Hạt ngon tuổi thơ

Ðó là những hạt bùi béo từ các loại cây ăn quả thời chúng tôi còn thơ ấu. Không như trẻ con thời nay thừa mứa nhiều viên kẹo đóng gói sẵn, hộp bánh thơm nức hay những ly trà sữa, lon nước giải khát mát ngọt..., để có được một vài viên kẹo cho anh em tôi, thì ba mẹ phải dè sẻn chi tiêu lắm. Vì vậy, trẻ con chúng tôi phải nghĩ ra những món ăn dân dã để giải tỏa sự thèm thuồng.

Gọi là hạt ngon bởi vì lúc đói, người ta ăn cái gì cũng cảm giác ngon miệng. Còn nhớ, hồi ấy ở quê có những ao sen hoang dã, bọn trẻ chúng tôi thường tranh giành lội vào đầm sen để hái mấy chiếc gương sen (đế sen) non giòn. Chúng tôi tách lấy hạt, lột vỏ xanh bên ngoài và nhai ngấu nghiến. Hạt sen giòn, ngọt, thơm lẫn mùi bùn phù sa. Thỉnh thoảng có đứa nhai trúng hạt sen già, tim đã lên mầm xanh, đắng chát phải nhả bỏ. Ăn mãi đến nỗi gương sen không kịp lớn, hoang tàn. Những lúc theo ba mẹ ra đồng, chúng tôi đều chạy lại ao sen thăm chừng.

Hết hạt sen, buồn miệng, chúng tôi lại tìm đến hạt mít và hạt sầu riêng. Các loại hạt này ăn bùi bùi, tuy nhiên, thời khó khăn, cũng không dễ để có bởi trái cây sau khi thu hoạch là mẹ mang ra chợ bán kiếm tiền mua gạo chứ ít khi để lại nhà ăn.

Ðộc đáo nhất là hạt me, hạt ô môi, phải ngâm nước sôi cho mềm rồi dùng tay bóc lớp vỏ bên ngoài ra thì sẽ ăn được. Hai loại hạt này dẻo, giòn sần sật, ăn rất đã. Ðặc biệt hạt me tây (hạt còng) và me ta có thể rang muối dùng. Việc rang hạt nghe đơn giản nhưng thật kỳ công, rang cho đủ độ chín thì hạt mới ngon, nếu chưa chín, gỡ vỏ không ra, nhưng khét quá, hạt sẽ đắng và cứng. Cảm giác đưa hạt me vào miệng cắn một cái, vỏ bung ra, lộ phần thịt trắng nõn ngả vàng nhạt bên trong, thích không tả nổi!

Ngoài ra còn có hạt bí rang muối, ăn cũng bùi, béo. Những lần đi chợ về, mua bí nấu canh là mẹ tôi lại xẻ lấy hạt rang muối cho các con ăn. Hạt bí bây giờ ăn tách bỏ vỏ chứ ngày trước chúng tôi cho vào miệng nhai hết.

Một vài loại hạt là món ăn của thời gian khó ngày trước, bây giờ trở nên sang trọng, giá trị. Chúng nghiễm nhiên trở thành những món ăn ngon mà dân thị thành đều thích. Ðó là hạt me, hạt sen dùng để làm chè, hay hạt bí dùng trong những ngày Tết cổ truyền. Hạt mít, hạt sầu riêng trở nên đắt và hiếm vì người sang trọng cũng dùng như giới bình dân.

Những lần về quê, tôi thường đi tìm mấy loại hạt ngon tuổi thơ ngồi ăn cùng đám bạn. Ăn không những để nhớ về thời gian khó, mà còn dung nạp cho mình chất quê để khi đi xa, không bao giờ phai nhạt hương làng!<

NGUYỄN HOÀNG DUY