Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật Phục Sinh - năm A

Mt 28,1-10

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ, phụ trách

1. Đọc Mt 28,1. Hai bà Maria đi viếng mộ vào lúc nào? Đọc thêm Mc 16,2 và Lc 24,1.

- Maria Mácđala và một bà Maria khác đi viếng mộ sau khi hết ngày sabát, “khi ngày thứ nhất trong tuần sắp bắt đầu” (Mt 28,1). Ngày thứ nhất trong tuần (tức là ngày Chúa nhật) bắt đầu vào khoảng 6 giờ chiều ngày sabát (thứ Bảy). Dựa theo Mt 28,1, ta có thể hiểu là hai bà viếng mộ vào tối thứ Bảy, sau 6 giờ chiều, ngay khi vừa hết ngày sabát. Nhưng theo Mc 16,2 và Lc 24,1 thì các bà đợi đến sáng sớm Chúa nhật, mới ra mộ. Điều này hợp lý hơn. 

2. Hai bà Maria này là hai bà nào? Đọc Mt 27,55-56.61.

• Hai bà Maria này thuộc nhóm những phụ nữ ở vùng Galilê. Họ “đã đi theo Đức Giêsu từ Galilê để phục vụ Người” (Mt 27,55). Vào giây phút cuối đời của Đức Giêsu, họ đã trung thành đi theo Ngài trên Đường Thánh giá, đã “đứng nhìn từ xa” cảnh Đức Giêsu chịu đóng đinh. Hai bà còn là người đã chứng kiến toàn bộ việc chôn táng Đức Giêsu trong ngôi mộ mới của ông Giôxếp thành Aramathia (Mt 27,59-60), và đã ngồi quay mặt vào ngôi mộ mới của Thầy (Mt 27,61). Hai bà cũng là người đầu tiên ra viếng mộ (Mt 28,1). Tất cả những hành vi trên cho thấy tình yêu nồng nàn của các bà đối với vị Thầy khả kính. Xem thêm Lc 23,49.55; 24,1-11.22-24.

3. Theo Mc 16,1 và Lc 24,1 hai bà ra mộ để làm gì? Còn theo Mt 28,1 hai bà ra mộ để làm gì? Tại sao trong Phúc âm Mátthêu, hai bà lại không ướp xác Thầy bằng hương liệu? Đọc Mt 26,6-13.

- Theo Mc 16,1 và Lc 24,1 các bà ra mộ với mục đích ướp xác Đức Giêsu bằng hương liệu họ đã mua. Còn theo Mt 28,1 có vẻ các bà chỉ có mục đích viếng mộ thôi. Viếng mộ là thói quen của người Do Thái (x. Ga 11,31). Có thể thánh sử Mátthêu không nói đến chuyện các bà ướp xác bằng hương liệu, vì trước đây ít ngày, Đức Giêsu đã được xức dầu thơm quý giá để chuẩn bị cho việc cho việc mai táng rồi (Mt 26,6-13). 

4. Đọc Mt 28,2. Đây là lần động đất thứ mấy trong Tin Mừng Mátthêu? Đọc Mt 8,24; 27,51.54.

- Khi Đức Giêsu trút hơi thở cuối cùng trên thập giá, có một trận “động đất”, “đất rung chuyển và đá vỡ ra” (Mt 27,51.54). Đi kèm với trận động đất này có nhiều hiện tượng lạ lùng khác (Mt 27,52-53). Lúc các bà ra viếng mộ, lại có một trận động đất lớn khác (Mt 28,2). Thánh Mátthêu muốn dùng hình ảnh “động đất” để cho chúng ta thấy rằng cái chết và sự Phục Sinh của Chúa Giêsu là một biến cố lớn, ảnh hưởng đến cả trái đất và vũ trụ. Sự Phục Sinh của Chúa Giêsu là khởi đầu cho sự phục sinh của nhiều người trong chúng ta. Mátthêu dùng lối văn khải huyền trong các đoạn văn trên, vậy ta không nên chúng hiểu theo nghĩa đen.  Còn một trận động đất thứ ba ở Mt 8,24 (“động đất lớn trên biển” = biển động mạnh). 

5. Bạn nghĩ gì về hình ảnh vị thiên sứ được mô tả trong Mt 28,2-3. So sánh với Mt 17,2.

- Mátthêu 28,2b-3 cho thấy vị thiên sứ này là nhân vật từ trời mà xuống, đến mộ, lăn tảng đá che mộ ra, và ngồi trên tảng đá đó. Thiên sứ lăn tảng đá không phải để cho Đức Giêsu Phục Sinh ra khỏi mộ, mà để cho các bà thấy ngôi mộ của Đức Giêsu giờ đây không còn xác Ngài nữa. Cử chỉ ngồi lên trên tảng đá che mộ cho thấy tử thần đã bị đánh bại và sự sống đã chiến thắng. Cách Mátthêu mô tả hình dáng vị thiên sứ gợi cho ta thấy những nét của Đức Giêsu lúc hiển dung. Lúc đó khuôn mặt Đức Giêsu sáng như mặt trời, y phục Ngài trắng như ánh sáng (Mt 17,2). Còn ở đây, diện mạo vị thiên sứ như ánh chớp, quần áo vị này trắng như tuyết (Mt 28,3). Trận động đất lớn và sự hiện ra bất ngờ của vị thiên sứ uy nghi đã làm toán lính được phái đến canh mộ phải kinh hoàng run rẩy (Mt 28,4). 

6. Đọc Mt 28,5-6. Các bà ra mộ để tìm ai? Thiên sứ mời các bà làm gì để họ tin Đức Giêsu đã được nâng dậy?

- Các bà ra viếng mộ để “tìm Đức Giêsu”, hay nói đúng hơn để khóc thương trước ngôi mộ mà họ biết có xác của Thầy mình đang nằm trong đó. Họ không hề tin Đức Giêsu đã phục sinh. Sứ thần loan báo Tin Mừng Phục Sinh làm các bà ngỡ ngàng: “Người không ở đây, vì Người đã được nâng dậy”. Đừng đến mộ để tìm xác Người. Sứ thần mời các bà kiểm chứng bằng cách vào trong mồ, đến xem chỗ Người nằm, để thấy xác Người không còn đó (Mt 28,6). 

7. Đọc Mt 28,7-8. Bạn nghĩ gì về việc thiên sứ giao cho các bà sứ mạng loan báo Tin Mừng Phục Sinh cho các môn đệ khác? Đọc thêm Mt 28,10.

- Thiên sứ truyền cho hai bà đi loan báo cho các môn đệ của Thầy Giêsu rằng Ngài “đã được trỗi dậy từ cõi chết, và đi Galilê trước các ông. Ở đó, các ông sẽ được thấy Ngài” (Mt 28,7). Sứ mạng đi loan báo Tin Mừng Phục Sinh cho các môn đệ phái nam lại được giao cho các phụ nữ, dù trong xã hội thời đó, lời chứng của phụ nữ không được coi là có giá trị. Đức Giêsu Phục Sinh cũng xin hai bà nhắc cho các môn đệ về cái hẹn của Ngài với họ ở Galilê (Mt 28,10). Trước khi chịu khổ nạn Ngài đã nói về cái hẹn này (Mt 26,32). Galilê sẽ là nơi họ sẽ gặp lại Thầy, người đã chết, nay được Thiên Chúa cho trỗi dậy. Thầy Giêsu không trách sự hèn nhát của họ, và khi hẹn gặp lại họ, Thầy muốn tha thứ và nối lại mối dây đã bị phá vỡ bởi sự bất trung của họ. 

8. Các bà bái lạy Đức Giêsu ở Mt 28,9. Có khi nào Đức Giêsu được bái lạy trong Tin Mừng Mátthêu không? Đọc Mt 2,2.8.11; 8,2; 9,18; 14,33; 15,25.

- Trong Tin Mừng Mátthêu, Đức Giêsu được bái lạy nhiều lần bởi nhiều người (các nhà chiêm tinh: Mt 2,2.8.11; người phong: 8,2; một vị thủ lãnh: 9,18; các môn đệ: 14,33; người phụ nữ Canan: 15,25; các phụ nữ: 28,9). Bái lạy là quỳ gối xuống (proskyneô). Đây là một cử chỉ hết sức cung kính, có thể mang ý nghĩa thờ phượng (latreuô) dành cho Thiên Chúa (Mt 4,10). Trong hoang địa, quỷ đã cám dỗ Đức Giêsu bái lạy nó, và Ngài đã khẳng định chỉ bái lạy và thờ phượng một mình Thiên Chúa (Mt 4,9-10).