Linh đạo phu thê

Đề tài “Hiền phụ hay Gia trưởng” (CGvDT 2152, trang 9) gợi mở thêm suy nghĩ về người nam với vai trò người cha - người chồng; và người nữ với vai trò người mẹ - người vợ trong gia đình.

Từ ngàn xưa đến nay, việc xây dựng gia đình hạnh phúc, yêu thương luôn là mối quan tâm, không chỉ của các thành viên trong một mái ấm, mà còn của cả xã hội cũng như của các tôn giáo. Tuy nhiên, quan hệ phu thê tiềm ẩn nhiều nét bất ổn và bất đồng, tùy theo thể chế xã hội, cơ cấu dân số, văn hóa và chuẩn mực luân lý đạo đức của các vùng miền. Chính vì thế, việc gầy dựng gia đình đầm ấm, thuận thảo hệ tại một phần trên mối quan hệ này.

Cũng phải thừa nhận, trong một thời gian dài, người vợ chỉ giữ một vai trò thứ yếu, luôn phụ thuộc người chồng, không chỉ nơi các xã hội phương Đông ảnh hưởng sâu đậm Nho giáo mà ngay cả ở các xã hội phương Tây thấm nhuần niềm tin Kitô giáo. Điều này hiển nhiên là một trong những lý do dẫn đến cuộc khủng hoảng vợ chồng với các biểu hiện ly dị, ly thân, nhất là trong bối cảnh hiện đại đề cao vai trò phụ nữ.

Cuộc khủng hoảng gia đình ngày nay cũng đã được Giáo hội quan tâm đặc biệt với hai Thượng Hội đồng Giám mục về Gia đình khóa ngoại thường và khóa chính thức trong hai năm 2014 - 2015, bên cạnh đó là Thông điệp “Niềm vui tình yêu” (Amoris Laetitia) của ĐTC Phanxicô, với chương 9 đề cập về “Linh đạo phu thê và gia đình”.

Linh đạo phu thê soi sáng cho các cặp vợ chồng biết rằng, Thiên Chúa Ba Ngôi hiện diện trong đền thờ của sự hiệp thông hôn nhân, vàsống một cách thân tình trong tình yêu phu thê làm vinh danh Ngài. Sự hiện diện của Chúa sống trong gia đình là sự hiện diện thực sự và cụ thể, với tất cả các khổ đau, chiến đấu, niềm vui và các dự tính thường ngày. Khi người ta sống trong gia đình, nơi khó mà có thể giả bộ và nói dối, chúng ta không thể cho thấy một mặt nạ. Nếu tình yêu linh hoạt sự chân thành ấy, Chúa ngự ở đó với niềm vui và sự bình an của Ngài.

Linh đạo phu thê còn mang ý nghĩa tình yêu triệt để và tự do. Trong hôn nhân, người ta cũng sống ý thức hoàn toàn tùy thuộc một người duy nhất. Các cặp vợ chồng chấp nhận thách đố và ngưỡng vọng cùng nhau già đi và tự tiêu hao, và như thế họ phản ánh lòng trung thành của Thiên Chúa. Quyết định vững vàng này ghi dấu một kiểu sống, là một đòi buộc nội tâm của khế ước tình yêu phu thê, bởi vì người không quyết định yêu thương luôn mãi, thì cũng khó mà có thể yêu thương một cách chân thành dù chỉ một ngày.

Tuy nhiên tình yêu lứa đôi đạt sự giải thoát tột đỉnh và trở thành một không gian của sự tự lập lành mạnh, đó là khi mỗi người khám phá ra rằng người kia không phải là của mình, nhưng có một chủ nhân quan trọng hơn rất nhiều, là Chúa duy nhất của họ. Không ai có thể yêu sách chiếm hữu sự thân tình cá nhân nhất và bí ẩn nhất của người được yêu, mà chỉ có Ngài có thể chiếm chỗ trung tâm cuộc sống của họ.

Khi các cặp phu thê cảm nhận gia đình như ĐTC Phanxicô liên tưởng là một “nhà thương gần nhất”, săn sóc, nâng đỡ, khích lệ nhau và sống tất cả những điều đó như là một phần của linh đạo gia đình, lúc đó chẳng ai còn quan tâm tính chất gia trưởng hoặc bị ám ảnh bởi sự phụ thuộc cũng như bình đẳng giới.

HOÀNG ANH