Sau dấu mốc chia tách Bình An Thượng và Bình An Hạ năm 1955 như số báo trước đã đề cập, đời sống xứ đạo trên dải đất dọc kênh Đôi - bên cạnh việc mở rộng về mặt địa lý - cũng dần hình thành những nền nếp sinh hoạt ổn định. Nếu Bình An Thượng ghi dấu giai đoạn khai mở và an cư ban đầu của cộng đoàn di dân gốc Bắc, thì nơi xứ đạo Bình An Hạ, sau này mang tên chính thức là Bình An, lại được ví như vườn ươm ơn gọi, để rồi theo năm tháng kết thành những quả ngọt, đóng góp cho Giáo hội đông đảo linh mục, tu sĩ.
Lớn lên từ ngày gian nan
Thuở ban đầu, nơi dừng chân của đoàn người gốc Phát Diệm chỉ là những gian nhà kho bỏ trống, tạm bợ, mang tên trại định cư Bình Xuyên. Đầu năm 1955, khi số người quy tụ ngày một đông, việc tổ chức mục vụ trở nên cấp thiết, các linh mục đã tiến hành sắp xếp lại cộng đoàn, chia khu vực cư trú thành những trại riêng, từng bước hình thành các giáo xứ. Ngày 1.5.1955, giáo xứ Bình An chính thức được thành lập, nhận Đức Mẹ Mân Côi làm quan thầy, cũng là bổn mạng của giáo phận Phát Diệm quê nhà.
Giáo dân Bình An phần lớn xuất thân từ nông thôn, mang theo nếp sống cần cù, tiết kiệm và tinh thần liên đới cộng đồng. Trên vùng đất mới, họ nhanh chóng thích nghi với nhiều ngành nghề khác nhau, từ trồng lúa, đan lát, dệt chiếu, đánh bắt cá trên kênh rạch, đến làm công nhân, buôn bán nhỏ, sản xuất thủ công. Dù đời sống còn nhiều vất vả, việc học hành của con cái luôn được các gia đình đặt lên hàng đầu. Theo thời gian, từ những mái nhà đơn sơ ấy, nhiều người trẻ đã trưởng thành, góp mặt trong nhiều lĩnh vực của xã hội, mang theo hành trang là nền tảng đức tin và tinh thần cần cù, cầu tiến, được hun đúc từ môi trường gia đình và xứ đạo.
Theo đà phát triển và các đợt di dân những năm sau này, giáo xứ Bình An đã đón nhận thêm nhiều gia đình Công giáo từ các vùng miền khác. Sự hiện diện đa dạng ấy khiến diện mạo cộng đoàn, tuy không ngừng thay đổi, nhưng vẫn giữ được hồn cốt của một xứ đạo lâu đời. Và chính trên nền tảng đạo đức âm thầm này mà Bình An từng bước trở thành mảnh đất vun trồng ơn gọi, góp cho Giáo hội nhiều thợ gặt lành nghề.
Đất lành sinh nhiều hoa trái
Ơn gọi nơi đất Bình An được vun vén trong từng nhịp sống đạo đức bình dân, qua những sinh hoạt thường nhật của từng gia đình, từng xóm đạo. Tính đến nay, từ mảnh đất Bình An đã có gần 30 linh mục, gồm cả linh mục triều và linh mục dòng, đang phục vụ tại nhiều giáo phận và dòng tu khác nhau như dòng Chúa Cứu Thế, Ngôi Lời, Don Bosco… Một số vị hiện đang thi hành sứ vụ tại hải ngoại như Mỹ, Úc, Nhật Bản... Bên cạnh đó, giáo xứ còn có gần 50 tu sĩ nam nữ đang hiện diện ở nhiều hội dòng trong và ngoài giáo phận; và một số chủng sinh đang trong giai đoạn đào tạo tại các chủng viện. Những con số ấy là dấu chỉ rõ nét cho thấy sức sống của một xứ đạo luôn lưu tâm đến việc dưỡng nuôi ơn thiên triệu qua nhiều thế hệ.
Điều đáng nói là phần lớn ơn gọi nơi đây không chỉ khởi đi từ những lớp dự tu hay các buổi tìm hiểu ơn gọi bài bản, mà còn nảy nở từ những sinh hoạt rất quen thuộc của xứ đạo. Từ đội lễ sinh, ca đoàn, ban phụng vụ, nhóm cắm hoa, dọn bàn thờ…, nhiều em nhỏ được tập quen với việc phục vụ bàn thánh từ sớm. Công việc tuy không nhiều, nhưng sự gần gũi Nhà Chúa đã dần khơi gợi trong nhiều thanh thiếu niên một tình yêu âm thầm đối với đời sống dâng hiến.
Nhớ lại hành trình ơn gọi của mình, linh mục Giuse Nguyễn Ngọc Tâm, hiện đang phục vụ tại giáo xứ Fatima Bình Triệu, không giấu được sự bồi hồi. Cha kể: “Thời của tôi chưa có các nhóm dự tu để định hướng, tìm hiểu về đời tu. Khi đó tôi chỉ tham gia giúp lễ và gắn bó cho đến khi học xong đại học. Nhưng nhờ khoảng thời gian ấy, được sự nâng đỡ và đồng hành của các cha trong xứ mà mong muốn đi tu dần rõ nét hơn”. Nhìn lại, cha xem đó là ân ban nhưng cũng là hoa trái của một môi trường đức tin đã nuôi dưỡng mình từ thuở nhỏ.
Gia đình cũng đóng vai trò không nhỏ trong hành trình ấy. Nhiều nhà ở Bình An tuy đời sống kinh tế còn khiêm tốn, nhưng lại rất chú trọng đến việc giữ nếp đạo bình dân như đọc kinh tối chung, dự thánh lễ ngày thường, tham gia công việc của nhà thờ…, đã tạo nên một môi trường thuận lợi để con cái dám nghĩ đến đời sống tu trì như một lựa chọn nghiêm túc, đáng trân trọng. Ông Nguyễn Bình Liêm, một giáo dân gắn bó lâu năm với giáo xứ, chia sẻ rằng mỗi khi nghe tin có thêm một người con của xứ đạo bước vào đời sống linh mục hay tu sĩ, ai cũng hân hoan. “Xứ mình nghèo mà được Chúa thương, bà con ai cũng vui vì có thêm người đi phục vụ Giáo hội, như đầu năm nay, xứ Bình An lại có thêm 2 tân phó tế, tất cả đều là ân ban từ bề trên”, ông Liêm không giấu được niềm tự hào.
Cứ thế, từ những sinh hoạt rất đỗi đời thường, và bằng chính nhịp sống đạo đức âm thầm, giáo xứ Bình An đã trao cho Giáo hội nhiều vị tông đồ, được hun đúc bởi nhiều niềm mong mỏi của bao tấm lòng mục tử và các gia đình.
THANH YÊN
Bình luận