấn đề gì ngoại trừ thẩm mỹ nha khoa. Do vậy, cha mẹ nên cho trẻ khám răng thường xuyên kể từ năm lên 1 để phát hiện ngay khi có vấn đề nảy sinh.

Kén ăn

Kén ăn là chỉ tình trạng trẻ từ chối ăn rau củ quả, trái cây, không thích thử món mới và luôn ăn một số món nhất định. Điều này không những gây trở ngại cho sự phát triển và tăng trưởng của trẻ mà còn gây sức ép cho gia đình. “Do trẻ ăn nhiều lần trong ngày, kén ăn sẽ càng tạo nên tình trạng khó xử cho cha mẹ, thậm chí còn hơn những vấn đề khác”, theo tiến sĩ Dina Rose, chuyên gia về ăn uống ở trẻ nhỏ tại Jersey City, bang New Jersey. Thay vì nổi cáu trong mỗi bữa ăn, đầu tiên cần nhận ra rằng con trẻ không hề muốn chống đối phụ huynh bằng hành động kén ăn, mà trên thực tế chúng cần sự hỗ trợ của người lớn để trở thành một người dễ ăn và thích thú trước những món mới. Kế đến, khuyến khích trẻ thử những mẩu nhỏ thức ăn mới, hoàn tất khâu chuẩn bị tinh thần, cảm thấy an toàn và dần dần chấp nhận món ăn đó. Thay vì hỏi trẻ thích không, nên yêu cầu chúng mô tả mùi vị, cảm giác khi nhấm nháp món mới.

Nghiện bú bình

Chuyển từ bú bình sang uống sữa bằng bình tập uống thường là một trong những thách thức lớn nhất ở tuổi đang học nói. Bên cạnh đó, uống sữa quá nhiều có thể khiến con trẻ bỏ bữa và không ăn đủ những thực phẩm giàu canxi như rau lá xanh đậm, sữa chua, phô mai, và thậm chí dẫn đến nguy cơ thiếu sắt. Ngoài ra, cho phép con trẻ ngậm bình khi ngủ còn có thể làm răng sâu.Viện hàn lâm nhi khoa Mỹ (APP) khuyên nên cho trẻ sử dụng bình tập uống khi được 15 tháng tuổi, nhưng giới chuyên gia cho rằng tốt nhất là bắt đầu vào lúc 6 tháng tuổi, để khi tròn năm, trẻ chẳng mấy xa lạ với việc dùng loại bình này. Một khi trẻ đã thành thạo việc uống bình, chúng sẽ dễ dàng chuyển sang uống ly không nắp, theo tiến sĩ Jane Scott, bác sĩ khoa nhi tại Greenwood Village, bang Colorado.

Nghiến răng

Từ 14 đến 20% số trẻ con đều nghiến răng, do một rối loạn gọi là “nghiến răng khi ngủ”. Nếu đa số trường hợp xảy ra trong vô thức vào ban đêm, nhưng hành động này cũng có thể xuất hiện vào ban ngày, khi trẻ mọc răng mới hoặc bị stress và bồn chồn lo lắng. Trên thực tế, trẻ nghiến răng ở độ tuổi trước khi đến trường thường có khuynh hướng gặp vấn đề ở lớp học, theo báo cáo tại hội nghị SLEEP 28. Trẻ có amiđan và hạch hạnh nhân họng to, cũng như gặp trục trặc lúc ngủ, nhiều khả năng mắc thói xấu này. Một số trẻ sẽ nghiến răng bằng cách đưa hàm dưới ra phía ngoài để giữ khí quản luôn được rộng mở, theo chuyên gia phân tích. May mắn là hiếm khi nào trường hợp nghiến răng nghiêm trọng đến nỗi cần phải có biện pháp can thiệp. Nếu nghi ngờ trẻ bị chứng ngừng thở khi ngủ, nên đưa bệnh nhi đến bác sĩ. Và nếu nghiến răng ảnh hưởng đến răng vĩnh viễn, nha sĩ có thể đề nghị dùng khung bảo vệ răng.

Ăn liên tục

Cho phép trẻ ăn liên tu bất tận là một thói quen xấu, có thể khiến trẻ dễ dàng tăng cân dẫn đến béo phì. Trong trường hợp ngốn toàn kẹo bánh và món snack quá nhiều, trẻ cũng có thể bỏ bữa ăn chính vì chúng chẳng có cảm giác đói bụng. “Những trải nghiệm này khiến trẻ không biết đến các món ăn lành mạnh”, theo tiến sĩ Rose. Thay vì cho phép chúng thèm thì ăn, hãy quyết định thời khóa biểu các bữa ăn trong ngày, từ bữa chính đến các lần ăn vặt, và những bữa phụ kèm cả rau quả và trái cây. Điều này sẽ dạy trẻ biết rằng trái cây và rau quả là món nên ăn nhiều trong ngày chứ không phải đợi đến bữa chính mới dùng.

Ngậm núm vú giả

Núm vú giả có thể là môi trường chứa đầy vi khuẩn mỗi khi trẻ làm rơi và nhặt bỏ lại vào miệng. Kéo dài thời gian dùng núm vú giả còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tay, dẫn đến các vấn đề về răng miệng và thậm chí có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển ngôn ngữ. Để trẻ “cai” được dễ dàng, nên bắt đầu khi chúng chập chững học đi, và giới hạn thời gian ngậm lúc ngủ trưa và ngủ ban đêm, cho phép phụ huynh đảm bảo được vệ sinh cho núm vú giả. Khi cảm thấy đã đến lúc chấm dứt dùng núm vú giả, bạn có thể đề nghị trẻ gói vào một hộp nhỏ và trao lại cho trẻ khác như một món quà. Đây là hành động tạo cảm giác cho trẻ rằng chúng đang làm gì đó có ý nghĩa, và từ đó không dùng đến nó nữa.

HỒNG HOANG