Hội Lệ Làng ở một xứ đạo

Phúc - Lộc - Thọ là điều mà người ta thường chúc cho nhau trong cuộc sống. Đối với người Công giáo làng Rùa thuộc giáo xứ Đàn Giản - TGP Hà Nội, lời chúc không chỉ trên môi miệng nhưng đã được thấm sâu trong đời sống đức tin.

Từ thủ đô Hà Nội đi về hướng Hà Nam khoảng 20km, chúng tôi đến với làng Rùa, nơi có truyền thống lâu đời về ngày hội Lệ Làng. Theo các cụ cao niên kể lại, khi chưa có đạo Công giáo ở nơi này, làng Rùa đã có truyền thống cứ vào ngày khai hạ mồng 7 tháng giêng là tổ chức hội dân. Rồi khi có xứ đạo, người Công giáo đã lấy ngày mồng 10 tháng giêng để mừng, gọi là ngày Hội Lệ. Ngày này vừa để mừng tuổi các tân Bô, tân Lão, vừa kết toán tài chánh một năm của họ đạo, báo cáo kết quả đã làm được, rút ưu khuyết điểm, và một số việc của năm mới... Riêng các gia đình có người thân đạt được tuổi thượng thọ (70), tuổi Bô (60) và Lão (50) thì tổ chức mừng thọ linh đình, hai hoặc ba chục mâm cỗ mời làng. Những gia đình khá giả, hoặc có chức có quyền trong xã hội thì còn làm lớn hơn nữa. Nếu làng có nhiều Bô, Lão thì sắp xếp mỗi Bô, Lão một ngày từ mồng 5 tết đến hết ngày mồng 10 diễn ra Hội Lệ mới thôi.

Khác với những ngày thường, ngày 10.1 (âm lịch), từ khắp các nơi, giáo dân thuộc giáo xứ Đàn Giản quy tụ đông đủ về khuôn viên thánh đường để dự lễ lên Bô Lão và mừng thọ. Mở đầu, toàn thể dân làng sẽ họp mặt để chúc tuổi nhau ngày đầu Xuân (người đại diện tổ chức đọc bài chúc mừng). Tiếp đến là phần giới thiệu các ông Bô, dân làng bắt đầu chúc mừng và các Bô đáp lễ bằng cách mời trà, thuốc, trầu cau. Nghi lễ kết thúc bằng việc xướng tên các ông Bô, Lão của năm sau. Niềm vinh dự cho giáo xứ Đàn Giản ngày hội năm nay có sự hiện diện của Đức cha Anphongso Nguyễn Hữu Long. Ngài đã chủ tế thánh lễ và đặt tay chúc lành cho từng cụ. Được biết, từ năm 2009, người Công giáo không tính theo độ tuổi vào làng nữa nhưng căn cứ vào sổ rửa tội để gọi lên Lão. Vào dịp Lệ Làng, niềm vui hạnh phúc thể hiện rõ trên khuôn mặt từng người dân trong giáo xứ, đặc biệt là các tân Bô, tân Lão. Tân lão Nguyễn Phương chia sẻ: “Được mừng Lão là một niềm vui và hạnh phúc. Trước hết tôi tạ ơn Thiên Chúa đã ban cho tôi ân huệ này, vì chẳng biết cuộc đời sẽ được bao lâu, nhưng biết rằng mình đã sống trong tình thương của Chúa 50 năm qua. Đồng thời, khi được lên Lão, tôi sẽ được tham gia các buổi hội họp của làng và tiếng nói của mình sẽ có trọng lượng hơn (tức là được dân làng tôn trọng hơn). Đây cũng là dịp mà cha mẹ và con cái dành nhiều thời gian cho nhau, nghĩ về nhau nhiều hơn”.

Trong chuyển biến của nền văn hóa hiện đại, những nét truyền thống tốt đẹp của dân Việt không chỉ được người giáo dân giáo xứ Đàn Giản trân trọng gìn giữ mà còn được đưa vào trong đời sống đức tin một cách sống động, sâu sắc, nhằm quy hướng tất cả về đấng tạo dựng và cũng là đích điểm mà mọi người cần hướng tới.

Sen Hồng