Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật Lễ Lá - năm A

Mt 27,11-54

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ, phụ trách

1. Đọc hai câu trả lời của Đức Giêsu ở Mt 26,64 và Mt 27,11. Câu trả lời như vậy có nghĩa là gì?

- Đức Giêsu đã trả lời cho vị thượng tế (Mt 26,64) và cho tổng trấn Philatô (Mt 27,11) bằng hai câu khá giống nhau: “Chính ngài nói (vừa nói) đó.” Câu trả lời này không mang ý nghĩa: “Ngài nói đúng đó!” hay “Ngài nói sai rồi!”. Nhưng nó cho thấy câu nói của người kia chỉ đúng một phần, vì Đức Giêsu không phải là Đấng Kitô theo lối hiểu của vị thượng tế (Mt 26,64), Ngài cũng không phải là vua dân Do Thái theo lối hiểu của Philatô (Mt 27,11). Dù những tước vị đó không sai, nhưng lối hiểu những tước vị đó lại không đúng, vì chúng mang mầu sắc chính trị.

2. Đọc Mt 26,63; 27,12-14. Bạn nghĩ gì về sự thinh lặng của Đức Giêsu trước những lời tố cáo? Đọc Is 53,7.

- Trước những lời cáo gian, Đức Giêsu thường giữ thái độ im lặng. Ngài thấy không cần phải trả lời, dù trước mặt thượng tế hay tổng trấn (Mt 26,63; 27,12-14). Ngài không thấy cần biện minh cho mình, hay chứng minh là mình vô tội, vì Ngài nghĩ điều đó là vô ích đối với những kẻ có tà tâm muốn hại mình. Tuy nhiên, thái độ thinh lặng của Ngài lại giống với thái độ của Người Tôi Trung trong Isaia 53,7: người chẳng mở miệng kêu ca, như cừu câm nín khi bị xén lông, người chẳng hề mở miệng.

3. Đọc Mt 27,15-24. Bạn thấy Philatô có vô tội trước cái chết của Đức Giêsu không? Tội của Philatô là tội gì? Ông đã chịu sức ép của các thượng tế, kỳ mục và dân chúng như thế nào?

- Tổng trấn Philatô biết tại sao Đức Giêsu bị các thượng tế nộp cho ông: đơn giản là họ ghen tỵ với Ngài (Mt 27,18). Ông cũng được bà vợ sai người nhắc cho ông biết Đức Giêsu là người công chính (Mt 27,19). Bởi đó Philatô muốn tha Đức Giêsu, nhưng ông lại quá nhát đảm, không dám quyết định tha. Ông cứ hỏi đi hỏi lại ý kiến của đám đông dân chúng xem họ muốn tha ai (Mt 27,17.21). Ông lại còn ngây thơ hỏi họ phải xử thế nào với ông Giêsu Kitô (Mt 27,22) dù chính Philatô không thấy ông này làm điều gì gian ác (Mt 27,23). Cuối cùng, không chịu nổi áp lực từ phía đám đông đang bị giật dây bởi các thượng tế và kỳ mục (Mt 27,20), và thấy có nguy cơ xảy ra một cuộc bạo loạn (Mt 27,24), Philatô đành chiều theo ý đám đông, đó là thả Baraba, đánh đòn Đức Giêsu và đóng đinh Ngài vào thập giá (Mt 27,26).

Philatô đã rửa tay trước đám đông như phủi hết trách nhiệm của mình về cái chết của Đức Giêsu (Mt 27,24), nhưng hành vi đó không làm cho ông trở nên vô tội. Trong tư cách là quan tòa, ông đã không dám tha bổng một người mà ông biết là vô tội, và đã để cho người ấy phải chết oan ức. Tên ông, được nêu trong kinh Tin Kính, vẫn gắn liền với cái chết trên thập giá của Đức Giêsu.

4. Đọc Mt 27,25. Các thượng tế và kỳ mục có tội không? Toàn dân Do Thái có tội không? Tội của họ là tội gì? Đọc thêm Cv 3,17; 13,27-29.

- Các thượng tế và kỳ mục chịu trách nhiệm lớn về cái chết của Đức Giêsu. Họ đã nộp Ngài cho Philatô (Mt 27,1-2). Họ dùng chứng gian để tố cáo Ngài (Mt 26,59) và kích động đám đông đòi đóng đinh Đức Giêsu (Mt 27,20.22). Như thế giới lãnh đạo Do-thái giáo thời Đức Giêsu phải chịu trách nhiệm về cái chết của Ngài, chứ không phải tất cả dân tộc Do-thái thời Đức Giêsu. “Toàn dân” ở Mt 27,25 để chỉ một nhóm người Do Thái ở vùng Giêrusalem thôi (x. Cv 13,27). Nhóm người này đã phạm tội vì không biết (Cv 3,17), hay không nhận biết Đức Giêsu (Cv 13,27). Chúng ta không nên căm thù mọi người Do Thái và coi họ là dân tộc phạm tội giết Con Thiên Chúa.

5. Đọc Mt 27,4.24. So sánh thái độ của Giuđa với thái độ của Philatô?

- Cả Giuđa và Philatô đều chịu trách nhiệm trước cái chết của Đức Giêsu. Cả hai đều phạm tội nộp Đức Giêsu (Mt 27,3.26). Nhưng khi biết Thầy mình bị kết án thì Giuđa hối hận, trả lại số bạc, và nhận trách nhiệm về việc đổ máu Thầy (Mt 27,4). Còn Philatô hèn nhát, không dám tha Đức Giêsu, lại còn rửa tay và nói mình vô tội về vụ đổ máu Ngài (Mt 27,24).

6. Đọc Mt 27,26-31. Đâu là những đau khổ thể xác và tinh thần của Đức Giêsu?

- Đức Giêsu đã bị đánh đòn và chế giễu trước khi bị đem đi đóng đinh. Đánh đòn ở đây là để chuẩn bị cho cuộc hành hình sắp đến. Tội nhân bị quật vào lưng bằng cây roi có gắn những cục xương nhỏ hay những miếng chì, nên có thể cày sâu trong thịt. Đánh đòn trước khi đóng đinh sẽ làm tội nhân yếu đi nhiều và mau chết hơn. Sau khi bị đánh đòn, lính tráng chế giễu Đức Giêsu bằng cách cho Ngài đóng vai một vị vua: có áo choàng, vương miện và vương trượng; có tâu bẩm như một vị vua thật. Lý do là vì Ngài bị tố cáo đã nhận mình là vua (Mt 27,11.37). Cao điểm là việc họ khạc nhổ vào Ngài và lấy cây sậy đập vào đầu Ngài (Mt 27,30).

7. Đâu là những cảnh tượng đáng sợ trong đoạn Mt 27,32-38 này?

- Mt 27,32-38 có nhiều cảnh tượng đáng sợ. Đức Giêsu phải vác thanh ngang của thập giá đến tận Núi Sọ, kiệt sức không thể tiếp tục cuộc hành trình đến nỗi phải nhờ ông Si-môn giúp. Đức Giêsu bị lột áo trong, áo ngoài, khiến Ngài vô cùng xấu hổ. Đức Giêsu bị đóng đinh vào thập giá, mũi đinh xuyên qua tay và chân, đau đớn ghê gớm. Khi bị treo trên thập giá, Đức Giêsu sẽ bị nghẹt thở. Đó là những cực hình mà ai bị đóng đinh đều phải chịu.

8. Đọc Mt 27,39-44. Đâu là những cơn cám dỗ của Đức Giêsu trên thập giá? Đức Giêsu đã phản ứng như thế nào? Nhờ đâu Ngài thắng được các cơn cám dỗ?

- Có 3 động từ được dùng cho 3 giới. Kẻ qua người lại thì nhục mạ (Mt 27,39). Các nhà lãnh đạo tôn giáo thì chế giễu (Mt 27,41). Hai tên cướp thì sỉ vả (Mt 27,44). Nói chung cả ba giới đều thách thức Đức Giêsu xuống khỏi thập giá và tự cứu lấy mình, nếu quả thật Ngài là Con Thiên Chúa (Mt 27,39-43). Đức Giêsu đã không sa chước cám dỗ này, vì trong Vườn Dầu, Ngài đã biết ý Cha và đã đón nhận cái chết (Mt 26,39.42.53-54).