Không phải ai đến thăm nhà thờ Chánh tòa Duomo (Vòm) của Tổng Giáo phận Milan đều biết về bí mật của ngôi thánh đường có niên đại từ thế kỷ XV tại thành phố của thời trang ở miền bắc nước Ý.
Viên ngọc quý của kiến trúc
Ít người biết rằng bên dưới sàn nhà của công trình kiến trúc Gothic tráng lệ này là một căn hầm bí mật. Được thiết kế bởi kiến trúc sư Pellegrino Pellegrini. Căn hầm có tên Cappella Jemale (nhà nguyện Jemale), là nơi lưu giữ thánh tích của thánh Ambrose, quan thầy của thành Milan. Theo trang tin Aleteia dẫn đánh giá của giới chuyên môn, hầm mộ hình bát giác có thể xem là “viên ngọc quý” của kiến trúc. Vị thánh quan thầy của Milan, người từng là Giám mục Milan từ năm 374 đến 397, là Tiến sĩ Hội Thánh, nổi tiếng với lập trường cứng rắn bảo vệ Giáo hội trước sức mạnh của vương quyền. Đỉnh điểm chính là quyết định cấm Hoàng đế La Mã Theodosius I tiến vào thành Milan sau khi nhà vua ra lệnh thực hiện một vụ thảm sát ở thành phố Thessaloniki của Hy Lạp.
Ông Pellegrini, được biết đến là kiến trúc sư yêu thích của thánh Charles Borromeo, đã chọn thiết kế hình tròn với hòm thánh tích ở giữa, bao quanh là 8 cây cột đá cẩm thạch màu hồng, trắng. Phần mái vòm được trang trí với những hình chạm khắc tỉ mỉ bằng vữa và bích họa, mô tả những biểu tượng của Thánh Thể, cuộc khổ hình trên thập giá và các thiên thần. Trong khi đó, phần sàn được phối lát bằng đá cẩm thạch màu đỏ, đen và trắng, được xếp theo hoa văn hình học hết sức tinh tế.
Không gian bát giác được vây quanh bởi những dãy ghế bằng gỗ xếp hình vòng tròn, nơi dành cho các giáo sĩ Milan trong những buổi kinh nguyện vào mùa đông. Bên cạnh vai trò “nhà nguyện mùa đông” lý tưởng, hầm mộ trong lòng đất còn lưu giữ các báu vật của nhà thờ Duomo, bao gồm cây Thánh Giá từng thuộc về Tổng Giám mục Milan Ariberto xứ Intimiano hồi thế kỷ X.
Ngay bên phải của nhà nguyện là một không gian còn nhỏ và kín đáo hơn thế, cũng hình bát giác, được xây năm 1606 để lưu giữ thánh tích của thánh Charles Borromeo, Tổng Giám mục Milan từ năm 1564 cho đến khi về với Chúa vào năm 1584. Thời điểm Đức Borromeo mất, nhiều người hành hương từ khắp châu Âu đến Milan để viếng. Thánh tích của ngài được lưu giữ bên trong một cái bình bạc, được công nhận là một tuyệt tác Baroque.
Trong những năm gần đây, nhà nguyện Jemale được cải tạo theo hướng nghệ thuật đương đại, với việc bổ sung một đoạn phim của nghệ sĩ người Anh Mark Wallinger thực hiện. Phim có tên Via Dolorosa, mô tả Cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu và được phóng lên màn hình gần lối vào nhà nguyện. Và sau hơn 400 năm được xây dựng, các giáo sĩ Milan vẫn tiếp tục cầu nguyện bên trong không gian bí mật và linh thiêng này.
Nhà thờ gần 6 thế kỷ
Nhà thờ Chánh tòa Vòm của Tổng Giáo phận Milan (tiếng Ý là Duomo di Milano), còn có tên là nhà thờ Đức Bà Cả, nhà thờ Mừng Kính Đức Mẹ Chào Đời (Natività della Beata Vergine Maria). Trải qua gần 6 thế kỷ xây dựng, Duomo di Milano hiện là nhà thờ lớn nhất của Cộng hòa Ý. Với đặc trưng những khung cửa sổ kính màu tuyệt đẹp, các tháp chuông cao vút và vô vàn những tác phẩm điêu khắc tinh xảo, nhà thờ Chánh tòa Milan được công nhận là một trong những đại diện hoàn hảo của kiến trúc Gothic.
Quá trình xây dựng nhà thờ bắt đầu vào năm 1386 theo lệnh của Đức Giám mục Antonio da Saluzzo và được người đứng đầu thành Milan thời đó là Gian Galeazzo Visconti hỗ trợ. Hơn 300 thợ thủ công và người lao động đã tham gia từ đầu, trước khi kiến trúc sư người Pháp Nicolas de Bonaventure đảm nhận việc thiết kế và mang đến cho công trình ảnh hưởng rõ rệt của kiến trúc Gothic Pháp.
Với diện tích rộng 10.200m2 (chiếm trọn một khu phố), công trình gây ấn tượng mạnh mẽ bởi kích thước đồ sộ, đặc biệt là khi đây là nhà thờ cổ nhất trong số 5 ngôi thánh đường lớn nhất thế giới. Những nhà thờ khác trong số này lần lượt là Đền thờ Thánh Phêrô (Vatican); nhà thờ Đức Bà Aparecida (Brazil); nhà thờ St. John the Divine (New York, Mỹ), nhà thờ Seville (Tây Ban Nha). Duomo cũng sở hữu bộ sưu tập tượng điêu khắc lớn nhất thế giới. Với hơn 3.400 bức tượng, 700 hình chạm khắc trang trí…, ngôi thánh đường xứng đáng là “mê cung” của các tuyệt tác nghệ thuật. Ở ngọn tháp cao nhất là tượng Madonnina, bức tượng vàng của Đức Mẹ Maria, tạo nên hình ảnh đặc trưng của đường chân trời Milan.
Gần lối vào chính của nhà thờ là một đồng hồ mặt trời trên sàn nhà, có từ thế kỷ 18. Được các nhà thiên văn học từ Viện Hàn lâm Brera cài đặt vào năm 1768, chiếc đồng hồ đến nay vẫn hoạt động khá chính xác. Cụ thể, vào ngày 21.6, tức ngày hạ chí, tia nắng từ mặt trời sẽ đi xuyên qua một lỗ nhỏ trên tường đối diện rọi đúng vào mặt đồng hồ, thể hiện ngày hạ chí. Và điều tương tự tái diễn vào ngày đông chí 21.12. Trước đây, chiếc đồng hồ còn được dùng điều chỉnh thời gian cho các đồng hồ còn lại của thành Milan.
Một điểm đặc biệt nữa của Duomo là ngọn đèn đỏ bên trên vòm cung phía sau bàn thờ chính của nhà thờ. Đó là nơi đặt một trong những chiếc đinh đã từng được dùng để đóng đinh Chúa Giêsu trong cuộc khổ nạn trên thập giá.
BẠCH LINH
Bình luận