Khoảng 1 giờ 30 ngày 1.1, một vụ cháy đã bùng phát trong lúc chào đón năm mới tại quán bar Le Constellation ở thị trấn nghỉ dưỡng Crans-Montana thuộc giáo phận Sion (bang Valais, Thụy Sĩ), làm 41 người thiệt mạng - trong đó khoảng một nửa là trẻ vị thành niên; và 119 người bị thương.
Nhà thờ đánh chuông tưởng niệm
Ngày 2.1, Tòa Thánh đã gởi điện chia buồn đến Đức cha Jean-Marie Lovey, Giám mục giáo phận Sion. Bức điện nêu rõ Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cùng Giáo hội chia buồn với các nạn nhân, bày tỏ lòng cảm thông và sự quan tâm sâu sắc đối với những người thân của họ. Đức Thánh Cha nguyện cầu Thiên Chúa “đón nhận những người đã qua đời vào nơi chốn an nghỉ của bình an và ánh sáng, đồng thời nâng đỡ nghị lực của những ai đang đau khổ hoặc tổn thương về thể xác”. Ngày 4.1, trong buổi đọc Kinh Truyền tin, Đức Lêô XIV một lần nữa bày tỏ sự gần gũi với những người liên quan trong vụ hỏa hoạn. Ngài cũng khẳng định cầu nguyện cho các nạn nhân, những người bị thương và cho gia đình họ.
Ngày 1.1, giáo phận Sion đã ra thông cáo bày tỏ sự bàng hoàng trước vụ cháy thảm khốc, đồng thời gởi đến mọi nạn nhân, những người thân yêu và gia đình của họ sự quan tâm, cảm thông và lòng trắc ẩn. Các vị đại diện của giáo phận cũng tri ân tất cả những người tham gia hỗ trợ các nạn nhân, đồng thời phó thác toàn bộ những người bị ảnh hưởng và gia đình họ cho Đức Mẹ Đồng Trinh Maria. Hội đồng Giám mục Thụy Sĩ ngày 2.1 cũng ra Thư Chung bày tỏ tình liên đới với các nạn nhân, gia đình, cùng lực lượng cứu hộ và các chuyên gia y tế. “Mọi thành viên của Hội đồng Giám mục Thụy Sĩ đều vô cùng bàng hoàng trước mức độ tàn khốc của thảm họa này”, theo Thư Chung do Chủ tịch Hội đồng, Đức cha Charles Morerod, ký tên. Đức cha khẳng định mọi nhà thờ có thể trở thành những nơi nâng đỡ, an ủi và cầu nguyện trong thời khắc đau thương này.
Cũng theo Thư Chung, vào 18 giờ chiều 2.1, toàn bộ chuông nhà thờ thuộc giáo phận Sion đồng loạt ngân vang để tưởng niệm và đoàn kết với những người bị ảnh hưởng. Tất cả các giáo xứ tại Thụy Sĩ cũng được mời gọi cùng tham gia cử chỉ của sự hiệp thông và gần gũi này. Một hoạt động khác cũng được tổ chức tại nhà thờ Montana, bao gồm giờ chầu Thánh Thể vào ngày 2.1, đọc kinh Mân Côi vào 18 giờ hôm sau; và thánh lễ trọng thể cầu nguyện cho các nạn nhân vào 10 giờ sáng 4.1. Thánh lễ do Đức cha Lovey chủ tế, đồng tế với ngài có Đức cha Morerod, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Thụy Sĩ.
Hàng trăm người hiện diện - 1 cửa thoát hiểm
Hiện chưa rõ số người chính xác có mặt tại quán bar Le Constellation vào thời điểm gây cháy, nhưng quán này có sức chứa ước tính khoảng 300 người, và đêm giao thừa là một trong những thời điểm họ đón nhiều khách nhất. Những hình ảnh chụp tại hiện trường cho thấy trần tầng hầm quán bar dường như đã bắt lửa khi người phục vụ giơ cao các chai sâm panh gắn pháo sáng để chúc mừng năm mới. Theo điều tra ban đầu, phần trần của hầm lắp kín những miếng xốp cách âm và các chuyên gia đang phân tích các mẫu vật để xác định liệu các miếng xốp này có vi phạm quy định về an toàn, nên dễ bắt lửa và khi lửa cháy thì lan rất nhanh.
Theo các nhân chứng, nỗ lực dập lửa ban đầu đã không thành công. Trong vòng vài chục giây kể từ khi lửa xuất hiện, những người đang xếp hàng đi vào thấy khói bốc lên cuồn cuộn. Và khoảng 10 giây sau, một tiếng nổ dữ dội xảy ra và đám cháy bùng lên dữ dội. Một nhân chứng mô tả lửa đã bao trùm quán bar trong vòng 10 giây. Những người dưới tầng hầm tìm cách thoát ra theo một hành lang nhỏ và cánh cửa hẹp. Lửa lan quá nhanh khiến nhiều người không thể đến được các lối thoát hiểm, dẫn đến tắc nghẽn ở lối ra chính. Quán Le Constellation có một cửa ra thứ hai nhưng cửa này bị khóa chặt nên hàng trăm người có mặt chỉ còn một lối ra duy nhất.
Cảnh sát bang Valais nhận được tin báo vào 1 giờ 30 và đến nơi sau 2 phút. Lính cứu hỏa cũng nhanh chóng đến hiện trường. Tổng cộng 150 nhân viên cứu hộ, 10 trực thăng và 40 xe cứu thương đã được huy động. Khu vực cháy bị phong tỏa, chính quyền lập tức ban hành lệnh cấm bay trên không phận của thị trấn và tình trạng khẩn cấp được ban bố. Các khoa hồi sức tích cực ở Valais không còn đủ sức chứa, nhất là các bệnh nhân bị bỏng nặng cần sự chăm sóc đặc biệt, đòi hỏi cả về nhân sự y tế lẫn các thiết bị chuyên dụng, buộc giới hữu trách phải tìm cách chuyển bệnh nhân đến những bệnh viện khác trên toàn quốc nhưng vẫn không đủ. Nhiều nạn nhân đang được điều trị tại bệnh viện trong tình trạng nguy kịch với các vết bỏng độ ba. Thụy Sĩ đã đề nghị hỗ trợ khẩn cấp thông qua Cơ chế bảo vệ dân sự của Liên minh châu Âu. Tổng cộng 24 bệnh nhân được chuyển đến các bệnh viện tại Bỉ, Pháp, Đức, Ý và Ba Lan.
Một ngày sau vụ cháy, giới hữu trách Thụy Sĩ xác nhận đã có 41 người thiệt mạng và 119 người khác bị thương, hầu hết đều chỉ từ 16-25 tuổi, vì Le Constellation là quán bar nổi tiếng với giới trẻ. Đến ngày 4.1, toàn bộ các nạn nhân đều được xác định nhân thân, trong đó có nhiều người nước ngoài.
BẠCH LINH
Bình luận