Laudato Si một sứ điệp soi sáng trách nhiệm chung

Thông điệp mới của Đức Thánh Cha Phanxicô Laudato Si - Chúc tụng Chúa về việc bảo vệ căn nhà chung của nhân loại là trái đất đã được công bố ngày 18.6.2015 tại Roma. Rất nhiều phản ứng ủng hộ đã được dành cho văn kiện rất hợp thời này. Thông điệp là một đóng góp quan trọng cho việc chuẩn bị hội nghị quốc tế về sự thay đổi khí hậu sẽ nhóm vào tháng 12.2015 tại Paris.

Con người hãy có trách nhiệm chung với công ích

Trong cuộc họp báo ngày 18.6, Đức Tổng Giám mục Joseph Kurtz của giáo phận Louisville bang Kentucky, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ nhận định: “Trong Thông điệp mới, Đức Thánh Cha Phanxicô, với tiếng nói của một mục tử và sự tôn trọng sâu xa đối với khoa học, đã kêu gọi thế giới phản ứng đối với những đe dọa chống lại mọi sự sống trên trái đất do sự suy thoái môi trường và não trạng của một nền văn hóa gạt bỏ gây ra”. Đức Tổng Giám mục cũng kêu gọi dân chúng hãy nhớ mọi người có chung một trách nhiệm đối với nhau và cần cấp thiết hành động cho công ích và cho sự cải tiến trái đất.

Đức cha Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ nhận xét, Thông điệp tạo cơ hội cho dân chúng vượt qua sự phân chia chính kiến để cùng nhau thảo luận về những thách đố do sự thay đổi khí hậu đề ra, các kỹ nghệ gây ô nhiễm, nạn hạn hán do sự thay đổi khí hậu, sự thất bại trong việc tôn trọng mọi sự sống con người. Tuy nhiên, Đức Tổng Giám mục Kurtz nhìn nhận: “Chắc chắn các giải pháp không đến mau lẹ. Chúng ta cần có thời gian. Tất cả chúng ta, kể cả các Giám mục cần có thời gian để suy tư, đọc và học hỏi thông điệp. Tôi nghĩ những người nghiêm túc học hỏi văn kiện này sẽ tìm thấy một lời mời gọi đối thoại”. Hiện nay, Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ và các cơ quan đối tác là Hiệp ước Khí hậu Công giáo đã soạn thảo nhiều chỉ nam giúp các trường học và giáo xứ, các tài liệu giúp dọn bài giảng và các nguồn tài liệu trực tuyến để giúp khởi sự các cuộc thảo luận.

Đức Hồng y Donald William Wuerl, Tổng Giám mục giáo phận thủ đô Washington, cũng nói với giới báo chí rằng: “Khi đọc Thông điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô, tự nhiên tôi nghĩ ngay đến sự huy hoàng trong công trình sáng tạo của Thiên Chúa, và mỗi người có trách nhiệm phải bảo vệ công trình ấy. Đức Thánh Cha nói dựa trên truyền thống Công giáo của chúng ta. Nhưng nếu đọc kỹ Thông điệp này, bạn sẽ thấy ngài không nói với mỗi người là bạn đang ở trong lãnh vực kinh tế hay chính trị, nhưng ngài nói bạn phải thi hành điều này vì đây là một nghĩa vụ luân lý. Tôi mong ước mỗi người cộng tác với nhau trong lãnh vực này, để chúng ta đi đến kết luận: đây chính là những phương thế tiến hành sự việc, cần phải bắt đầu ngay”.

Laudato Sí, một sứ điệp soi sáng nghĩa vụ luân lý

Trong cuộc họp báo ở Washington ngày 18.6.2015, bà Christiana Peppard, giáo sư phụ giảng về thần học-khoa học và luân lý-đạo đức tại đại học Fordham, và là một trong ba chuyên gia để trả lời những câu hỏi về những điểm đặc thù trong Thông điệp của Đức Thánh Cha, đã mô tả Thông điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô về môi trường như một sứ điệp mục vụ: “Đức Thánh Cha Phanxicô muốn có một cái nhìn toàn cầu về các vấn đề của trái đất. Quan điểm của ngài không chỉ là một cái nhìn từ góc cạnh Bắc Mỹ, mà cũng dựa trên những lời nói và kinh nghiệm của nhiều người trên thế giới. Cụ thể, Thông điệp trưng dẫn các văn kiện của 12 Hội đồng Giám mục trên thế giới như Achentina, Bolivia, Paraguay, Nam Phi, Đức, Philippines và Hoa Kỳ”.

Nhiều vị lãnh đạo Công giáo Hoa Kỳ đã ca ngợi Laudato Si, vì Thông điệp đã kêu gọi mọi người trở thành những người quản lý tốt hầu mang lại một khuôn mặt nhân bản cho các vấn đề môi trường, và đã khởi sự một cuộc thảo luận mới về nhu cầu cấp thiết phải bảo vệ toàn thể thiên nhiên.

Nữ tu Donna Markham, Chủ tịch các Hội bác ái Công giáo Hoa Kỳ hy vọng sứ điệp trong văn kiện giáo huấn của Đức Thánh Cha sẽ hình thành, soi sáng và ảnh hưởng cuộc thảo luận về nghĩa vụ của con người phải săn sóc thiên nhiên, và đó là điều thiết yếu, cũng như trách nhiệm của nhân loại là phải săn sóc cho nhau. Nữ tu Donna Markham nói “Thông điệp soi sáng nghĩa vụ luân lý của chúng ta phải săn sóc tất cả những gì do Thiên Chúa dựng nên, từ những người láng giềng bị bỏ rơi của chúng ta cho đến trái đất nuôi dưỡng tất cả chúng ta”.

Thông điệp của Đức Thánh Cha mang lại viễn tượng một thế giới trở nên gần gũi nhau hơn, thay vì một thế giới bị hao mòn vì chiến tranh và bất thuận, bởi Đức Phanxicô đã cho thấy một mối liên hệ giữa những việc như săn sóc trái đất, công lý đối với người nghèo, dấn thân phục vụ xã hội và an bình nội tâm mỗi con người bởi “Đức Thánh Cha kêu gọi mỗi người chúng ta hay lượng định lại những nhu cầu và mong muốn của chúng ta. Và ngài chỉ rõ con đường dẫn đến hạnh phúc không phải thứ hạnh phúc dựa trên tích trữ các của cải vật chất, nhưng là một sự mãn nguyện chân thật và hạnh phúc trong một môi trường tạo nên và nâng đỡ sự sống”, Đức cha Peter Anthony Libasci, Giám mục giáo phận Manchester, bang New Hampshire, nhận xét.

Tổng Giám mục giáo phận Baltimore, Đức cha William Lory, ca ngợi những lời Đức Thánh Cha Phanxicô kêu gọi chú ý đến nhu cầu phải quản lý môi trường trong tinh thần trách nhiệm, “Dù chúng ta có đồng ý hay không đồng ý về sự đồng thuận của khoa học về tác động con người đối với sự thay đổi khí hậu gần đây, nhưng Đức Thánh Cha đã có lý khi nêu lên một trường hợp luân lý đó là chúng ta cần phải hoạt động để bảo vệ môi trường. Chúng ta phải chống lại thứ văn hóa gạt bỏ mà Đức Giáo hoàng cảnh giác chống lại, và tìm kiếm những cách thức trong đời sống thường nhật để thực hiện một lối cư xử thuận lợi cho môi trường”.

Loại thế giới nào chúng ta muốn để lại cho những người đến sau

Tại Alaska rộng lớn, các Giám mục vui mừng chào đón thông điệp mới và cám ơn Đức Thánh Cha. Trong một tuyên ngôn chung, Đức cha Roger Lawrence Schwietz, Tổng Giám mục giáo phận Anchorage (Alaska) và hai vị Giám mục thuộc các giáo phận Juneau và Fairbanks, nói rằng: “Nơi trọng tâm Thông điệp Laudato Si, chúng tôi thấy câu hỏi này: loại thế giới nào chúng ta muốn để lại cho những người đến sau chúng ta, cho các con cái đang lớn lên”. Các Giám mục Alaska ghi nhận Đức Thánh Cha bàn về các vấn đề môi sinh trong bối cảnh mục tiêu của cuộc sống và tại sao loài người hiện hữu.

Đức cha Allen Henry Vigneron, Tổng Giám mục giáo phận Detroit, bang Michigan, mô tả Thông điệp của Đức Thánh Cha về việc bảo vệ môi trường như một thời điểm ân phúc cho Giáo hội và thế giới, “Đức Giáo hoàng đã cống hiến một chứng tá minh bạch về kế hoạch của Đấng Tạo Hóa cho gia đình nhân loại và sự chăm sóc của chúng ta dành cho căn nhà chung, để những chứng tá đó sẽ được dùng làm quy luật về cách thức mọi người phải sống với nhau như thế nào và chăm sóc ra sao đối với những người sống ở ngoại biên”.

Thái độ đối với người nghèo và việc chăm sóc thiên nhiên phải trở thành điều trọng yếu đối với mỗi người trong gia đình nhân loại, đây là điều mà các nữ tu dòng Thương Xót ở bang Maryland đã nhìn thấy từ Thông điệp Laudato Si: “Chúng tôi tin rằng đây là một trong những vấn đề luân lý đạo đức lớn trong thời đại chúng ta. Và đối với chúng ta đó là một lời kêu gọi cấp thiết cần phải đáp lại. Trong các sứ vụ của chúng tôi ở Hoa Kỳ, Mỹ châu La tinh, quần đảo Caribbean và Philippines, chúng tôi thấy rất rõ mối liên hệ giữa sự thay đổi khí hậu và sự suy thoái môi trường. Số phận đau thương của những người di dân, phụ nữ và trẻ em, và những nạn nhân của bạo lực và nạn kỳ thị chủng tộc. Chúng tôi cũng lo âu về đau khổ lớn hơn trước những dự báo con số người tị nạn vì khí hậu sẽ gia tăng hơn nữa, những cuộc xung đột liên quan đến môi trường và khủng hoảng lương thực, nếu chúng ta không hành động ngay từ bây giờ”.

Đức cha Peter Sartain, Tổng Giám mục giáo phận Seatle, nhận xét Đức Thánh Cha Phanxicô mang lại cho vấn đề môi sinh và chăm sóc thiên nhiên một khuôn mặt nhân bản. Văn kiện giáo huấn này, tiếp nối giáo huấn của vị tiền nhiệm Bênêđictô XVI và các vị Giáo hoàng gần đây, là một lời kêu gọi cấp thiết đối với các tín hữu Kitô, những người thuộc các truyền thống tín ngưỡng khác và những người không tín ngưỡng hãy bảo vệ căn nhà trái đất của chúng ta và anh chị em chúng ta đang cư ngụ trong đó.