Kiến trúc nhà nguyện tham gia cuộc triển lãm nổi tiếng thế giới

Tòa Thánh lần đầu tiên tham gia cuộc triển lãm rất nổi tiếng “Kiến trúc Venice”, để giới thiệu với công chúng về các nhà nguyện Công giáo.

Từ ngày 26.5- 25.11.2018, Vatican sẽ có một gian hàng riêng tại sự kiện triển lãm Kiến trúc Quốc tế lần thứ 16 diễn ra tại Venice - Ý, theo thông lệ hai năm một lần. Mục đích của sự tham gia lần này nhằm làm sâu sắc hơn cuộc đối thoại giữa kiến trúc đời thường và kiến trúc Công giáo, giữa cái hữu hình và vô hình. Hội đồng Giáo hoàng về Văn hóa đã được giao 2 hécta đất đằng sau nhà thờ Benedict trên đảo San Giorgio Maggiore để dựng 10 mẫu nhà nguyện phục vụ cho mục đích trên.

Terunobu Fujimori - Nhà nguyện và thánh giá

Để tham gia sự kiện quốc tế diễn ra hai năm một lần tại Venice, sử gia kiến trúc kiêm nhà phụ trách viện bảo tàng Francesco Dal Co đã mời 10 vị, bao gồm chủ nhân giải thưởng Pritzker danh giá Norman Foster (người Anh) và kiến trúc sư Eduardo Souto de Moura nổi tiếng của Bồ Đào Nha để thiết kế. Các mẫu được lấy cảm hứng từ nhà nguyện Woodland do kiến trúc sư quá cố Erik Gunnar Asplund của Thụy Điển xây dựng vào năm 1920 cho một nghĩa trang ở Stockholm.

Francesco Cellini - Một cấu trúc của sự chiêm nghiệm

“Với kiệt tác nhỏ bé này, ông Asplund đã hình thành một định nghĩa mới về nhà nguyện: nơi của sự định hướng, gặp gỡ và tĩnh tâm, nhìn bề ngoài có vẻ như được hình thành một cách tình cờ. Đó được xem như là một lời cảnh tỉnh dưới dạng vật chất về tiến trình đầy phức tạp của sự sống, một sự dạo bước của con người để được hướng lòng về Thiên Chúa”, theo Đài CNN dẫn lời giải thích của sử gia Dal Co. Và cũng vì thế, các kiến trúc sư được chọn lựa bao gồm cả những người Công giáo và ngoại đạo, cho phép họ thể hiện quan điểm về một nhà nguyện dưới cặp mắt thế tục lẫn khi luôn được hồng ân Chúa dẫn dắt. Chẳng hạn, ông Francesco Cellini không theo đạo, trong khi ông Sean Godsell lại được hưởng nền giáo dục của trường dòng Tên, một trải nghiệm mà ông cho rằng “không thể tách rời với tuổi thơ” của mình.

Andrew Berman - Sự hiện diện vô hạn của không gian

10 kiến trúc sư không bị hạn chế về năng lực sáng tạo, miễn họ đảm bảo được yêu cầu là không gian xây dựng luôn có một bục giảng và bàn thờ. Còn lại, họ thỏa sức thiết kế mà không cần phải vướng bận với bất kỳ tiêu chuẩn hay định chế nào. Sự thoải mái trong sáng tác đã mang đến những cấu trúc chiết trung, tức không gò bó vào bất kỳ luồng tư tưởng nào, từ cây thánh giá thép và các dãy ghế đi kèm của kiến trúc sư người Brazil Carla Juaçaba, đến túp lều bằng gỗ màu đen xuất phát từ bàn tay của kiến trúc sư kỳ cựu Nhật Bản, Terunobu Fujimori.

Sean Godsel - Một bản sắc đủ sức sống sót

Bên trong tác phẩm phối hợp từ gỗ và polycarbonate của kiến trúc sư Andrew Berman, người New York, chỉ vỏn vẹn đặt một chiếc ghế phía trước bục giảng và đón nhận trực diện ánh sáng chan hòa. Ý nghĩa của thiết kế này là “một không gian để nhìn lại chính mình, dưới ánh sáng trong hoàn cảnh tối đen”. Giống như các đồng nghiệp khác, ông muốn sử dụng nhà nguyện để khám phá những chủ đề ẩn giấu bên dưới dòng chữ “tôn giáo”, bao gồm suy ngẫm, chiêm nghiệm để soi chiếu bản thân, tìm kiếm sự yên bình, tĩnh lặng, thay vì một không gian thoải mái.

Javier Corvalan - Nhà nguyện du mục

Sự kiện Kiến trúc Venice 2018 dù đánh dấu lần đầu tiên Vatican công bố các tác phẩm tham gia vào thế giới kiến trúc, nhưng không phải là động thái chưa từng có trước đây. Tòa Thánh từng tham dự sự kiện Mỹ thuật Venice, được tổ chức trong hai năm 2013 và 2015. Vào tháng 3 vừa qua, Đức Hồng y Gianfranco Ravasi, Chủ tịch Hội đồng giáo hoàng về Văn hóa, cho rằng sự hiện diện của Vatican tại Kiến trúc Venice 2018 sẽ được xem là bước đi nằm trong nghị trình mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đang theo đuổi. Khi thông báo về việc Tòa Thánh sẽ mở gian hàng tại Venice, Đức Ravasi đã trích một đoạn trong tông huấn “Evangelii Gaudium” (Niềm vui Phúc Âm) của Đức Thánh Cha: “Chúng ta phải đủ cứng rắn để phát hiện những dấu hiệu mới, những biểu tượng mới, cũng như khám phá những dạng khác nhau của cái đẹp được từng nền văn hóa tôn vinh, bao gồm những hình thái mỹ thuật trái với quy ước thông thường có thể ít có ý nghĩa đối với những người rao giảng Phúc Âm, nhưng đối với những người khác lại đặc biệt hấp dẫn”.